Người cựu chiến binh tâm huyết đưa sinh vật cảnh Tuyên Quang thành động lực kinh tế mới

Cựu chiến binh Nguyễn Hữu Hoạch không chỉ được biết đến như một người lính kiên cường năm xưa mà còn là tấm gương về ý chí và tinh thần dấn thân, biến thử thách thành cơ hội để vươn lên và cống hiến. Từ những tháng ngày tuổi trẻ bươn chải đủ nghề nơi đất Tuyên Quang, ông đã hun đúc trong mình nghị lực và bản lĩnh khác biệt, để rồi từng bước kiến tạo những giá trị bền vững cho quê hương. Hành trình lập nghiệp của ông – từ xây dựng Hợp tác xã Dịch vụ Vận tải và Môi trường Thanh Bình đến việc tiên phong gìn giữ môi trường đô thị – không chỉ mang lại sinh kế cho hàng trăm lao động mà còn góp phần xây dựng diện mạo Tuyên Quang xanh, sạch và đáng sống hơn mỗi ngày.

Ông Nguyễn Hữu Hoạch, Ủy viên BCH Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Tuyên Quang phát biểu khai mạc Triển lãm Sinh vật cảnh chào mừng Đại hội đại biểu Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Tuyên Quang lần thứ XV. - (Ảnh: Hội doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang)

Sinh ra và lớn lên ở vùng quê lúa Thái Bình, năm 1972, chàng trai Nguyễn Hữu Hoạch lên đường nhập ngũ, được phân công về Trung đoàn 246 đóng quân tại Tuyên Quang. Sau bốn năm quân ngũ, ông rời quân đội, về làm công nhân tại Xí nghiệp Mỏ địa chất chịu lửa Tuyên Quang. Những năm tháng tuổi trẻ, ông vừa làm việc vừa mưu sinh với đủ nghề như trồng rau, nuôi cá, nung vôi để trang trải cuộc sống. Dù vất vả, nhưng chính những trải nghiệm ấy đã rèn luyện cho ông nghị lực, sự kiên cường và bản lĩnh dấn thân, trở thành nền tảng để ông sau này dám nghĩ, dám làm và tạo ra những bước ngoặt lớn cho bản thân cũng như cộng đồng.

Năm 1990, khi xin nghỉ mất sức để trở về gia đình, ông Hoạch đứng trước nhiều trăn trở về hướng đi cho tương lai. Nhìn thấy nhu cầu đi lại và giao thương hàng hóa của người dân trong khi Tuyên Quang (tỉnh Tuyên Quang cũ) vẫn còn thiếu phương tiện vận tải, ông đã vận động đồng đội, anh em cựu chiến binh cùng góp vốn, thành lập Hợp tác xã Dịch vụ Vận tải, chuyên chở hành khách và hàng hóa, mở rộng sang dịch vụ du lịch. Ông tích cực tuyên truyền, vận động các hộ gia đình có phương tiện và nhân lực nhưng chưa có công việc ổn định cùng gia nhập hợp tác xã, tạo công ăn việc làm cho nhiều người. Dù những ngày đầu khó khăn, ông vừa làm vừa học hỏi, rút kinh nghiệm, kiên trì chèo lái để HTX dần phát triển. Sau gần ba mươi năm, Hợp tác xã Dịch vụ Vận tải và Môi trường Thanh Bình trở thành đơn vị vững mạnh, tạo việc làm thường xuyên và theo mùa vụ cho hơn 100 lao động, với mức thu nhập trung bình 4,5 triệu đồng/người/tháng, góp phần ổn định đời sống cho nhiều gia đình.

Dẫu trải qua nhiều nghề, Nguyễn Hữu Hoạch vẫn tâm đắc nhất với công việc giữ gìn vệ sinh môi trường. Ông từng chia sẻ rằng công việc này không đem lại nhiều lợi nhuận nhưng giải quyết được việc làm cho lao động địa phương, đồng thời giữ cho từng góc phố, con ngõ sạch sẽ, bảo vệ sức khỏe cho cộng đồng. Cơ duyên đến với công việc này bắt đầu từ những năm 2000, khi nhiều khu vực ở Tuyên Quang, trong đó có xã Lưỡng Vượng, không có đơn vị thu gom rác thải. Cảnh rác thải chất đống trên đường, mùi hôi bốc lên nồng nặc vào những ngày nắng, còn khi mưa đến thì rác trôi nổi khắp nơi, tiềm ẩn nguy cơ dịch bệnh khiến ông trăn trở. Tại Đại hội Thi đua toàn quốc năm 2000, nghe nhiều đại biểu phản ánh về vấn đề môi trường, ông đã mạnh dạn kiến nghị lãnh đạo cho phép mình tổ chức thu gom rác thải, trồng cây xanh để làm đẹp cảnh quan đô thị. Chính từ đó, HTX của ông trở thành đơn vị tiên phong trong công tác vệ sinh môi trường tại địa phương.

