Các địa phương cũng chú trọng phát triển nghề nuôi hươu theo hướng nâng cao giá trị sản phẩm, gắn với xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ, góp phần nâng cao đời sống cho người dân.
 |
| Dù chăn nuôi hươu theo phương thức truyền thống, quy mô nhỏ lẻ. Nhờ tận dụng lợi thế tự nhiên cùng kinh nghiệm chăn nuôi lâu năm, nghề nuôi hươu vẫn mang lại nguồn thu nhập ổn định cho người dân. |
Áp dụng công nghệ - kỹ thuật hiện đại đòi hỏi nguồn vốn
Hiện nay, phần lớn các hộ nuôi hươu vẫn duy trì phương thức chăm sóc đơn giản, tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên như lá cây, cỏ vườn hoặc các loại phụ phẩm nông nghiệp. Chuồng trại không quá cầu kỳ, chi phí đầu tư ban đầu thấp nên phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều hộ gia đình. Nhờ đặc tính dễ nuôi, ít dịch bệnh và khả năng thích nghi tốt, hươu trở thành vật nuôi giúp nhiều gia đình nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống.
Tuy nhiên, trong bối cảnh ngành chăn nuôi ngày càng hướng tới sản xuất hàng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm, việc ứng dụng các tiến bộ khoa học – công nghệ vào nuôi hươu đang được nhiều địa phương quan tâm. Các mô hình chuồng trại hiện đại, quy trình chăm sóc khoa học hay kỹ thuật bảo quản, chế biến sản phẩm từ nhung hươu có thể góp phần nâng cao năng suất và giá trị kinh tế.
 |
| Trung bình mỗi cặp nặng từ 0,7 – 1,2 kg, tùy độ tuổi và chế độ chăm sóc. |
Dù vậy, việc ứng dụng công nghệ hiện đại trong chăn nuôi hươu vẫn còn nhiều hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do các mô hình này đòi hỏi nguồn vốn đầu tư khá lớn, vượt quá khả năng của nhiều hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Vì vậy, phần lớn người dân vẫn lựa chọn phương thức nuôi truyền thống, vừa phù hợp với điều kiện thực tế, vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế ổn định.
Tại các xã miền núi của huyện Hương Sơn – nơi được xem là “thủ phủ” nuôi hươu của cả nước – không khí vào vụ thu hoạch nhung trở nên nhộn nhịp. Theo thống kê, toàn tỉnh Hà Tĩnh hiện có gần 52.000 con hươu, trong đó khoảng 30.000 con hươu đực cho nhung. Mỗi năm, địa phương cung ứng ra thị trường hàng tấn nhung hươu; trung bình mỗi cặp nặng từ 0,7 – 1,2 kg, tùy độ tuổi và chế độ chăm sóc.
 |
| Tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật chăm sóc, cũng như kỹ thuật cắt nhung tránh ảnh hưởng đến chất lượng cũng như sức khỏe của hươu. |
Giá nhung hươu hiện giao động từ 12 – 13 triệu đồng/kg, mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân. Nhiều hộ gia đình có thể thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm; với các trang trại quy mô lớn, doanh thu có thể lên tới hàng tỷ đồng.
Ông Phan Văn Lý (56 tuổi), trú tại xã Sơn Giang cho biết, nghề nuôi hươu sao lấy nhung là truyền thống lâu đời và là nguồn thu nhập chính của nhiều hộ dân địa phương. Trước đây, người nuôi từng lo lắng về đầu ra sản phẩm và con giống; tuy nhiên, những năm gần đây thị trường nhung hươu và hươu giống ngày càng sôi động.
“Việc ứng dụng khoa học kỹ thuật hiện đại sẽ giúp nâng cao sức đề kháng cho đàn hươu, hạn chế rủi ro dịch bệnh, tạo ra con giống chất lượng, khỏe mạnh, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng và có tiềm năng xuất khẩu. Tuy nhiên, để đầu tư hệ thống chuồng trại, thiết bị máy móc như các doanh nghiệp hoặc HTX nuôi tập trung thì cần nguồn vốn lớn, điều này khá khó khăn đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ như chúng tôi. Mùa thu hoạch năm nay, gia đình tôi có 15 con hươu đực cho nhung, ước tính thu về hơn 100 triệu đồng. Toàn bộ số nhung đã được khách đặt mua từ trước,” ông Lý chia sẻ.
 |
| Mỗi cặp nhung đạt trong lượng từ 0,7 đến 1,2kg tùy thuộc vào chế độ chăm sóc và độ tuổi của hươu. |
Không chỉ dừng lại ở việc bán nhung tươi, nhiều hộ dân và doanh nghiệp đã đầu tư mở rộng quy mô, đẩy mạnh chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm. Anh Nguyễn Khắc Huân – Giám đốc Công ty Cổ phần Sản xuất và Thương mại Nhung Hươu Việt – cho biết đơn vị hiện nuôi hơn 120 con hươu và tập trung phát triển các sản phẩm chế biến từ nhung.
