Nằm ở độ cao hơn 1.200 m so với mực nước biển, xã Măng Đen (tỉnh Quảng Ngãi) được ví như “Đà Lạt thứ hai” của Tây Nguyên với khí hậu mát mẻ và đất đai màu mỡ.
Tuy nhiên, chính đặc điểm mưa nhiều, độ ẩm cao lại từng khiến nơi đây gặp khó trong việc phát triển một số cây trồng, đặc biệt là cà chua.
Thế nhưng, trong những năm gần đây, diện mạo nông nghiệp Măng Đen đã thay đổi mạnh mẽ nhờ ứng dụng công nghệ cao. Cà chua, loại cây từng bị coi là “không thể trồng” nay đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực, với nhiều chủng loại, kích cỡ và hương vị đặc trưng, chinh phục thị trường ở nhiều tỉnh, thành phố.
Không chỉ cà chua, nhiều loại nông sản xứ lạnh khác như dâu tây, dưa lưới… cũng đã xuất hiện và cho hiệu quả tốt. Đây là thành công mang đậm dấu ấn của các mô hình nông nghiệp công nghệ cao với mô hình nhà màng, nhà lưới và tự động hóa trong nhiều công đoạn.
 |
Công nghệ số giữa đại ngàn
Tại nông trại Farmer’s Garden của ông Lương Thiên Vũ, rộng hơn 1,2 ha cách trung tâm xã khoảng 3 km, việc trồng cà chua và dưa lưới gần như được “số hóa” hoàn toàn. Hệ thống cảm biến theo dõi độ ẩm đất, lượng nước, ánh sáng, nhiệt độ được kết nối trực tiếp với điện thoại thông minh, để tính toán lượng phân bón, nước tưới phù hợp mà không cần đến vườn.
Ông Vũ chia sẻ: “Ở vườn của tôi, các yếu tố về thời tiết hay sâu bệnh hầu như được hệ thống nhà màng kiểm soát rất tốt. Đó là cơ sở để các ứng dụng điều khiển bằng điện thoại cùng những công nghệ tự động hóa phát huy tối đa tác dụng. Mô hình hiện cho năng suất cao gấp đôi so với cách canh tác truyền thống và cho thu nhập khoảng hơn 3,2 tỷ đồng mỗi năm”.
Nhờ công nghệ tưới tiêu, bón phân tự động, người nông dân có thể giám sát và điều chỉnh mọi hoạt động ngay tại nhà, giảm thiểu chi phí nhân công và rủi ro thời tiết – vốn khó kiểm soát ở vùng cao nguyên.
 |
 |
Dâu tây trái mùa và tối ưu môi trường sống cho cây
Trên diện tích gần 3.000 m², anh Nguyễn Đức Tín đã trang bị hệ thống cảm biến hiện đại tích hợp với nhà màng. Hệ thống có khả năng đo các chỉ số như độ pH, độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng… và tự động điều chỉnh độ đóng mở màn che nắng, tốc độ quạt đối lưu để tạo môi trường tối ưu cho cây trồng phát triển.
Theo anh Tín: “Nhờ công nghệ và việc sử dụng phân bón hữu cơ phù hợp, dâu tây phát triển rất tốt, cây có tuổi thọ dài hơn và cho trái cả vào mùa hè. Mặc dù sản lượng không nhiều bằng chính vụ nhưng giá bán có thời điểm lên đến 500.000 đồng/kg.”
Những mô hình này không chỉ giúp tăng năng suất và chất lượng, mà còn mở ra hướng đi mới cho việc sản xuất trái vụ có giá trị cao, tận dụng tối đa điều kiện khí hậu đặc thù của Măng Đen.
 |
Bước chuyển mình của nông nghiệp Măng Đen
Theo thống kê từ địa phương, Măng Đen hiện có gần 34 ha nông sản đang được canh tác dưới các nhà màng, nhà lưới, nhà kính với công nghệ theo dõi và điều khiển tự động – góp phần quan trọng vào việc hình thành và phát triển vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao. (Số liệu được trích dẫn từ báo cáo điều chỉnh hành chính – cần xác minh thêm).
Những mô hình áp dụng công nghệ cao đang trở thành động lực để nông nghiệp Măng Đen “đánh thức” tiềm năng. Từ việc chỉ trồng truyền thống, nay người dân bắt đầu tham gia vào chuỗi giá trị từ kỹ thuật khép kín – sản xuất – đóng gói – tiêu thụ, đồng thời hướng tới sản xuất sạch, hữu cơ và trái vụ.
 |
 |
Từ đại ngàn đến thị trường
Giữa đại ngàn xanh thẳm của Quảng Ngãi, tiếng máy bơm tự động và ánh sáng từ những nhà kính rực lên mỗi chiều là minh chứng cho một hướng đi mới – nơi công nghệ và thiên nhiên hòa quyện.
Từ những thửa đất từng chỉ phù hợp với rừng thông và suối nguồn, Măng Đen hôm nay đang chuyển mình thành một trung tâm nông nghiệp công nghệ cao của vùng Tây Nguyên, nơi mỗi giọt nước tưới, mỗi hạt phân bón đều được điều khiển bằng công nghệ nhưng vẫn giữ nguyên hồn của đất, của người miền sơn cước.
