Từ ngày 16/8 - 31/8/2026, Văn phòng SPS Việt Nam đã tổng hợp 36 thông báo của các nước thành viên WTO, trong đó có 22 dự thảo và 14 văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực liên quan đến an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS), có thể ảnh hưởng đến các mặt hàng nông, lâm và thủy sản xuất khẩu của Việt Nam.
 |
| Văn phòng SPS Việt Nam đã tổng hợp 36 thông báo của các nước thành viên WTO, trong đó có 22 dự thảo và 14 văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực liên quan đến an toàn thực phẩm và kiểm dịch động, thực vật (SPS). - (Ảnh: Minh họa) |
Trong số này, đáng chú ý là các thông báo liên quan đến việc ban hành, sửa đổi mức giới hạn tối đa dư lượng (MRL) đối với hóa chất bảo vệ thực vật trên nhiều nhóm nông sản và thực phẩm. Việc các thị trường liên tục cập nhật những yêu cầu này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu phải thường xuyên nắm bắt quy định mới để chủ động kiểm soát chất lượng hàng hóa.
Hoa Kỳ đăng 9 thông báo liên quan đến quy định về phụ gia màu, phụ gia thức ăn chăn nuôi và mức MRL đối với hóa chất bảo vệ thực vật. Trong đó, các thông báo G/SPS/N/USA/3592, G/SPS/N/USA/3594 và G/SPS/N/USA/3595 là các dự thảo sửa đổi quy định về phụ gia màu, nhằm cho phép sử dụng an toàn chiết xuất cây rum, dung môi acetone trong sản xuất dầu cà rốt và màu xanh gardenia trong các nhóm thực phẩm, đồ uống.
Thông báo G/SPS/N/USA/3593 ban hành quy định cuối cùng về việc sử dụng chất bổ sung chromium DL-methionine chelate làm nguồn dinh dưỡng bổ sung trong thức ăn hoàn chỉnh cho gia súc.
Các thông báo còn lại của Hoa Kỳ liên quan đến việc ban hành cũng như tiếp nhận hồ sơ kiến nghị thiết lập hoặc sửa đổi mức MRL đối với nhiều hoạt chất như carboxin, cypermethrin, thiabendazole, fenpropathrin, iptriazopyrid... trên nhiều mặt hàng nông sản và thực phẩm.
Tại Nhật Bản, 5 thông báo được đăng liên quan đến dự thảo sửa đổi mức MRL đối với thuốc bảo vệ thực vật và thuốc thú y trong thực phẩm. Đáng chú ý, Thông báo G/SPS/N/JPN/1427 dự thảo cập nhật MRL đối với hoạt chất Imidacloprid trên phạm vi rộng các mặt hàng gồm thịt, thủy hải sản, sữa, trứng, mật ong, rau củ, quả, ngũ cốc và chè.
Bên cạnh đó, các thông báo còn lại của Nhật Bản đề xuất sửa đổi, theo hướng tăng, giảm hoặc bãi bỏ mức MRL đối với các hoạt chất Chlorothalonil, Pyrifluquinazon, Tolfenpyrad và Boscalid, áp dụng trên nhiều loại nông sản, gia vị và sản phẩm động vật.
Những thay đổi này cho thấy cùng một hoạt chất có thể được các thị trường xem xét, điều chỉnh theo những yêu cầu riêng. Vì vậy, việc theo dõi các quy định cụ thể của từng thị trường là yếu tố quan trọng đối với doanh nghiệp khi xây dựng kế hoạch sản xuất và xuất khẩu.
Không chỉ Hoa Kỳ và Nhật Bản, Canada cũng đưa ra các quy định đáng chú ý liên quan đến MRL và thành phần đồ uống. Thông báo G/SPS/N/CAN/1646 là dự thảo quy định mức MRL đối với hoạt chất epyrifenacil trên một số mặt hàng như trứng, sữa, thịt động vật và các loại hạt.
Trong khi đó, Thông báo G/SPS/N/CAN/1599/Add.1 ban hành bản sửa đổi cho phép nâng mức giới hạn hàm lượng nước ép lên tối đa 30% đối với các loại đồ uống có chứa caffeine. Quy định này đồng thời đưa ra yêu cầu nghiêm ngặt về ghi nhãn nhằm tránh gây hiểu lầm cho người tiêu dùng.
Australia cũng đăng Thông báo G/SPS/N/AUS/641, dự thảo sửa đổi và bãi bỏ mức MRL đối với một số hóa chất nông nghiệp và thuốc thú y. Tại Israel, Thông báo G/SPS/N/ISR/12/Rev.5 là dự thảo cập nhật mức MRL của thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm nhằm hài hòa theo các sửa đổi quy định của Liên minh châu Âu.
Một số thị trường khác cũng có những thay đổi đáng chú ý. Các Tiểu Vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE) thông báo gia hạn thời hạn góp ý đối với dự thảo Quy chuẩn Kỹ thuật về mức MRL thuốc thú y trong thực phẩm theo Thông báo G/SPS/N/ARE/178/Add.2.
Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra dự thảo Quy chuẩn về nước ép trái cây và các sản phẩm tương tự theo Thông báo G/SPS/N/TUR/38/Rev.1, quy định chi tiết về giới hạn thành phần hóa học, lượng đường bổ sung, tỷ lệ nước ép tối thiểu và độ Brix.
Cộng hòa Đô-mi-ni-ca đăng Thông báo G/SPS/N/DOM/75 về dự thảo Quy chuẩn vệ sinh thực phẩm và đồ uống, áp dụng bắt buộc trên toàn quốc từ sản xuất đến bán lẻ, yêu cầu tuân thủ tiêu chuẩn GMP và HACCP.
