Số hóa nông nghiệp, nâng tầm giá trị nông sản Hà Nội
Với định hướng phát triển nông nghiệp sinh thái, xanh và tuần hoàn, Hà Nội đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong toàn bộ chuỗi sản xuất nông nghiệp. Từ tổ chức vùng sản xuất, ứng dụng công nghệ cao đến quản lý chất lượng và truy xuất nguồn gốc, những giải pháp này góp phần nâng cao năng suất, giá trị nông sản, tạo nền tảng cho ngành nông nghiệp Thủ đô phát triển hiện đại, bền vững.
Đổi mới phương thức sản xuất, gia tăng giá trị nông sản
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thời gian qua, thành phố đã triển khai đồng bộ các chương trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp, phát triển nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn và chuyển giao tiến bộ kỹ thuật. Qua đó, phương thức sản xuất từng bước được đổi mới theo hướng hiện đại, nâng cao hiệu quả kinh tế và giảm thiểu tác động đến môi trường.
![]() |
Mô hình trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ cao tại xã Đan Phượng, Hà Nội. Ảnh Bình Minh |
Mô hình trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ cao tại xã Đan Phượng, Hà Nội. Ảnh: Bình MinhMột trong những kết quả nổi bật là việc hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, gắn với lợi thế sinh thái và nhu cầu tiêu thụ. Hiện diện tích lúa chuyên canh theo hướng hàng hóa của Hà Nội đạt 39.202 ha, chiếm 42% diện tích đất trồng lúa hai vụ; diện tích rau xanh đạt 3.915 ha, tương đương 56,8% diện tích canh tác rau. Thành phố còn có 1.818 ha hoa, cây cảnh tại 30 xã, phường; 6.650 ha cây ăn quả có giá trị kinh tế cao tại 57 xã, phường và 7.677 ha nuôi trồng thủy sản tập trung tại 38 xã.
Song song với quy hoạch vùng sản xuất, Hà Nội chú trọng đưa cơ giới hóa, công nghệ cao và các tiến bộ kỹ thuật vào đồng ruộng, trang trại. Đến nay, toàn thành phố có 406 mô hình sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trong đó có 262 mô hình trồng trọt, 119 mô hình chăn nuôi và 25 mô hình thủy sản.
Trong lĩnh vực trồng trọt, nhiều quy trình canh tác tiên tiến được áp dụng như hệ thống thâm canh lúa cải tiến (SRI), quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), sử dụng mạ khay và máy cấy. Diện tích áp dụng SRI toàn phần mỗi vụ đạt khoảng 10% diện tích sản xuất. Phương pháp này không chỉ góp phần nâng cao năng suất, cải thiện thu nhập cho nông dân mà còn giảm lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới, qua đó hạn chế phát thải khí nhà kính.
Việc đưa mạ khay, máy cấy vào sản xuất cũng đang tạo chuyển biến tích cực trong tổ chức canh tác lúa. Theo ông Nguyễn Hùng Cường, Đội trưởng Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Tổng hợp Phú Hưng (xã Phú Xuyên), phương pháp này giúp rút ngắn thời gian sản xuất mạ, giảm lượng thóc giống và công lao động. Đặc biệt, cấy bằng máy giúp cây lúa có mật độ đồng đều, thuận lợi cho quá trình sinh trưởng, đẻ nhánh và duy trì năng suất.
Ứng dụng mạ khay, cấy máy góp phần giảm chi phí và công lao động trong sản xuất lúa. Ảnh: Bình MinhCùng với đó, quy trình IPM được mở rộng trên nhiều nhóm cây trồng. Diện tích áp dụng đạt trên 80% diện tích lúa, 50% diện tích cây màu, 40% diện tích hoa và 60% diện tích rau, quả, chè. Việc tăng cường quản lý dịch hại tổng hợp giúp người dân chủ động phòng trừ sâu bệnh, hạn chế sử dụng hóa chất nông nghiệp, bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng nông sản.
Tiêu biểu cho xu hướng sản xuất nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao là Hợp tác xã Sản xuất và tiêu thụ rau hữu cơ công nghệ cao Cuối Quý (xã Đan Phượng). Với diện tích 5 ha chuyên canh nhiều loại rau, củ, hợp tác xã đã ứng dụng công nghệ vào các khâu từ gieo trồng, chăm sóc đến thu hoạch. Giám đốc Hợp tác xã Đặng Thị Cuối cho biết, hệ thống nhà màng giúp kiểm soát tốt hơn điều kiện sản xuất, hạn chế sâu bệnh và tác động bất lợi của thời tiết, đồng thời nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.
