Trà, chỉ một từ nhưng cho chúng ta rất nhiều những khái niệm, thông tin, và cảm xúc khác nhau tùy vào trải nghiệm, sự hiểu biết và thưởng thức đối với trà ở mỗi người. Trong bài viết này xin chấm phá đôi nét với trà Việt để hướng tới độc đáo của Cao trà Mục Nhan một dòng sản phẩm mới của trà Việt.
 |
| Cây trà Shan tuyết cổ thụ nhiều trăm năm tuổi tại vùng núi cao Tây Bắc |
Trà, ở khía cạnh sinh học, là loài thực vật (người Việt gọi là cây chè) có tên khoa học là Camellia sinensis. Về mặt văn hóa và ẩm thực, trà là thức uống được chế biến bằng cách ngâm lá, búp hoặc cành của cây chè đã qua xử lý ( tươi, phơi khô, sao, vò, lên men...) vào nước sôi. Trong trà có nhiều các chất chống oxy hóa, caffeine và các axit amin tự nhiên giúp con người tỉnh táo, thư giãn và thanh lọc cơ thể. Tùy vào mức độ oxy hóa trong quá trình chế biến, trà được chia thành các dòng như: Bạch trà, Trà xanh, Ô long, Hồng trà và Hắc trà,....
Người Việt dùng trà từ khi còn trong bụng mẹ cho tới suốt cuộc đời “uống nước lá chè - trà xanh để giải nhiệt, chữa bệnh,...”, tới lúc chết, nhiều vùng có phong tục: trong quan tài, trong tiểu sành còn bỏ trà khô cho êm cho đỡ mùi,...Về lịch sử trà Việt Nam thuộc hàng lâu đời nhất thế giới, gắn liền với những câu chuyện vừa mang tính lịch sử, vừa mang tính huyền thoại. Do điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng, Việt Nam là đất sinh ra cây trà, là "nôi" của cây trà thế giới (vùng giao thoa giữa Nam Trung Quốc và Bắc Đông Dương). Minh chứng rõ ràng nhất là những rừng trà Shan tuyết cổ thụ nhiều trăm năm tuổi tại vùng núi cao Tây Bắc (Yên Bái, Hà Giang, Sơn La, Lào Cai...). Nhiều cây trà cổ thụ có đường kính vài người ôm, khẳng định cây trà đã mọc tự nhiên ở đất Việt từ nhiều ngàn năm trước, trước cả khi con người biết định danh về trà. Trà Việt không lấy một mốc thời gian cụ thể của một triều đại nào, bởi nó đồng hành cùng chiều dài lịch sử con người Việt dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, khởi đầu từ những bát nước chè xanh giản dị nơi làng quê đến những chén trà cung đình trang trọng khi đất nước hình thành nhà nước với các triều đại nối nhau.
 |
| Trong trà có nhiều các chất chống oxy hóa, caffeine và các axit amin tự nhiên giúp con người tỉnh táo, thư giãn và thanh lọc cơ thể. |
Trà có sự phát triển không ngừng cùng với sự phát triển xã hội, từ trà nấu bằng lá lúc mới hái còn xanh uống bằng bát- trà xanh. Tới trà khô được sao tẩm, chế biến cầu kỳ với các cách thức pha chế công phu, đạt tới một trình độ, nâng lên thành một quy chuẩn thể hiện một hệ tư tưởng qua thưởng trà gọi là “Đạo trà hay trà đạo”. Nhưng trà khô khi thưởng thức cần có nhiều vật dụng đi kèm như: nước, nồi đun nước, ấm pha trà, chén uống trà,... Đó là sự bất tiện cho những người không có thời gian hoặc điều kiện lao động không cho phép như người đi trong rừng sâu, đi trên sa mạc, người lái máy bay, phi công vũ trụ,... Để khắc phục bất tiện của trà pha bằng nước, Cao trà đã ra đời, tiên phong là Cao trà Mục Nhan được sản xuất từ Công ty TNHH thương mại dịch vụ nông nghiệp Vườn Táo Cổ, số 68 ngõ 264 Âu Cơ, Tây Hồ, Thành phố Hà Nội.
