Hội Địa lan Thăng Long dâng hương: Tri ân các bậc Tiên Thánh, Tiên hiền tại Quốc Tử Giám

Trong tiết xuân năm Bính Ngọ, ngày 26/2/2026, tại Di tích Quốc gia đặc biệt Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Trung tâm Hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp Hội Địa lan Thăng Long trang trọng tổ chức lễ dâng hương, thành kính tri ân các bậc Tiên Thánh, Tiên hiền.

Trung tâm Hoạt động Văn hóa khoa học Văn Miếu - Quốc Tử Giám phối hợp Hội Địa lan Thăng Long trang trọng tổ chức lễ dâng hương, thành kính tri ân các bậc Tiên Thánh, Tiên hiền.

Nghi lễ diễn ra trong không gian cổ kính, nơi từng lớp mái ngói rêu phong và hàng cây cổ thụ như lắng lại trước khói trầm quyện tỏa, gợi nhắc mạch nguồn đạo học nghìn năm của dân tộc. Không chỉ là một hoạt động tâm linh đầu xuân, lễ dâng hương còn thể hiện rõ tâm nguyện tiếp nối truyền thống hiếu học, đồng thời mở ra kỳ vọng hợp tác bền vững giữa hai đơn vị, góp phần làm đẹp không gian di tích và lan tỏa giá trị văn hiến Thăng Long - Hà Nội.

Những tác phẩm hoa Địa Lan do Hội Hoa Địa Lan Thăng Long thành kính dâng lên nơi thờ tự Tư nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Trải qua gần một thiên niên kỷ, Văn Miếu - Quốc Tử Giám luôn được nhìn nhận là biểu tượng tiêu biểu cho tiến trình phát triển văn hóa Việt Nam, là minh chứng sinh động về sự tiếp biến và sáng tạo của dân tộc trong dòng chảy văn minh Nho giáo khu vực. Được xây dựng năm 1070 dưới triều Lý Thánh Tông, Văn Miếu ban đầu là nơi thờ Khổng Tử và các bậc hiền triết, đặt nền móng cho sự tôn vinh đạo học và hiền tài.

Những tác phẩm hoa Địa Lan do Hội Hoa Địa Lan Thăng Long thành kính dâng lên nơi thờ tự các vị vua có công khai sáng và phát triển nền đạo học dân tộc: Lý Thánh Tông (1023–1072), Lý Nhân Tông (1066–1128), Lê Thánh Tông (1442–1497) tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám.

Sáu năm sau, dưới thời Lý Nhân Tông, Quốc Tử Giám được thành lập phía sau Văn Miếu, trở thành trường đại học đầu tiên của nước ta. Từ chỗ chỉ dành cho con em hoàng tộc và quý tộc, Quốc Tử Giám dần mở rộng để tiếp nhận cả con em thường dân có học lực xuất sắc, thể hiện tinh thần trọng dụng nhân tài vượt lên trên xuất thân, đặt nền tảng cho tư tưởng “hiền tài là nguyên khí quốc gia”.

Các triều đại sau đó tiếp tục bồi đắp giá trị cho trung tâm đạo học này. Dưới thời Lê Thánh Tông, năm 1484, triều đình cho dựng bia Tiến sĩ, khắc tên những người đỗ đạt từ khoa thi năm 1442 trở đi. Tám mươi hai tấm bia còn lại đến hôm nay không chỉ là tư liệu lịch sử vô giá mà còn là biểu tượng của truyền thống khoa bảng Việt Nam, được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu thế giới năm 2010.

Sự kiện phối hợp trồng và chăm sóc địa lan tại Văn Miếu - Quốc Từ Giám của Hội Địa Lan Thăng Long cũng gửi gắm một thông điệp mạnh mẽ về phương thức bảo tồn và phát huy di sản trong thời đại mới. Mỗi chậu Địa Lan khi nở rộ, tỏa hương, không chỉ đem sắc xuân đến với di tích mà còn làm lan tỏa thông điệp về sự gắn kết giữa thiên nhiên và văn hóa, giữa con người và quá khứ, khơi gợi trong lòng người tham quan ý thức về việc bảo tồn những giá trị sống động và trường tồn.

Bên cạnh đó, tấm gương của Chu Văn An - Tư nghiệp Quốc Tử Giám, người thầy mẫu mực, đạo cao đức trọng, thanh liêm và cương trực vẫn tỏa sáng như chuẩn mực nhân cách của giới sĩ phu và trí thức Việt Nam. Lịch sử thăng trầm, kể cả những năm tháng chiến tranh làm hư hại công trình, càng khiến giá trị của di tích thêm phần sâu lắng, nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm gìn giữ và phát huy.