Trong chăn nuôi, các giải pháp công nghệ xử lý chất thải như hầm biogas, máy ép phân, ao sinh học, hệ thống xử lý nước thải, đệm lót sinh học và chế phẩm vi sinh ngày càng được chú trọng. Đối với lĩnh vực thủy sản, trên 40% diện tích nuôi trồng của thành phố đã sử dụng chế phẩm sinh học và máy quạt nước. Những ứng dụng này góp phần cải thiện môi trường ao nuôi, giảm nguy cơ dịch bệnh, hạn chế thay nước và hướng tới sản xuất an toàn, thân thiện với môi trường.
Chuyển đổi số, minh bạch chuỗi cung ứng nông sản
Không chỉ tập trung đổi mới quy trình sản xuất, Hà Nội còn xác định chuyển đổi số là một trong những động lực quan trọng để nâng cao hiệu quả quản lý ngành nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ trong kiểm soát chất lượng, quản lý dữ liệu và truy xuất nguồn gốc được đẩy mạnh, từng bước hình thành chuỗi cung ứng nông sản minh bạch, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.
Chăn nuôi bò ứng dụng công nghệ cao tại xã Ba Vì, Hà Nội. Ảnh: Bình MinhPhó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Tạ Văn Tường cho biết, thành phố đang từng bước đưa công nghệ số và dữ liệu vào hoạt động quản lý sản xuất tại cơ sở. Từ năm 2018, Hà Nội đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông sản, lâm sản, thủy sản tại địa chỉ check.hanoi.gov.vn; tổ chức hướng dẫn, tập huấn cho hơn 3.336 cơ sở và quản lý 13.207 bộ mã truy xuất nguồn gốc sản phẩm.
Cùng với hệ thống truy xuất nguồn gốc, thành phố đã phối hợp với các địa phương xây dựng và kiểm soát 1.388 chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm an toàn. Với hơn 3.400 sản phẩm OCOP, Hà Nội cũng đẩy mạnh hoạt động quảng bá, xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ, góp phần mở rộng thị trường cho các sản phẩm đặc trưng, nâng cao giá trị hàng hóa nông nghiệp địa phương.
Đáng chú ý, hệ thống truy xuất nguồn gốc của thành phố đang được duy trì và từng bước kết nối với hệ thống dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Bốn nhóm sản phẩm được ưu tiên triển khai gồm thịt lợn, thịt gà, rau và chè. Việc chuẩn hóa thông tin về cơ sở sản xuất, sản phẩm, lô hàng và chứng thực lưu thông sẽ tạo cơ sở quan trọng để kiểm soát chất lượng, giám sát an toàn thực phẩm và nâng cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng.
Theo định hướng của ngành nông nghiệp Hà Nội, thời gian tới, thành phố tiếp tục hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, chuẩn hóa các thông tin cốt lõi và tăng cường kết nối với cơ sở dữ liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong giám sát sản xuất, cảnh báo dịch bệnh, kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc; hỗ trợ hợp tác xã, doanh nghiệp và nông dân nâng cao năng lực số.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là xây dựng cơ sở dữ liệu nông nghiệp đồng bộ, làm nền tảng phát triển các ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và phân tích dữ liệu. Nền tảng nông nghiệp số dùng chung được định hướng tích hợp thông tin về vùng sản xuất, hệ thống giám sát IoT, dữ liệu địa lý (GIS), truy xuất nguồn gốc và kết nối thị trường. Qua đó, công tác quản lý từng bước chuyển từ phương thức thủ công, bị động sang giám sát theo thời gian thực, cảnh báo sớm và điều hành dựa trên dữ liệu.
Trên cơ sở Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm đã được phê duyệt, thành phố định hướng ổn định các vùng sản xuất chuyên canh, bảo vệ vành đai xanh và hành lang xanh dọc các sông lớn như sông Hồng, sông Đáy, sông Đuống. Cùng với đó là thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp chính xác, nông nghiệp công nghệ cao thích ứng với biến đổi khí hậu; chú trọng phát triển nguồn nhân lực và khuyến khích doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.