“Theo kinh nghiệm của chúng tôi, đây là thời điểm nhung đạt chất lượng tốt nhất. Đợt này, công ty thu hoạch gần 50 cặp, mỗi cặp đều nặng trên 1 kg. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục mở rộng đàn, liên kết với người dân trong cung cấp con giống, bao tiêu sản phẩm và đa dạng hóa các dòng nhung chế biến,” anh Huân cho hay.
 |
| Nhung sau khi cắt được bảo quản tại tủ lạnh để bảo bão chất lượng dinh dưỡng, có giá giao động từ 12 – 13 triệu đồng/kg. |
Bên cạnh phương thức sử dụng truyền thống, nhung hươu Hà Tĩnh hiện được chế biến thành nhiều sản phẩm như nhung sấy thăng hoa, rượu nhung, cao nhung và các dòng thực phẩm, sản phẩm chăm sóc sức khỏe. Nhiều sản phẩm đã đạt chuẩn OCOP 3 – 4 sao, góp phần nâng tầm thương hiệu địa phương và giúp người chăn nuôi yên tâm sản xuất.
Anh Hồ Văn Thuận, chủ trại hươu Nhật Thuận tại xã Sơn Giang, là một trong những thanh niên tiêu biểu trong phong trào khởi nghiệp tại địa phương. Ngoài việc bán con giống do gia đình tự nhân, mỗi năm anh còn thu mua khoảng 500 con hươu giống của người dân trong vùng để cung ứng cho các tỉnh phía Nam và khu vực Tây Nguyên.
“Trung bình mỗi năm, riêng từ bán hươu giống tôi thu về khoảng 500 – 600 triệu đồng; còn sản phẩm nhung mang lại khoảng 600 triệu đồng,” anh Thuận cho biết.
 |
| Khách hàng, thương lái đến tận nhà thu mua nhung để chế biến nhiều sản phẩm đạt chuẩn ocopóp phần nâng tầm thương hiệu địa phương. |
Công nghệ cao mở lối cho nghề nuôi hươu phát triển bền vững
Hiện nay, HTX Xuyên Sơn là đơn vị đầu tiên trên địa bàn Hà Tĩnh đưa công nghệ cao vào chăn nuôi hươu với quy mô tập trung 140 con tại xã Cẩm Hưng, đánh dấu bước phát triển mới trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao của địa phương.
Các mô hình nuôi hươu hiện đại chú trọng cải tiến chuồng trại theo hướng thông thoáng, đảm bảo vệ sinh môi trường; đồng thời áp dụng quy trình chăm sóc khoa học, kiểm soát dịch bệnh và nâng cao chất lượng con giống. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ trong theo dõi sức khỏe đàn hươu, cải thiện khẩu phần ăn và quản lý quy trình thu hoạch nhung cũng đang từng bước được triển khai.
 |
| Để đầu tư hệ thống chuồng trại, thiết bị máy móc khá khó khăn đối với các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, trong việc ứng dụng công nghệ cao - kỹ thuật hiện đại |
Việc ứng dụng công nghệ cao không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn mở ra hướng phát triển bền vững cho nghề nuôi hươu. Khi các sản phẩm từ nhung hươu ngày càng được thị trường ưa chuộng, đầu tư khoa học – công nghệ sẽ góp phần chuẩn hóa quy trình chăn nuôi, nâng cao giá trị thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.
Theo ông Nguyễn Trường Giang, Chủ tịch UBND xã Sơn Giang, địa phương xác định chăn nuôi hươu sao là ngành kinh tế chủ lực. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục mở rộng mô hình theo hướng bền vững; tăng cường tập huấn, chuyển giao kỹ thuật chăm sóc, phòng chống dịch bệnh; đồng thời hỗ trợ xây dựng thương hiệu và kết nối thị trường tiêu thụ.
Từ nhung tươi đến nhung sấy, cao nhung, rượu nhung và các sản phẩm chăm sóc sức khỏe, tất cả đang góp phần gia tăng giá trị kinh tế, đưa thương hiệu nhung hươu Hà Tĩnh vươn xa. Với kinh nghiệm lâu năm cùng việc từng bước ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, người dân kỳ vọng một mùa “lộc nhung” bội thu, mang lại nguồn thu ổn định và bền vững.
