Hà Nội tận dụng đất xen kẹt xây hơn 500 công viên túi

Hà Nội đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng diện tích cây xanh đô thị bình quân lên 11,5m²/người, đồng thời phát triển hơn 500 công viên quy mô nhỏ tại các khu dân cư, cải tạo 27 công viên, vườn hoa hiện có và triển khai 13 dự án hồ điều hòa.

Tận dụng quỹ đất nhỏ để phát triển công viên trong khu dân cư

Công viên Thống Nhất là không gian xanh được yêu thích của người dân Thủ đô.

UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt Đề án “Quản lý, phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước trên địa bàn thành phố” theo Quyết định số 5008/QĐ-UBND, đồng thời ban hành Quyết định số 143/2026/QĐ-UBND về quản lý công viên, cây xanh và mặt nước.

Theo đề án, đến năm 2030, tổng diện tích đất cây xanh toàn thành phố dự kiến đạt khoảng 12.100ha, tương ứng diện tích cây xanh đô thị bình quân 11,5m²/người.

Trong đó, diện tích đất cây xanh sử dụng công cộng khoảng 8.600ha, đất cây xanh sử dụng hạn chế khoảng 1.550ha và đất cây xanh chuyên dụng khoảng 1.950ha.

Một trong những điểm đáng chú ý là kế hoạch chuyển đổi hơn 500 ô đất có diện tích dưới 2.000m² thành các công viên quy mô nhỏ, hay còn gọi là “công viên túi” (pocket park), tại các khu dân cư nội đô.

Bên cạnh đó, thành phố định hướng phát triển 117 vị trí có diện tích trên 2.000m² thành công viên, vườn hoa cấp xã, phường; đồng thời rà soát, cải tạo và nâng cấp 27 công viên, vườn hoa hiện hữu.

Việc khai thác các khu đất xen kẹt, diện tích nhỏ để hình thành không gian xanh được kỳ vọng giúp cải thiện cảnh quan đô thị, bổ sung địa điểm vui chơi, nghỉ ngơi và rèn luyện thể chất cho người dân ngay gần nơi sinh sống.

Đầu tư 48 công viên, triển khai 13 dự án hồ điều hòa

Công viên Thủ Lệ nhìn từ trên cao xuống.

Trong giai đoạn 2026-2030, Hà Nội sẽ tập trung nguồn lực phát triển các không gian xanh, công viên và hệ thống hồ điều hòa trên địa bàn.

Cụ thể, thành phố ưu tiên đầu tư 48 danh mục công viên bằng nguồn vốn ngân sách và nguồn lực xã hội hóa; triển khai xây dựng mới, nâng cấp 13 dự án hồ điều hòa kết hợp công viên cây xanh. Ngoài ra, 103 dự án công viên được đưa vào kế hoạch kêu gọi đầu tư theo hình thức xã hội hóa.

Đáng chú ý, Hà Nội định hướng áp dụng mô hình “đô thị xốp” (Sponge City), trong đó kết hợp hệ thống công viên, vườn hoa, quảng trường và dải cây xanh với hạ tầng thoát nước đô thị.

Các giải pháp được nghiên cứu triển khai gồm sử dụng vật liệu lát có khả năng thấm nước, xây dựng vườn mưa, mương thấm sinh học và hồ điều hòa. Những hạng mục này nhằm tăng khả năng thu gom, lưu trữ và điều tiết nước mưa tại chỗ, góp phần giảm tải cho hệ thống thoát nước và hạn chế ngập úng cục bộ khi xảy ra mưa lớn.

Số hóa quản lý cây xanh, nâng cao an toàn đô thị

Không chỉ tập trung mở rộng diện tích, đề án còn đặt mục tiêu nâng cao chất lượng cây xanh và hiệu quả quản lý, vận hành các công viên, vườn hoa, mặt nước.

Hà Nội định hướng phát triển hệ thống cây xanh đa tầng, đa tán, kết hợp cây bóng mát thân gỗ có tán lớn với cây tầng trung, cây bụi và thảm cỏ nhằm tăng khả năng cải thiện môi trường và tạo cảnh quan đô thị.

Thành phố cũng chuẩn hóa danh mục cây trồng phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, bao gồm 33 loại cây xanh đường phố, 25 loại cây mặt nước và 57 loại cây trang trí công viên. Đồng thời, 18 loại cây thuộc danh mục cấm trồng hoặc cần kiểm soát theo quy định.

Trong công tác quản lý, Hà Nội sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tích hợp dữ liệu GIS vào Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật đô thị. Công nghệ giám sát thông minh và mã QR được định hướng sử dụng để theo dõi thông tin, lịch sử sinh trưởng, quá trình chăm sóc cũng như đánh giá nguy cơ mất an toàn của từng cây xanh.

Việc số hóa dữ liệu được kỳ vọng giúp cơ quan chức năng chủ động phát hiện, kiểm tra và xử lý những cây có nguy cơ gãy, đổ, đặc biệt trong mùa mưa bão.

Với mục tiêu đạt 11,5m² cây xanh/người vào năm 2030, Hà Nội đang hướng tới phát triển hệ thống không gian xanh đồng bộ, từ những công viên quy mô lớn đến các công viên túi trong khu dân cư. Tuy nhiên, bên cạnh việc mở rộng diện tích, tiến độ triển khai, chất lượng đầu tư và công tác duy tu, bảo dưỡng thường xuyên sẽ là những yếu tố quyết định hiệu quả thực tế của đề án.