 |
| Cao trà Mục Nhan được sản xuất từ Công ty TNHH thương mại dịch vụ nông nghiệp Vườn Táo Cổ, số 68 ngõ 264 Âu Cơ, Tây Hồ, Thành phố Hà Nội. |
Cao trà Mục Nhan là sự đột phá đáp ứng nhu cầu của xã hội trước hiện đại hóa nhưng vẫn giữ trọn linh hồn của trà Việt Nam. Những người do hoàn cảnh lao động, hoặc do nhu cầu thưởng thức mới, thay vì thưởng trà theo cách pha trà truyền thống, sản phẩm Cao trà Mục Nhan từ nguyên liệu trà Shan tuyết cổ thụ nhiều trăm năm tuổi tại vùng núi cao Tây Bắc được chiết suất và cô đặc lại thành những hạt tinh thể nhỏ. Sự độc đáo của Cao trà Mục Nhan nằm ở các yếu tố sau:
1. Nguyên liệu thượng phẩm, Cao trà không làm từ trà công nghiệp mà được chiết xuất từ búp của những cây trà Shan tuyết cổ thụ trên 100 năm tuổi tại các vùng núi cao phía Bắc (như Hoàng Liên Sơn, Suối Giàng, Phình Hồ, Cao Bồ...). Những cây trà này sống ở độ cao 1.200m - 1.800m, quanh năm mây phủ, hấp thụ tinh hoa đất trời nên vô nhiễm và tích tụ hàm lượng dinh dưỡng lớn.
 |
2. Quy trình chế biến là sự kết hợp giữa truyền thống và hiện đại, Nguyên liệu sau khi thu hái được xử lý theo bí quyết ủ lên men tự nhiên từ phương pháp cổ truyền để tăng giá trị dinh dưỡng và làm dịu vị gắt của trà. Sau đó, sử dụng công nghệ hiện đại chưng cất ở nhiệt độ kiểm soát nghiêm ngặt và sấy khô chậm để cô đặc trà thành dạng tinh thể mà không làm mất đi hương vị nguyên bản.
3. Hàm lượng Polyphenol cao nhất trong các loại trà Việt. Qua kiểm định của chuyên môn, Cao trà Mục Nhan đã được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác lập kỷ lục là Cao trà xanh dạng tinh thể có hàm lượng Polyphenol cao nhất Việt Nam (đạt từ 39,1% đến 45,1%). Polyphenol là nhóm chất chống oxy hóa tốt, giúp thanh lọc cơ thể, chống lão hóa, bảo vệ tim mạch và nâng cao đề kháng của cơ thể.
4. Tiện lợi và trải nghiệm mới, khắc phục bất tiện vì phải lỉnh kỉnh ấm chén và mất thời gian pha chế, khi Cao trà Mục Nhan ra đời người dùng chỉ cần một lượng vừa đủ tinh thể cao trà (khoảng 0,1- 0,3g) đặt vào lưỡi là có thể thưởng thức vị trà chát mát, thơm dịu, dễ chịu, sảng khoái. Nếu muốn uống dạng nước, có thể lấy 0,3- 0,5g hòa vào nước nóng là có ngay một ly trà chuẩn vị, chát dịu, hậu vị ngọt sâu và lưu hương rất lâu. Cao trà Mục Nhan đang đi tiên phong nhằm giải quyết bài toán thưởng trà chất lượng cao, cung cấp đủ hàm lượng Polyphenol cho người “nghiện trà” bận rộn trong lao động thời kỷ nguyên số đang bùng nổ.
5. Trong Tọa đàm về Trà ngày 18/5/2026 tại Hà Nội, nhiều nhà khoa học, các chuyên gia về trà đánh giá cao ở tính đột phá của Cao trà Mục Nhan, nhiều ý kiến cho rằng đây là một bước tiến mới trong phát triển của trà Việt nói riêng và trà thế giới nói chung. Hướng đi này cần được quan tâm ủng hộ, giúp cho phát triển tốt, để Cao trà Mục Nhan sẽ là sản phẩm độc đáo của người Việt đi xa trong thị trường trà đáp ứng nhu cầu trà trong phát triển của xã hội tương lai./.
 |
| Hình ảnh kỷ niệm đại biểu tham gia Tọa đàm về trà ngày 18/5/2026 tại Hà Nội |