Trong bối cảnh ấy, lễ dâng hương của Hội Địa lan Thăng Long không đơn thuần là một nghi thức truyền thống mà còn là sự biểu đạt ý thức kế thừa. Trước anh linh các bậc Tiên Thánh, Tiên hiền, các vị Hoàng đế có công khai sáng và phát triển đạo học, cùng Tư nghiệp Chu Văn An, đại diện hai đơn vị đã thành kính dâng hương, dâng hoa, dâng tâm nguyện.

Lời khấn nhắc lại tinh thần “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”, đồng thời liên hệ sâu sắc tới lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh về trồng người, như một sự kết nối xuyên suốt giữa truyền thống và hiện đại. Từ khói hương trầm mặc, thông điệp rèn đức, luyện tài, lấy Đức - Tài làm gốc được khẳng định không chỉ trong lời nguyện ước mà trong định hướng hành động cụ thể của mỗi tổ chức, mỗi cá nhân.

Trong không gian cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mỗi cánh lan không chỉ làm dịu đi gam màu thời gian mà còn gợi mở sự hòa quyện giữa thiên nhiên và văn hóa, giữa cái đẹp của tạo hóa và chiều sâu của truyền thống.

Điểm nhấn đặc biệt của lễ dâng hương năm nay là sự hiện diện của những chậu địa lan được cung tiến và trưng bày trong không gian Nhà Thái học, cũng như việc trồng, ghép lan vào một số cây cổ thụ trong khuôn viên di tích theo thỏa thuận hợp tác ký kết giữa hai đơn vị từ tháng 7/2025. Hoa lan, với vẻ đẹp thanh cao, bền bỉ và tinh tế, từ lâu đã được xem như biểu tượng của khí chất người quân tử.

Khi nở rộ giữa không gian cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mỗi cánh lan không chỉ làm dịu đi gam màu thời gian mà còn gợi mở sự hòa quyện giữa thiên nhiên và văn hóa, giữa cái đẹp của tạo hóa và chiều sâu của truyền thống. Hoạt động trưng bày, chăm sóc lan vì thế không dừng ở yếu tố cảnh quan mà còn mang ý nghĩa giáo dục thẩm mỹ, nâng cao trải nghiệm cho khách tham quan, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Theo định hướng của lãnh đạo Trung tâm, sự hợp tác với Hội Địa lan Thăng Long sẽ tiếp tục được củng cố theo chiều sâu, hướng tới tổ chức các triển lãm thường niên, khai thác hợp lý những không gian mở như vườn Giám, Hồ Văn để phục vụ công chúng.

Du khách quốc tế tham quan Văn Miếu - Quốc Tử Giám tranh thủ ghi lại những khoảnh khắc bên các tác phẩm hoa địa lan do Hội Địa lan Thăng Long phối hợp trồng và chăm sóc trong khuôn viên di tích.

Tuy nhiên, mọi hoạt động đều đặt trong khuôn khổ quy định pháp luật, bảo đảm tôn trọng giá trị gốc của di tích và giữ gìn cảnh quan trang nghiêm. Cách tiếp cận này cho thấy một tư duy bảo tồn linh hoạt: di sản không chỉ được giữ gìn như một “bảo tàng tĩnh”, mà được thổi vào đó sức sống mới thông qua các hoạt động văn hóa phù hợp, có chiều sâu và có trách nhiệm.

Trong không gian cổ kính của Văn Miếu - Quốc Tử Giám, mỗi cánh lan không chỉ làm dịu đi gam màu thời gian mà còn gợi mở sự hòa quyện giữa thiên nhiên và văn hóa, giữa cái đẹp của tạo hóa và chiều sâu của truyền thống.

Lễ dâng hương trong tiết xuân Bính Ngọ vì thế mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi một sự kiện. Đó là sự gặp gỡ giữa truyền thống và sáng tạo, giữa đạo học và sinh vật cảnh, giữa ký ức lịch sử và khát vọng tương lai. Trong làn hương trầm lan tỏa, hình ảnh những chậu lan khoe sắc dưới mái ngói rêu phong như một ẩn dụ về sự tiếp nối: quá khứ không lùi xa mà đang hiện diện, nâng đỡ hiện tại và soi đường cho tương lai.

Gìn giữ di sản không chỉ là bảo tồn kiến trúc, bia đá hay hiện vật, mà còn là duy trì những thực hành văn hóa sống động, nuôi dưỡng tinh thần hiếu học và khát vọng vươn lên của dân tộc. Từ Văn Miếu - Quốc Tử Giám, thông điệp ấy tiếp tục được lan tỏa: trân trọng hiền tài, bồi đắp nhân cách, làm đẹp cho đời bằng những hành động cụ thể, để non sông đất Việt ngày càng rạng rỡ trong dòng chảy hội nhập và phát triển.