Hơn 10 năm gắn bó với nghệ thuật cây cảnh, từ những cây phôi có giá trị khiêm tốn đến khu vườn với hơn 200 tác phẩm bonsai lớn nhỏ, nghệ nhân Nguyễn Thanh Tùng, hiện sinh sống tại ấp 1, xã Thạnh Lợi, tỉnh Tây Ninh, đã từng bước khẳng định niềm đam mê, sự bền bỉ và tinh thần sáng tạo trên hành trình chinh phục nghệ thuật bonsai.
 |
| Nghệ nhân Nguyễn Thanh Tùng bên những tác phẩm bonsai sắp hoàn thiện. |
Có những người đến với nghệ thuật sinh vật cảnh bằng điều kiện kinh tế thuận lợi, nhưng cũng có những người bắt đầu gần như từ hai bàn tay trắng, bằng sự cần cù, tinh thần ham học hỏi và tình yêu thiên nhiên. Nghệ nhân Nguyễn Thanh Tùng là một trong những người đã lựa chọn con đường như thế.
Từ thao trường quân đội đến hành trình lập nghiệp
Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quân sự và trở về địa phương, anh Nguyễn Thanh Tùng bắt đầu tìm hiểu và bén duyên với nghệ thuật bonsai. Những năm tháng rèn luyện trong môi trường quân đội đã để lại trong anh nhiều bài học quý giá. Từ những ngày huấn luyện trên thao trường đến những thời điểm đối mặt với khó khăn, thử thách, tinh thần kỷ luật, ý chí vượt khó và sự kiên trì đã trở thành hành trang quý báu, giúp anh vững vàng trên con đường lập nghiệp.
 |
| Vườn cây phôi của anh Tùng. |
Khoảng năm 2015, khi bắt đầu xây dựng khu vườn riêng, nguồn vốn của anh còn khá hạn chế. Không có điều kiện đầu tư những cây thành phẩm có giá trị cao, anh lựa chọn hướng đi phù hợp với khả năng của mình: tìm mua những cây phôi, nguyên liệu ban đầu để chăm sóc, nuôi dưỡng và tạo tác từng bước.
Khởi đầu tuy giản dị nhưng anh chưa bao giờ xem đó là trở ngại. Với suy nghĩ tích lũy từ những điều nhỏ nhất, anh kiên trì dành công sức cho từng cây, từng bộ rễ, từng đường thân và hệ thống chi cành. Có những cây phải mất nhiều năm chăm sóc, uốn sửa mới dần hình thành được dáng thế như mong muốn.
Đối với anh, mỗi cây phôi không đơn thuần là một nguyên liệu tạo tác mà còn là một hành trình sáng tạo, đòi hỏi người nghệ nhân phải biết quan sát, cảm nhận và kiên nhẫn chờ đợi sự trưởng thành của thiên nhiên.
Ham học hỏi, tích lũy kinh nghiệm từ những người đi trước
Không chỉ học hỏi qua thực tế tại vườn, anh Tùng còn tận dụng thời gian rảnh để tìm đến các nhà vườn lớn, gặp gỡ những nghệ nhân và người đi trước giàu kinh nghiệm để trao đổi, học hỏi.
Từ kỹ thuật chọn phôi, xử lý bộ đế, tạo thân, phân chia hệ thống chi cành đến phương pháp chăm sóc và hoàn thiện tác phẩm, anh đều dành sự quan tâm, tìm hiểu một cách nghiêm túc.
 |
Đối với anh, mỗi chuyến tham quan nhà vườn không đơn thuần là dịp thưởng lãm những tác phẩm đẹp mà còn là cơ hội tiếp thu những kinh nghiệm quý báu. Mỗi nghệ nhân đều có cách nhìn nhận và tư duy sáng tạo riêng. Chính sự đa dạng ấy đã giúp anh từng bước hoàn thiện kỹ thuật cũng như khả năng cảm thụ nghệ thuật của mình.
Trên hành trình ấy, không tránh khỏi những lần tạo tác chưa đạt yêu cầu, những cây phôi phát triển không như dự tính. Tuy nhiên, tinh thần được tôi luyện từ những năm tháng quân ngũ đã giúp anh không dễ dàng nản lòng. Thay vì xem thất bại là trở ngại, anh coi đó là những bài học thực tế để điều chỉnh kỹ thuật, tích lũy kinh nghiệm và trưởng thành hơn trong nghề.
Mai Chiếu Thủy và Linh Sam – Hai dòng cây chủ lực của khu vườn
 |
Trong khu vườn của Nguyễn Thanh Tùng, Mai Chiếu Thủy và Linh Sam là hai dòng cây được anh đặc biệt yêu thích, dành nhiều tâm huyết chăm sóc và tạo tác.
