Đoàn sứ quán của Hoàng đế Nhật Bản do ông Ono No Imoko dẫn đầu đến Lạc Dương (Trung Quốc) vào tiết trời thu năm 607 đã phải ngỡ ngàng trước kiến trúc lâu đài và nghệ thuật hoa viên của triều đại nhà Tùy. Và sau khi tận mắt ngắm nhìn Tây Uyển với mười sáu ly cung dựng quanh các hồ… thì họ có quan niệm rằng Hoàng gia phải có một lâu đài kiến trúc và một đại hồ viên… để rồi 4 năm sau (năm 611), bên bờ biển Inland lộng gió, trên bình nguyên thơ mộng của xứ Nara, một hồ cảnh viên đẹp đẽ của Hoàng hậu Suiko được thành hình.
 |
Vườn Nhật ngày nay đạt đến đỉnh cao của nghệ thuật trước tiên nhờ ảnh hưởng của văn minh Trung Quốc, sau đó nhờ Thiên nhiên là bậc thầy cao siêu đã dạy cho họ cái nghệ thuật vườn cảnh. Người Nhật không chép nguyên khuôn mẫu phong cảnh tự nhiên mà bắt chước, thêm thắt một cách sáng tạo, chọn lọc chất liệu và tạo dựng một cách khéo léo, nhân tạo mà như thiên thành. Họ đào ao lấy đất đắp đồi, tạo suối; họ trồng cây, đặt từng viên đá, hòn sỏi… nhưng không để lộ sự gắng sức của con người. Kỹ thuật tạo vườn của họ rất tinh xảo: từ những vườn giản đơn cho đến những vườn trau chuốt; từ những đại hồ viên trong cung điện, dinh thự… cho đến những vườn cảnh dân thường.
Vườn Nhật ngày nay thật phong phú về chất liệu và đa dạng về kiểu thức. Trong cùng một vườn, có thể có nhiều kiểu thức nối tiếp hoặc đan xen, cộng hưởng… tạo nên hiệu quả thẩm mỹ bất ngờ. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ, bạn sẽ dễ dàng nhận ra vườn Nhật có 3 kiểu thức cơ bản là: Vườn đồi, Vườn bằng và Vườn trà.
Dưới đây là một số hình ảnh về Vườn đồi – một kiểu vườn tốn nhiều công sức và tiền bạc nhất trong các kiểu thức vườn Nhật, một kiểu vườn đòi hỏi khu đất phải rộng lớn để có thể liên kết đồi núi, suối khe, ao hồ với đảo to, đảo nhỏ…
Nếu được dạo chơi trong Vườn đồi bạn sẽ có được cảm giác gần gũi với thiên nhiên. Một kiểu vườn được tạo dựng rất công phu nhưng lại dễ hiểu, dễ cảm nhận vô cùng bởi nó như một phong cảnh thiên nhiên thu nhỏ. Vườn đồi hợp với mọi đối tượng, mọi tuổi tác… bởi nó không đòi hỏi ở người xem sự suy nghĩ, trừu tượng như ở Vườn bằng và Vườn trà.
Bài & Ảnh: Thảo Nguyên (Nguồn Tạp chí Hoa Cảnh)
