Trong vài năm gần đây, trên các diễn đàn làm vườn Trung Quốc, nhiều người quan tâm tới nhóm cây được cho là có khả năng xua đuổi rắn. Trong số đó, cúc vạn thọ (Tagetes erecta) xuất hiện với tần suất cao nhất nhờ mùi tinh dầu mạnh khiến loài bò sát này thường tránh xa. Ở Việt Nam, đây lại là loài hoa quen thuộc mỗi dịp Tết, thường xuất hiện trước cửa nhà, sân vườn hoặc ban công.
 |
Nhiều chuyên gia làm vườn Trung Quốc cho biết cúc vạn thọ khi nở rộ sẽ tiết tinh dầu với mùi hương đậm. Khứu giác của rắn rất nhạy và dễ bị kích thích bởi các mùi mạnh nên chúng thường né khu vực có trồng loại cây này. Tại Việt Nam, cúc vạn thọ được xem là biểu tượng may mắn, trường thọ. Màu vàng và vàng cam của loài hoa này thường xuất hiện trong trang trí Tết, cắm bàn thờ hoặc đặt trước cửa với mong muốn mang lại tài lộc và sự bình an.
 |
Tinh dầu của vạn thọ không chỉ tạo ra mùi hương mạnh mà còn có khả năng giảm sự xuất hiện của muỗi, ruồi và một số loại sâu bọ. Khi côn trùng quanh nhà ít đi, khu vực này trở nên kém hấp dẫn đối với rắn vì nguồn thức ăn của chúng không còn dồi dào như trước. Chính vì vậy, cây vạn thọ được nhiều gia đình Trung Quốc trồng trước cửa nhằm hạn chế rắn bò vào nhà.
 |
Cúc vạn thọ được đánh giá là một trong những loài hoa dễ trồng nhất hiện nay. Cây ưa sáng, chịu được nắng mạnh và phát triển tốt trong nền nhiệt từ 15 đến 30 độ C nên phù hợp với cả miền Bắc lẫn miền Nam. Đất trồng chỉ cần tơi xốp, thoát nước tốt và có thể gieo từ hạt hoặc trồng cây con đều cho tỷ lệ sống cao.
Trong quá trình chăm sóc, người trồng chỉ cần tưới nước vừa phải, tránh để úng, bón phân định kỳ mỗi hai đến ba tuần và thường xuyên cắt bỏ hoa tàn để kích thích cây ra thêm nụ mới. Nhờ mùi tinh dầu mạnh, cúc vạn thọ cũng giúp giảm côn trùng quanh nhà, góp phần hạn chế sự xuất hiện của rắn.
Dù được trồng rộng rãi, các chuyên gia làm vườn Trung Quốc nhấn mạnh cúc vạn thọ chỉ có tác dụng hỗ trợ, không thể ngăn rắn tuyệt đối. Để phòng rắn hiệu quả, người dân cần giữ sân vườn sạch sẽ, cắt cỏ thường xuyên, không để đống gỗ mục, lá khô hoặc rác thải tồn đọng – những nơi rắn dễ trú ẩn. Các khe hở quanh cửa, nền nhà và khu vệ sinh cũng cần được kiểm tra và bịt kín. Trong bối cảnh đó, cúc vạn thọ chỉ đóng vai trò như lớp “bảo vệ mềm”, giúp tăng thêm sự an tâm khi kết hợp với các biện pháp vệ sinh môi trường.
Tại các chợ cây cảnh, cửa hàng giống và sàn thương mại điện tử, cúc vạn thọ được bán quanh năm. Giá cây giống và chậu nhỏ dao động từ 20.000 đến 60.000 đồng, tùy theo loại cao, lùn và kích thước tán. Hạt giống có giá từ 40.000 đến 150.000 đồng mỗi gói. Trong thời điểm cận Tết, giá thường tăng mạnh do nhu cầu trang trí và bày mâm cúng đầu năm tăng cao.
 |
Ngoài cúc vạn thọ, nhiều gia đình còn lựa chọn một số loài cây khác có mùi tinh dầu mạnh để hỗ trợ ngăn rắn vào nhà. Trong đó, sả được xem là lựa chọn phổ biến nhất vì chứa lượng citral lớn với mùi chanh rất đậm. Theo kinh nghiệm dân gian, rắn nhạy cảm với các nhóm mùi họ citrus nên thường tránh khu vực có trồng sả.
Ngải cứu cũng thường được nhắc đến nhờ mùi thảo dược đặc trưng.
Bạc hà và hương thảo là hai loài thảo mộc giàu tinh dầu, có mùi hương lan tỏa mạnh và đồng thời làm giảm sự xuất hiện của côn trùng trong nhà.
Mặc dù không thể thay thế các biện pháp vệ sinh và kiểm soát môi trường, những loại cây này khi kết hợp với nhau tạo thành lớp “bảo vệ sinh học” tự nhiên, hữu ích đối với các gia đình sống gần ruộng, ao hồ hoặc khu vực có nhiều cây cối rậm rạp.
