Cây chà là (tên khoa học là Phoenix dactylifera) thuộc họ Cau (Arecaceae), có nguồn gốc từ vùng Bắc Phi khô nóng, sau đó lan sang khu vực Tây Á, châu Âu, rồi được đưa vào trồng tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Cây có thân thẳng, dáng cao, có thể đạt từ 15 đến 30 mét, đường kính thân khoảng 30–50 cm. Lá dài 4–6 mét, dạng lông chim, mọc tập trung ở ngọn, tạo tán tròn đều. Bộ rễ phát triển rất mạnh, có thể vươn sâu 10–15 mét và lan rộng đến 8 mét, giúp cây bám chắc và chịu hạn tốt.
 |
Điều đặc biệt ở chà là là khả năng sinh trưởng bền bỉ trong điều kiện khắc nghiệt – giữa sa mạc nắng cháy, cây vẫn xanh tốt và trổ quả ngọt. Bởi vậy, trong nhiều nền văn hóa, cây chà là được coi là biểu tượng của sự sống, lòng kiên cường và sức mạnh vươn lên.
Quả chà là có hình bầu dục, dài 3–7 cm, lúc non màu xanh, khi chín chuyển nâu đỏ, vị ngọt đậm và giàu năng lượng. Nhờ khả năng bảo quản lâu, loại quả này từng được xem là nguồn lương thực quý giá của người du mục và là biểu tượng của sự sung túc, đủ đầy trong đời sống cổ xưa.
Hàng chà là được trồng dọc tuyến đường ven biển Hạ Long, mỗi buồng quả nặng trung bình hơn 3 kg. Ảnh: Phạm Công.
Cây chà là thích hợp với đất cát pha hoặc đất thịt pha cát, có khả năng thoát nước tốt. Loài cây này chịu được nắng nóng, gió mặn và khô hạn, sinh trưởng lý tưởng ở nhiệt độ 20–40°C với nhiều ánh sáng.
Khi trồng, nên chọn giống cấy mô chất lượng, có tỷ lệ cây đực và cái khoảng 1:50 để đảm bảo thụ phấn tự nhiên. Cây thường ra hoa vào tháng 2–3, kết quả từ tháng 8–12, và có thể cho thu hoạch ổn định trong hàng chục năm, thậm chí đến 80–90 năm.
Trong quá trình chăm sóc, cần bón phân NPK hoặc hữu cơ 2–3 lần/năm, tập trung vào đầu xuân và đầu thu. Lá già nên được cắt tỉa vào cuối năm (tháng 12 – tháng 1) để giúp cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh. Dù chịu hạn tốt, chà là vẫn cần tưới định kỳ vào mùa khô, tránh để úng nước. Nếu được chăm sóc đúng cách, cây có thể bắt đầu ra quả sau 3–5 năm trồng.
 |
Trong phong thủy, cây chà là được xem là cây tài lộc, mang đến năng lượng tích cực, tượng trưng cho sự phát triển bền vững, sung túc và hạnh phúc viên mãn. Hình ảnh cây trĩu quả ngọt ngào thể hiện cho cuộc sống đủ đầy, con cháu sum vầy và tài lộc dồi dào.
Trồng cây chà là trước nhà hoặc trong sân vườn không chỉ tạo bóng mát, thanh lọc không khí mà còn giúp hóa giải tà khí, mang lại bình an và thịnh vượng cho gia đạo.
Theo quan niệm phong thủy, cây chà là thuộc hành Mộc, nên đặc biệt hợp với người mệnh Mộc và mệnh Hỏa.
Người mệnh Mộc trồng chà là sẽ được tiếp thêm năng lượng, gặp nhiều thuận lợi trong công việc, tài vận bền vững.
Người mệnh Hỏa được cây này hỗ trợ vì “Mộc sinh Hỏa”, giúp sự nghiệp hanh thông, cuộc sống may mắn hơn.
Người mệnh Thủy cũng có thể trồng, bởi “Thủy sinh Mộc”, tuy hiệu quả không mạnh bằng nhưng vẫn mang ý nghĩa tốt đẹp.
Ngoài ra, những người tuổi Mão, Dần, Ngọ, Tuất được cho là rất hợp với loại cây này, vì bản mệnh của họ dễ gặp vận tốt khi sống trong không gian có cây chà là.
Không chỉ mang ý nghĩa phong thủy, quả chà là chín còn là thực phẩm bổ dưỡng, chứa nhiều vitamin, chất xơ và khoáng chất tốt cho tim mạch, tiêu hóa và sức khỏe tổng thể. Ở nhiều nước, quả chà là là món ăn quen thuộc trong các dịp lễ, thể hiện mong ước về sự sung túc và hạnh phúc tròn đầy.
