Trong hai ngày 11 và 12/8/2026, tại Đắk Lắk, Trung tâm Khuyến nông quốc gia phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk tổ chức lớp tập huấn hướng dẫn quy trình sản xuất sầu riêng an toàn, theo tiêu chuẩn chất lượng, thích ứng biến đổi khí hậu và triển khai Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026 của Chính phủ về đơn giản hóa thủ tục hành chính đối với mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
 |
| Ông Lê Quốc Thanh - Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia trao tặng tài liệu cho các học viên tại lớp tập huấn. (Ảnh: TTKNQG) |
Tham dự chương trình có ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia; bà Đặng Thị Thủy, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đắk Lắk; ông Đinh Văn Đang, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông Đắk Lắk cùng đội ngũ cán bộ khuyến nông cơ sở.
Điểm đáng chú ý của chương trình là không chỉ phổ biến quy định mới mà còn trang bị cho cán bộ khuyến nông kỹ năng đưa chính sách vào thực tiễn. Nội dung tập huấn tập trung vào quy trình thao tác chuẩn trong sản xuất sầu riêng phục vụ xuất khẩu, đồng thời hướng dẫn hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và người sản xuất đăng ký, quản lý, duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói.
Theo ông Lê Quốc Thanh, mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói là nền tảng của hệ thống truy xuất nguồn gốc, góp phần bảo đảm tính minh bạch, an toàn và chất lượng nông sản, đồng thời là yêu cầu bắt buộc đối với nhiều thị trường nhập khẩu.
Việc xây dựng, quản lý và duy trì mã số vì thế không chỉ nhằm đáp ứng quy định trong nước mà còn giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường và phát triển xuất khẩu bền vững.
Năm 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng với việc ban hành Nghị định số 38/2026/NĐ-CP ngày 24/1/2026 và Nghị quyết số 36/2026/NQ-CP ngày 31/7/2026. Các quy định mới hướng tới chuyển mạnh từ quản lý hành chính truyền thống sang môi trường số, phân cấp thẩm quyền về UBND cấp xã, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục và tăng cường hậu kiểm.
Cải cách này tạo thuận lợi cho người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp, nhưng đồng thời đặt ra yêu cầu cao hơn về khả năng thực hiện và duy trì mã số. Một vùng trồng được cấp mã số không có nghĩa là đã hoàn thành nhiệm vụ. Người sản xuất phải tiếp tục tổ chức sản xuất đúng quy trình, quản lý nhật ký canh tác, kiểm soát vật tư đầu vào và bảo đảm khả năng truy xuất nguồn gốc.
Trong bối cảnh đó, vai trò của khuyến nông được đặt rõ hơn. Theo ông Lê Quốc Thanh, đăng ký mã số vùng trồng trên Cổng Dịch vụ công quốc gia là bước tiến quan trọng, song hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng thực thi ở cơ sở.
 |
| Các đại biểu tham quan và trao đổi tại nhà sơ chế, đóng gói sầu riêng xuất khẩu của công ty Chánh Thu. (Ảnh: TTKNQG) |
Vì vậy, khuyến nông phải là lực lượng “cầm tay chỉ việc”, giúp nông dân thao tác từng bước và duy trì mã số sau khi được cấp.
Đây cũng là sự chuyển biến trong phương thức hoạt động của khuyến nông. Không chỉ chuyển giao kỹ thuật sản xuất, cán bộ khuyến nông phải hỗ trợ nông dân tiếp cận quy định, hoàn thiện hồ sơ, tổ chức vùng sản xuất, ghi chép nhật ký, quản lý vật tư và thực hiện truy xuất nguồn gốc.
Với mạng lưới bám sát cơ sở, khuyến nông có lợi thế trở thành cầu nối giữa chính quyền, hợp tác xã, doanh nghiệp và người sản xuất. Những quy định mới, vốn có thể khó tiếp cận với nông hộ, cần được chuyển hóa thành những công việc cụ thể, dễ hiểu và dễ thực hiện.
Trong khuôn khổ tập huấn, các đại biểu và học viên tham quan mô hình trồng sầu riêng được cấp mã số vùng trồng tại xã Cư M’gar. Tại đây, học viên trao đổi với chủ vườn về tổ chức sản xuất, quản lý nhật ký canh tác, truy xuất nguồn gốc và duy trì điều kiện của mã số.
Việc học trực tiếp tại mô hình giúp cán bộ khuyến nông nhìn rõ hơn khoảng cách giữa quy định và thực tế sản xuất, từ đó có phương pháp hướng dẫn phù hợp cho nông dân.
Tiếp đó, tại nhà sơ chế, đóng gói sầu riêng xuất khẩu của Công ty Cổ phần Tập đoàn xuất – nhập khẩu trái cây Chánh Thu, các học viên được chuyên gia hướng dẫn quy trình tiếp nhận nguyên liệu, phân loại, sơ chế, đóng gói, truy xuất nguồn gốc và yêu cầu kỹ thuật phục vụ xuất khẩu.
Qua thực tế này, cán bộ khuyến nông có thể quan sát toàn bộ chuỗi từ vùng trồng đến cơ sở đóng gói. Đây là cách tiếp cận cần thiết bởi mã số vùng trồng không thể tách rời chuỗi giá trị và yêu cầu của thị trường.
Tại lớp tập huấn, Trung tâm Khuyến nông quốc gia trao tài liệu “Hướng dẫn đăng ký, thực hiện và duy trì mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói” theo Nghị định 38/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 36/2026/NQ-CP, phục vụ đào tạo, tập huấn và hướng dẫn thực hành cho cán bộ khuyến nông các cấp.
 |
| Các đại biểu, học viên của lớp tập huấn chụp ảnh lưu niệm |
Tài liệu cũng là nguồn tham khảo cho UBND cấp xã, cơ quan chuyên môn, hợp tác xã và doanh nghiệp, góp phần thống nhất cách triển khai quy định mới.
Tuy nhiên, cải cách thủ tục chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi người dân có thể tiếp cận và thực hiện thuận lợi. Với mã số vùng trồng, thước đo không chỉ là số lượng mã số được cấp mà còn là khả năng duy trì, kiểm soát và sử dụng hiệu quả mã số trong chuỗi xuất khẩu.
Thông qua lớp tập huấn, Trung tâm Khuyến nông quốc gia kỳ vọng xây dựng đội ngũ cán bộ đủ kiến thức, kỹ năng và phương pháp để trở thành lực lượng nòng cốt hỗ trợ chính quyền cơ sở, hợp tác xã, doanh nghiệp và người dân triển khai Nghị quyết 36.
Từ câu chuyện tại Đắk Lắk, có thể thấy cải cách thủ tục là điểm khởi đầu, còn hiệu quả chính sách được quyết định bởi năng lực thực thi tại cơ sở. Khi khuyến nông thực sự “cầm tay chỉ việc”, mã số vùng trồng không chỉ là một thủ tục hành chính mà trở thành công cụ tổ chức lại sản xuất, nâng cao truy xuất nguồn gốc, phát triển vùng nguyên liệu bền vững và tăng sức cạnh tranh cho nông sản Việt Nam trên thị trường quốc tế.