Tại Hàn Quốc, Thông báo G/SPS/N/KOR/852 dự thảo sửa đổi Quy định về công nhận nguyên liệu thực phẩm chức năng và cập nhật phân loại mức phí thẩm định hồ sơ. Ma-lai-xi-a ban hành bản cập nhật quy định về điều kiện nhập khẩu đối với cá cảnh nước ngọt, cá cảnh biển và động vật giáp xác cảnh sống theo Thông báo G/SPS/N/MYS/26/Rev.2/Add.1.
Bên cạnh đó, một số nước đưa ra những thay đổi trong lĩnh vực thú y và kiểm dịch. Chi-lê đăng 2 thông báo liên quan đến điều kiện vệ sinh thú y. Thông báo G/SPS/N/CHL/896 là dự thảo Nghị quyết cập nhật điều kiện vệ sinh thú y về chứng nhận an toàn dịch bệnh, xét nghiệm và cách ly đối với gia cầm một ngày tuổi và trứng ấp gia cầm nhập khẩu.
Thông báo G/SPS/N/CHL/860/Add.2 là dự thảo quy định yêu cầu vệ sinh đối với cơ sở thu gom, xử lý và các điều kiện xét nghiệm dịch bệnh để nhập khẩu tinh dịch bò đông lạnh.
Một số thị trường khác cũng có thông báo liên quan đến kiểm dịch và an toàn thực phẩm. Cô-lôm-bi-a thông báo rút lại dự thảo Quy định về đăng ký và kiểm soát các nhà sản xuất, chế biến, nhập khẩu mỹ phẩm, dược liệu và nguyên liệu thô dùng trong thú y. Ác-mê-ni-a dự thảo sửa đổi các yêu cầu thú y chung và mẫu giấy chứng nhận thú y thống nhất đối với hàng hóa thuộc diện kiểm dịch động vật.
Cộng hòa Kê-ni-a đăng Thông báo G/SPS/N/KEN/381 về dự thảo ban hành Tiêu chuẩn DKS 3057:2026 đối với đồ uống từ ngũ cốc/cháo ngũ cốc, quy định các yêu cầu kỹ thuật và giới hạn an toàn thực phẩm.
Đáng chú ý, các thông báo SPS không chỉ tập trung vào một nhóm sản phẩm hay một loại yêu cầu. Từ MRL thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y đến tiêu chuẩn thực phẩm, vệ sinh thú y, điều kiện nhập khẩu và ghi nhãn, các quy định đang được nhiều thị trường cập nhật theo những yêu cầu cụ thể.
Việc các thị trường nhập khẩu liên tục cập nhật quy định SPS khiến yêu cầu kiểm soát chất lượng hàng hóa xuất khẩu cần được đặt ra ngay từ quá trình sản xuất. Đối với các mặt hàng chịu tác động trực tiếp của quy định MRL, doanh nghiệp không thể chỉ kiểm tra sản phẩm ở khâu cuối mà cần kiểm soát xuyên suốt chuỗi cung ứng.
Trước hết, doanh nghiệp cần thường xuyên theo dõi các thông báo SPS của những thị trường đang xuất khẩu hoặc có kế hoạch tiếp cận. Việc nắm bắt sớm các dự thảo cũng giúp doanh nghiệp có thời gian đánh giá tác động, điều chỉnh quy trình sản xuất và chuẩn bị phương án đáp ứng trước khi quy định mới có hiệu lực.
Đối với vùng nguyên liệu, cần kiểm soát chặt danh mục thuốc bảo vệ thực vật và hoạt chất được sử dụng, bảo đảm đúng quy định, đúng liều lượng và tuân thủ thời gian cách ly. Đây là cơ sở quan trọng để hạn chế nguy cơ tồn dư vượt mức cho phép khi sản phẩm được đưa đi kiểm nghiệm và xuất khẩu.
Sự liên kết giữa doanh nghiệp xuất khẩu với vùng trồng, hợp tác xã và người sản xuất cũng có vai trò quan trọng. Khi yêu cầu của thị trường thay đổi, thông tin cần được truyền đạt kịp thời tới toàn bộ chuỗi sản xuất để tránh tình trạng doanh nghiệp biết quy định nhưng vùng nguyên liệu chưa kịp điều chỉnh.
Đối với các lô hàng xuất khẩu, việc kiểm nghiệm dư lượng trước khi đưa sản phẩm ra thị trường cũng cần được thực hiện phù hợp với yêu cầu của từng thị trường và từng nhóm sản phẩm. Đặc biệt, khi một hoạt chất được điều chỉnh MRL, doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình sử dụng thuốc tại vùng nguyên liệu để bảo đảm sản phẩm đáp ứng ngưỡng mới.
Trong bối cảnh 36 thông báo SPS được Văn phòng SPS Việt Nam tổng hợp trong khoảng thời gian từ ngày 16/8 - 31/8/2026, những thay đổi về MRL thuốc bảo vệ thực vật tại Hoa Kỳ, Nhật Bản, Canada, Australia, Israel và các thị trường khác là thông tin doanh nghiệp xuất khẩu cần đặc biệt quan tâm.
Chủ động cập nhật quy định, kiểm soát dư lượng từ vùng sản xuất và điều chỉnh quy trình phù hợp với từng thị trường sẽ giúp doanh nghiệp giảm rủi ro khi xuất khẩu, đồng thời góp phần duy trì chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
