Tại Hội chợ Mùa Xuân 2026, gian hàng của tỉnh Bắc Ninh thu hút đông khách tham quan. Giữa không gian rực rỡ, chị Luyến liên tục rót trà nhàu mời khách. Cách giới thiệu mộc mạc, gần gũi khiến nhiều người dừng lại thưởng thức rồi quyết định mua sản phẩm. Hợp tác xã của chị là một trong 10 đơn vị OCOP tiêu biểu của tỉnh tham gia sự kiện, mang theo câu chuyện về hành trình đưa trái nhàu trở thành hàng hóa có giá trị.
Cơ duyên đến với cây nhàu bắt đầu từ vấn đề sức khỏe của chính chị Luyến. Nhiều năm làm đồng nặng nhọc khiến chị mắc bệnh xương khớp và thoát vị đĩa đệm, việc đi lại gặp nhiều khó khăn.
Sau thời gian sử dụng sản phẩm từ trái nhàu và nhận thấy sức khỏe cải thiện, chị nảy ý định đưa giống cây này về trồng tại quê nhà để nhiều người có thêm lựa chọn dược liệu từ tự nhiên. Tuy nhiên, không ít người hoài nghi bởi nhàu vốn phù hợp khí hậu miền Nam, trong khi mùa đông miền Bắc khắc nghiệt hơn, dễ ảnh hưởng đến sinh trưởng của cây.
 |
| Từ nguồn nguyên liệu tự trồng, hợp tác xã phát triển 4 sản phẩm chính gồm: quả nhàu khô, trà nhàu túi lọc, nước cốt nhàu và rượu nhàu. |
Kiên trì tìm hiểu kỹ thuật và thử nghiệm từng bước, chị Luyến dần thích nghi được quy trình trồng phù hợp với điều kiện địa phương. Đến nay, Hợp tác xã Thương mại và Dịch vụ Hán Thị đã phát triển vùng nguyên liệu khoảng 7 ha, trở thành đơn vị trồng và chế biến trái nhàu quy mô lớn tại miền Bắc.
Từ nguồn nguyên liệu tự trồng, hợp tác xã phát triển 4 sản phẩm chính gồm: quả nhàu khô, trà nhàu túi lọc, nước cốt nhàu và rượu nhàu. Các sản phẩm được chuẩn hóa quy trình, xây dựng thương hiệu và đạt chứng nhận OCOP 3 sao.
Tại hội chợ, ông Ngô Ngọc Tần (phố Nguyễn Gia Thiều, phường Kinh Bắc) sau khi thưởng thức trà nhàu cho biết vị trà dễ uống, thơm nhẹ, tạo cảm giác dễ chịu. Ông cho rằng sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng nên yên tâm mua sử dụng lâu dài.
Theo chị Luyến, ngoài sản xuất, hợp tác xã chú trọng hoạt động quảng bá và xúc tiến thương mại. Việc tham gia chương trình OCOP giúp sản phẩm được nhận diện tốt hơn, thuận lợi khi tiếp cận các kênh phân phối.
Đánh giá từ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh cho thấy trái nhàu có giá trị kinh tế, nhu cầu thị trường tăng trong bối cảnh người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ thiên nhiên. Việc phát triển vùng trồng tập trung, đẩy mạnh chế biến và xây dựng thương hiệu được xem là hướng đi giúp nâng cao giá trị loại cây này tại địa phương.
Cây nhàu thuộc họ Cà phê, phân bố nhiều ở khu vực Đông Nam Bộ và Tây Nguyên. Nhiều bộ phận của cây được sử dụng làm dược liệu.
Trái nhàu có thể ép lấy nước dùng hằng ngày. Trong nước ép chứa một số thành phần được cho là có lợi cho hệ tim mạch, hỗ trợ lưu thông máu và hạn chế tình trạng hình thành cục máu đông. Một số người sử dụng cho biết nước ép nhàu giúp giảm cholesterol xấu và duy trì thể trạng ổn định.
Bên cạnh đó, nước ép từ trái nhàu cũng được nhiều người lựa chọn hỗ trợ cải thiện tình trạng đau nhức xương khớp, viêm khớp. Tuy nhiên, việc sử dụng cần phù hợp thể trạng từng người và tham khảo ý kiến chuyên môn khi cần thiết.
Từ trải nghiệm cá nhân đến xây dựng vùng nguyên liệu và sản phẩm đạt chuẩn, câu chuyện của chị Hán Thị Luyến cho thấy hướng đi mới trên đồng đất Bắc Ninh. Trái nhàu, từ một giống cây “lạ” với miền Bắc, đang dần được thị trường đón nhận và mở ra thêm lựa chọn sinh kế cho nông dân địa phương.
