 |
| Mô hình sử dụng lồng nhựa công nghệ Na Uy-lồng HDPE dùng để nuôi cá đặc sản như cá trắm đen, cá chép lai, cá nheo...trên hồ Thác Bà, tỉnh Yên Bái, nay là tỉnh Lào Cai sau sáp nhập, hợp nhất. |
Dự án “Xây dựng mô hình ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nuôi thủy sản bằng lồng trên hồ Thác Bà” thuộc Chương trình Hỗ trợ ứng dụng và chuyển giao tiến bộ khoa học và công nghệ thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội nông thôn, miền núi, vùng dân tộc thiểu số (Chương trình Nông thôn – Miền núi) giai đoạn 2016–2025 đã bước đầu đạt được những kết quả tích cực.
Theo bà Phạm Thị Đông – Thư ký quản lý dự án (Công ty TNHH Dịch vụ kỹ thuật nông – lâm – thủy sản TNĐ), dự án được triển khai trong thời gian 24 tháng (từ tháng 11/2016 đến tháng 10/2018). Đến nay, dự án đã hoàn thành một vụ nuôi và đang tiếp tục xây dựng, hoàn thiện các mô hình trình diễn.
Cụ thể, mô hình ương cá giống đã thả nuôi 32.000 con cá 21 ngày tuổi trong ao. Mô hình nuôi thương phẩm cá chép lai V1 đã thả 7.500/15.000 con, cỡ giống 120–150 g/con. Mô hình nuôi cá rô phi thả 43.750 con, trong khi mô hình nuôi cá trắm đen thả 2.000 con.
 |
Là đơn vị tiếp nhận và triển khai công nghệ, ông Đào Văn Minh (Công ty CP Nghiên cứu ứng dụng dịch vụ KH&CN T&T) cho biết doanh nghiệp hiện đang vận hành 55 lồng nuôi trên hồ Thác Bà, mỗi lồng có thể tích khoảng 700 m³, nuôi các đối tượng chủ lực gồm cá diêu hồng, cá rô phi, cá trắm đen và cá chép.
Hệ thống lồng được thiết kế theo công nghệ Na Uy, sử dụng khung ống nhựa HDPE kết hợp lưới cước dệt chuyên dụng và hệ thống phao nổi. So với lồng gỗ, tre hoặc lưới truyền thống, lồng HDPE có độ bền cơ học cao, khả năng chịu sóng gió tốt, tuổi thọ dài và thuận lợi cho thao tác quản lý, chăm sóc, thu hoạch.
Trong quá trình nuôi, nguồn nước được kiểm tra trước khi thả giống nhằm đảm bảo an toàn sinh học. Thức ăn sử dụng là cám kakiu không chứa chất kích thích tăng trưởng; cá được bổ sung tỏi định kỳ trong khẩu phần ăn hằng tháng để hỗ trợ phòng bệnh. Nhờ môi trường nước hồ lưu thông liên tục, kết hợp với con giống khỏe, cá sinh trưởng nhanh, tỷ lệ sống cao, ít phát sinh dịch bệnh.
“Một số lồng nuôi đã bắt đầu cho thu hoạch cá trắm đen, cá rô phi và cá chép. Qua quá trình triển khai dự án, các đơn vị tiếp nhận đã từng bước làm chủ công nghệ ương giống và nuôi thương phẩm bằng lồng nhựa HDPE”, ông Minh cho biết.
 |
| Mô hình nuôi cá bớp bằng lồng tròn HDPE trên vịnh Vân Phong, huyện Vạn Ninh (Khánh Hòa). Ảnh: Tùng Đinh. |
Trước đây, hồ Thác Bà có nguồn lợi thủy sản tự nhiên phong phú với sản lượng khai thác đạt 10.000–12.000 tấn mỗi năm. Tuy nhiên, việc khai thác kéo dài đã khiến nguồn lợi suy giảm rõ rệt. Trong bối cảnh đó, chuyển dịch từ khai thác sang nuôi trồng có kiểm soát là xu hướng tất yếu.
Việc lựa chọn các đối tượng nuôi phù hợp như cá chép lai V1, cá rô phi đơn tính và cá trắm đen – những loài có khả năng thích nghi tốt với môi trường hồ chứa và thị trường tiêu thụ tương đối ổn định – được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để nhân rộng mô hình. Dự án không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế mà còn tạo sinh kế bền vững cho người dân quanh lòng hồ, từng bước hình thành chuỗi sản xuất thủy sản theo hướng an toàn, hiệu quả và thân thiện với môi trường.
| Ưu điểm lồng HDPE trong nuôi cá hồ chứa Độ bền cao: Vật liệu nhựa HDPE chịu được tia UV, ăn mòn và điều kiện thời tiết khắc nghiệt; tuổi thọ lồng có thể đạt 20–25 năm. Chịu sóng gió tốt: Kết cấu lồng tròn hoặc đa giác giúp phân tán lực, phù hợp với hồ chứa có diện tích lớn và gió mạnh. An toàn sinh học: Môi trường nước lưu thông tự nhiên, hạn chế tích tụ chất thải, giảm nguy cơ phát sinh dịch bệnh. Dễ quản lý và vận hành: Thuận tiện trong cho ăn, theo dõi sinh trưởng, vệ sinh lồng và thu hoạch. Phù hợp nuôi mật độ cao: Cho phép nuôi các loài cá giá trị với mật độ lớn hơn so với lồng truyền thống nhưng vẫn đảm bảo chất lượng nước. Thân thiện môi trường: Giảm tác động tiêu cực tới hệ sinh thái hồ, phù hợp định hướng phát triển thủy sản bền vững. |
