Năm nay, thời tiết thuận lợi giúp cây trám tại xã Khánh Khê (Lạng Sơn) sai quả hơn hẳn, sản lượng toàn xã ước tăng khoảng 15% so với 2024. Tại thôn Trung Giáp, gia đình ông Tôn Văn Trường đang tất bật thu hái những cây trám đã hơn 30 năm tuổi.
“Ngày trước, trám mọc tự nhiên, ít được chăm sóc nên năng suất thấp. Từ khi thương lái đến thu mua tận vườn với giá ổn định, chúng tôi mới chú ý bón phân, tỉa cành, rồi trồng thêm cây ghép,” ông Trường cho biết.
Hiện gia đình ông có khoảng 40 cây cổ thụ và hơn 100 cây ghép đang cho bói quả. Từ đầu vụ đến nay, ông đã bán khoảng 1 tạ, giá dao động 70.000–100.000 đồng/kg. Dự kiến cả mùa sẽ thu hơn 7 tạ, mang lại trên 60 triệu đồng – cao gấp rưỡi năm trước.
Cũng ở Khánh Khê, anh Vy Văn Tước (thôn Long Quế) có 70 cây trám. Năm nay, quả to và đều, sản lượng tăng thêm khoảng 50 kg. Với giá bán 70.000–90.000 đồng/kg, gia đình anh dự kiến thu về hơn 40 triệu đồng.
 |
| Tư thương kiểm tra chất lượng quả trám đen tại vườn trồng cây trám đen ở thôn Thanh Sơn, xã Khánh Khê, tỉnh Lạng Sơn. Ảnh: Báo Lạng Sơn. |
Không chỉ vài hộ, mà trám đen hiện diện ở tất cả 30/30 thôn của xã. Trong hơn 2.700 hộ dân, có đến 60% trồng loại cây này, đa phần là cây nhiều năm tuổi.
Toàn xã hiện có trên 25 ha trám, trong đó 13 ha đã cho thu hoạch. Năm 2025, sản lượng dự kiến vượt 145 tấn, giá trị khoảng 12 tỷ đồng – tăng 2 tỷ so với 2024.
Theo người dân, để thu hái trám cổ thụ cao 8–10 m, họ phải thuê người có kinh nghiệm leo hái. Năm nay, thương lái thu mua tại vườn với giá 70.000–120.000 đồng/kg tùy loại và thời điểm, cao hơn năm ngoái khoảng 7.000–10.000 đồng/kg. Nhờ vậy, nhiều hộ thu nhập từ 40–80 triệu đồng/năm.
Anh Vi Văn Huân, thương lái thôn Nà Mìn, chia sẻ: “Tôi thu mua trám ở Khánh Khê suốt 15 năm nay. Quả trám ở đây có vị bùi, ngọt riêng nên khách Hà Nội, Thái Nguyên đặt từ đầu vụ. Mỗi năm tôi mua khoảng 7 tấn, năm nay mới đầu vụ đã bán được hơn 4 tấn.”
Để phát triển bền vững, chính quyền xã thường xuyên phối hợp cơ quan chuyên môn mở các lớp tập huấn kỹ thuật ghép, chăm sóc và phục tráng giống trám. Ông Lý Văn Đàm – Trưởng phòng Kinh tế xã Khánh Khê – cho biết: “Chúng tôi khuyến khích bà con chăm sóc cây sau thu hoạch, áp dụng khoa học kỹ thuật và từng bước xây dựng thương hiệu trám đen OCOP để mở rộng thị trường.”
Với sản lượng dồi dào, giá bán cao, mùa trám đen 2025 được xem là một vụ mùa “ngọt ngào” của nông dân Khánh Khê. Người dân kỳ vọng những năm tới, cây trám không chỉ giúp nâng cao thu nhập mà còn trở thành sản phẩm nông sản đặc trưng của Lạng Sơn.