Có thể thấy, khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang trở thành nền tảng quan trọng trong quá trình tái cơ cấu nông nghiệp Hà Nội. Khi công nghệ được ứng dụng đồng bộ từ sản xuất đến tiêu thụ, dữ liệu được kết nối và chuỗi cung ứng được kiểm soát minh bạch, nông nghiệp Thủ đô sẽ có thêm động lực nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh. Đây cũng là hướng đi quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại, góp phần bảo đảm an ninh thực phẩm và phát triển đô thị xanh, bền vững.
Tin bài khác
Tuần lễ văn hóa sinh vật cảnh phường Thuận An năm 2026: Hội tụ sắc màu nghệ thuật, kết nối niềm đam mê
Chi hội bonsai TP. Hồ Chí Minh ra mắt ban chấp hành nhiệm kỳ 2026 – 2031: Kiến tạo tầm nhìn, kết nối đam mê, hướng đến phát triển bền vững
Đào xuân Hà Nội – Gọi mùa về trên những nẻo phố thân thương
Trần Nguyên Lộc: Người nghệ nhân thầm lặng và cuộc chuyển mình ngoạn mục từ mai vàng sang nghệ thuật bonsai
Nghệ nhân Nguyễn Thanh Tùng: từ bản lĩnh người lính đến niềm đam mê nghệ thuật bonsai
Cuộc gặp gỡ giữa đá và cây: Sự giao hòa của thiên nhiên, nghệ thuật và chiều sâu thời gian
Nghệ nhân Nguyễn Phúc Hoàng và hành trình lan tỏa tình yêu sinh vật cảnh
Hành trình khám phá đất, lửa từ góc nhìn đến tâm hồn
Hà Tĩnh: Vườn cam gần 20 năm tuổi lưu giữ nguồn gen quý
Gần 30 năm gắn bó với đam mê, nghệ nhân Bảy Khoa và bộ sưu tập bonsai cổ thụ ngoại cỡ tại Long An
Làng trầu trăm tuổi Vị Thủy: Từ nét văn hóa Nam Bộ đến hướng đi du lịch nông nghiệp
Có 3 cây bonsai này trong nhà, người xưa tin giúp giữ vượng khí, vun đắp tài lộc
Trồng 5 loại cây này trong vườn, đêm xuống cả không gian ngập hương hoa
Đầu tư nhà kính, bài toán cân đối chi phí và hiệu quả sản xuất
Dạ hợp: loài cây cảnh càng ngắm càng mê, càng trồng càng quý
Cây cảnh mai chiếu thủy và lệnh cấm trồng tại Hà Nội 1
Hà Tĩnh: Đánh thức “kho báu xanh” dược liệu ở miền núi
4 vị trí đặt cây cảnh được khuyên nên tránh theo quan niệm phong thủy
Nông nghiệp chuẩn bị triển khai loạt nhiệm vụ công nghệ từ đầu năm 2027
Cắt tỉa sai thời điểm, 3 loại cây có thể mất mùa hoa năm sau
Hội sinh vật cảnh TP Bắc Ninh tổ chức Tọa đàm bảo tồn cây cổ thụ và phát triển cây cảnh
Bỏ tiền tỷ cải tạo đất vùng đồi, người đàn ông Nam Đông dựng cơ nghiệp với hàng chục nghìn giò lan
Món đặc sản độc lạ khiến nhiều người e dè của vùng cao Tây Bắc
Phụ nữ Sin Suối Hồ đổi đời nhờ nuôi lợn đen bản địa
Ít ai ngờ loại cây mọc ven đường này lại có giá trị kinh tế cao
Chùa Nam Hải – khoảng lặng bình yên dưới chân đèo Hải Vân
Mùa hoa ban tháng Ba, Hà Nội dịu dàng trong sắc tím miền Tây Bắc
Hẹn nhau về chợ phiên Bắc Hà, khám phá sắc màu Tây Bắc
Bản sắc đại ngàn qua “Phiên chợ Cơ Tu – Hương sắc núi rừng” 2026
Hái trái cây, tát mương bắt cá tại “miền Tây thu nhỏ” ở Cần Thơ
Hội Sinh vật cảnh Hà Nội có Tân Chủ tịch: Cú hích cho bộ máy khóa mới
Hà Tĩnh: Muốn giữ cánh chim trời, phải chặn từ gốc
Hà Tĩnh: Hồng Yên Du vươn mình, nâng tầm giá trị nông sản
Độc đáo vườn thú “Bách Điểu” giữa không gian sinh thái Hà Tĩnh