Thời gian đầu, công việc này vấp phải không ít khó khăn khi nhận thức của người dân về bảo vệ môi trường còn hạn chế. Rác thải bị vứt bừa bãi, bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau khi sử dụng cũng bị vứt xuống ruộng, mương, gây ô nhiễm nghiêm trọng. Ông Hoạch cùng các hội viên cựu chiến binh kiên nhẫn đi từng ngõ, gõ từng nhà để vận động người dân thực hiện phân loại và thu gom rác. Ngày nào ông cũng tham dự các buổi họp tổ dân phố, không quản sớm tối, chỉ với mong muốn nâng cao ý thức cộng đồng. Dần dần, với sự kiên trì và gương mẫu, ông đã tạo dựng được thói quen giữ vệ sinh môi trường cho người dân địa phương. Ông cho đặt thùng rác ở các khu dân cư tập trung, tuyên truyền thường xuyên, đến mức việc thu gom rác trở thành nếp sinh hoạt tự giác của cộng đồng.

Không dừng ở đó, ông Hoạch còn vận động thành lập Hội Sinh vật cảnh thành phố Tuyên Quang, cùng hội viên trồng hàng ngàn cây xanh tại huyện Yên Sơn và thành phố Tuyên Quang, góp phần kiến tạo môi trường đô thị xanh – sạch – đẹp. Những hoạt động này không chỉ nâng cao chất lượng cuộc sống mà còn giúp giảm đáng kể ô nhiễm môi trường. Nhờ phân loại và tận dụng các loại rác tái chế, lượng rác phải chôn lấp giảm đến một phần ba, hạn chế ô nhiễm và khói bụi, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Để việc này đi vào nề nếp, ông còn phối hợp với hội cựu chiến binh các xã, trả lương và bố trí cán bộ phụ trách vận động bà con phân loại rác ngay tại hộ gia đình, hình thành ý thức bảo vệ môi trường từ gốc.

Trong mắt người dân thôn Chè 6, xã Lưỡng Vượng (nay là phường An Tường), Nguyễn Hữu Hoạch không chỉ là một người lãnh đạo mà còn là biểu tượng của lòng nhân hậu, sống tình nghĩa, hiếm có như thứ “đồng đen” mà bà con yêu mến ví von khi nhắc đến ông. Nhiều người vẫn còn nhớ câu chuyện đầu thập niên 90, khi một số hộ nghèo trong thôn không có tiền đóng tiền điện và bị đe dọa cắt điện, dù mới bắt đầu kinh doanh và kinh tế còn eo hẹp, ông Hoạch đã bỏ tiền túi để đóng giúp, bảo đảm bà con có điện sinh hoạt. Về sau, khi làm ăn khấm khá, ông lại càng quan tâm đến những hoàn cảnh khó khăn, đặc biệt là gia đình cựu chiến binh, thương bệnh binh, liệt sĩ và người có công với cách mạng. Trong HTX của ông hiện nay, gần 100 xã viên đều là con cháu, thân nhân của đồng đội cũ, và không ít người từng lầm lạc, sa vào tệ nạn xã hội cũng được ông tạo điều kiện làm lại cuộc đời.

Một câu chuyện đặc biệt được các xã viên của HTX Thanh Bình thường kể là việc ông sẵn sàng nhận ba thanh niên từng nghiện ma túy, bị từ chối ở nhiều nơi khi tìm việc. Ông không chỉ trao cơ hội, mà còn cử người kèm cặp, giám sát và hướng dẫn công việc hằng ngày, giúp họ tránh xa cám dỗ. Đến nay, cả ba người đều đã thoát khỏi bóng tối quá khứ, trở thành trụ cột gia đình, xây dựng được mái ấm và có cuộc sống ổn định.

Doanh nhân, cựu chiến binh Nguyễn Hữu Hoạch - Ủy viên BCH Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Tuyên Quang. - (Ảnh: báo Tin tức)

Trên cương vị Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Tuyên Quang, đồng thời là Ủy viên Ban chấp hành Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, ông Nguyễn Hữu Hoạch tiếp tục đóng góp công sức để phong trào sinh vật cảnh của tỉnh vươn tầm. Hội Sinh vật cảnh tỉnh hiện có 8 chi hội, 1 câu lạc bộ với khoảng 150 hội viên, riêng năm 2024 đã kết nạp thêm gần 20 hội viên mới và duy trì một câu lạc bộ lớn với 120 hội viên hoạt động tích cực. Hội không ngừng đổi mới, từ củng cố tổ chức, nâng cao sự gắn kết nội bộ, đến mở rộng giao lưu với các tỉnh bạn như Bắc Ninh, Thái Bình, Hưng Yên, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, bảo tồn cây di sản và thúc đẩy kinh tế địa phương.