Đây đều là những dòng cây quen thuộc trong nghệ thuật bonsai Việt Nam, được giới mộ điệu yêu thích bởi vẻ đẹp tự nhiên, khả năng tạo hình phong phú và sức sống bền bỉ. Tuy nhiên, để tạo nên một tác phẩm có giá trị nghệ thuật, người nghệ nhân không chỉ cần kỹ thuật mà còn phải có con mắt thẩm mỹ và sự cảm nhận tinh tế.
Với Mai Chiếu Thủy, vẻ đẹp thường được thể hiện qua bộ đế vững chắc, thân cây mang nét già nua, những đường chuyển thân hài hòa cùng hệ thống chi cành cân đối. Trong khi đó, Linh Sam lại mang đến nhiều cảm hứng sáng tác bởi nét cổ kính của thân, bộ rễ khỏe, những đường lũa tự nhiên và khả năng hình thành nhiều dáng thế độc đáo.
Qua quá trình chăm sóc và tạo tác, anh Tùng luôn chú trọng khai thác những nét đẹp vốn có của từng cây, đồng thời hoàn thiện hình thể theo ý tưởng nghệ thuật của mình. Anh quan niệm rằng, một tác phẩm bonsai đẹp không chỉ được đánh giá qua dáng thế hay vẻ ngoài tại một thời điểm, mà còn phải thể hiện được sức sống, sự hài hòa và khả năng phát triển bền vững theo thời gian.
Chính vì vậy, mỗi tác phẩm đều là kết quả của một quá trình đầu tư lâu dài, kết hợp giữa kỹ thuật, óc sáng tạo, sự kiên nhẫn và tình yêu nghề.
Hơn 200 tác phẩm – Dấu ấn của một hành trình bền bỉ
Sau hơn 10 năm gắn bó với nghệ thuật bonsai, từ những cây phôi ban đầu, đến nay Nguyễn Thanh Tùng đã xây dựng được khu vườn với hơn 200 tác phẩm lớn nhỏ. Đó là thành quả đáng trân trọng của một hành trình được vun đắp bằng sự lao động miệt mài, tinh thần cầu tiến và niềm đam mê không ngừng nghỉ.
Giá trị của khu vườn không chỉ nằm ở số lượng cây hay giá trị kinh tế của từng tác phẩm, mà còn ở câu chuyện phía sau mỗi gốc bonsai. Đó là những ngày tháng cần mẫn chăm sóc, những lần tìm tòi, học hỏi, những buổi miệt mài tạo tác và cả những khó khăn mà người nghệ nhân đã từng bước vượt qua.
Từ một người lính trở về địa phương với nguồn vốn ít ỏi và chưa có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực cây cảnh, anh đã từng bước xây dựng cho mình một không gian nghệ thuật riêng. Hành trình ấy là minh chứng cho giá trị của sự kiên trì, tinh thần ham học hỏi và ý chí vươn lên bằng chính sức lao động của bản thân.
 |
Với Nguyễn Thanh Tùng, hơn 200 tác phẩm bonsai hôm nay chưa phải là điểm dừng. Chặng đường phía trước vẫn còn nhiều điều để học hỏi, nhiều ý tưởng sáng tạo và nhiều tác phẩm đang chờ ngày hoàn thiện.
Bởi nghệ thuật bonsai vốn là hành trình của thời gian. Người nghệ nhân không chỉ tạo dáng cho cây mà còn gửi gắm vào đó sự nhẫn nại, óc sáng tạo và tâm hồn yêu thiên nhiên. Mỗi tác phẩm là sự kết tinh giữa bàn tay lao động, tư duy nghệ thuật và quá trình đồng hành cùng sức sống của cây.
Có thể rời xa thao trường để trở về với cuộc sống đời thường, nhưng tinh thần người lính vẫn luôn hiện hữu trong anh Nguyễn Thanh Tùng. Nếu ngày trước, anh rèn luyện ý chí trên thao trường thì hôm nay, anh tiếp tục thể hiện bản lĩnh ấy qua từng gốc bonsai, từng nhánh cây và từng tác phẩm nghệ thuật.
Từ bản lĩnh người lính đến niềm đam mê bonsai, Nguyễn Thanh Tùng đang viết tiếp câu chuyện của mình bằng sự cần mẫn, lòng yêu nghề và khát vọng sáng tạo. Đó cũng chính là nét đẹp đáng trân trọng của những người làm nghệ thuật sinh vật cảnh: không ngừng học hỏi, không ngừng cống hiến và luôn biết trân quý những giá trị mà thiên nhiên ban tặng.