Năm 2024, tổng doanh thu từ hoạt động sinh vật cảnh tại Tuyên Quang đạt 8 tỷ đồng, nộp ngân sách nhà nước 800 triệu đồng. Hàng trăm hộ gia đình cải thiện thu nhập nhờ trồng bonsai, phát triển nhà vườn và kinh doanh cây cảnh nghệ thuật. Một sáng kiến nổi bật là nhân giống cây Đa Tân Trào bằng phương pháp triết ghép, rút ngắn thời gian ươm tạo từ 7 tháng xuống chỉ còn 1 tháng, tạo ra sản phẩm cây đa mini làm quà tặng lưu niệm mang đậm dấu ấn văn hóa xứ Tuyên, mở ra hướng sản phẩm đặc trưng phục vụ du lịch.

Theo báo cáo kết quả hoạt động 6 tháng đầu năm 2025, Hội đã tích cực tuyên truyền, vận động toàn thể hội viên tham gia các hội nghị lấy ý kiến nhân dân về chủ trương hợp nhất đơn vị hành chính tỉnh Tuyên Quang và tỉnh Hà Giang, đồng thời đóng góp ý kiến liên quan đến việc sắp xếp đơn vị hành chính của tỉnh.

Thực hiện phong trào thi đua “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trong năm 2025”, Hội đã huy động nguồn lực, vận động hội viên đóng góp xây dựng 2 nhà tình nghĩa, góp phần hỗ trợ những gia đình khó khăn ổn định cuộc sống.

Hội cũng phát động và triển khai hiệu quả phong trào “Tuyên Quang chung tay xử lý rác thải và chống rác thải nhựa” trên địa bàn, tạo chuyển biến tích cực trong ý thức bảo vệ môi trường của hội viên và cộng đồng.

Về xây dựng nếp sống văn minh, Hội đã tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên chấp hành nghiêm quy định trong việc cưới, việc tang, không để xảy ra tình trạng tảo hôn, ly hôn hoặc hôn nhân cận huyết, đảm bảo không có trường hợp vi phạm.

Hưởng ứng cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh”, Hội đã tích cực tham gia các hoạt động vì cộng đồng như phát quang bụi rậm, khơi thông cống rãnh, hiến đất giải phóng mặt bằng cho các công trình trọng điểm của tỉnh, đồng thời ủng hộ và hỗ trợ các đối tượng khó khăn, nạn nhân chất độc da cam, trẻ mồ côi và gia đình chính sách.

Ngoài ra, Hội đã tổ chức lấy ý kiến hội viên đối với dự thảo Nghị quyết sửa đổi, bổ sung Hiến pháp năm 2013. Các hội viên đều thống nhất và đồng thuận với các nội dung của dự thảo, thể hiện tinh thần trách nhiệm và ý thức công dân cao.

Trong phương hướng nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2025, Hội Sinh vật cảnh Tuyên Quang tập trung chuẩn bị Đại hội nhiệm kỳ 2025–2031, củng cố các chi hội yếu, tổ chức tham quan học tập, kết nạp thêm hội viên và đẩy mạnh trưng bày sinh vật cảnh quy mô lớn. Sau khi sáp nhập với Hội Sinh vật cảnh Hà Giang, Hội sẽ nâng lên 11 chi hội với hơn 200 hội viên, hướng tới trở thành tổ chức chuyên nghiệp hơn, vừa gìn giữ văn hóa, vừa đóng góp vào chiến lược phát triển nông thôn mới và kinh tế sinh thái của tỉnh.

Từ một người lính rời chiến trường với hai bàn tay trắng, Nguyễn Hữu Hoạch đã dành cả cuộc đời để dựng xây, cống hiến, mang đến cơ hội cho đồng đội, nâng cao ý thức cộng đồng và góp phần đưa phong trào sinh vật cảnh trở thành động lực kinh tế mới của Tuyên Quang. Câu chuyện cuộc đời và hành trình của ông không chỉ là tấm gương về nghị lực, nhân ái và đổi mới, mà còn khẳng định rằng khi một cá nhân kiên định với mục tiêu vì cộng đồng, họ có thể tạo nên những giá trị bền vững cho xã hội và mảnh đất nơi mình gắn bó.