Trước khi gắn bó với nghề nuôi ốc, anh Tiến từng nuôi ếch giống và ếch thương phẩm. Tuy nhiên, do khâu chăm sóc phức tạp, vốn đầu tư ban đầu lớn và thị trường tiêu thụ thiếu ổn định, anh chỉ duy trì quy mô nhỏ với khoảng 50 cặp ếch giống.
 |
| Mô hình nuôi ốc nhồi của anh Tiến (xã Sơn Lộ, tỉnh Cao Bằng) mở ra hướng đi bền vững. Ảnh: Báo Cao Bằng. |
Trong quá trình tìm hướng chuyển đổi sản xuất dựa trên diện tích ruộng ao sẵn có, anh Tiến nhận thấy ốc nhồi – loài ốc bản địa ngày càng khan hiếm ngoài tự nhiên – có nhiều tiềm năng phát triển thành con nuôi hàng hóa. Năm 2019, anh mạnh dạn mua 2.000 con ốc nhồi giống từ Tuyên Quang về thả nuôi thử nghiệm. Kết quả vụ đầu cho thấy tỷ lệ sống của ốc đạt gần 100%.
Từ thực tế đó, anh Tiến từng bước mở rộng quy mô, tích lũy kinh nghiệm và tiến tới tự nhân giống, nuôi ốc thương phẩm. Hiện trang trại nuôi ốc của gia đình anh có diện tích gần 5.000 m², mỗi năm cung cấp ra thị trường trên 300.000 con giống, mang lại thu nhập trên 100 triệu đồng sau khi trừ chi phí.
 |
| Khu trang trại nuôi ốc nhồi (ốc bươu ta, ốc bươu đen) của anh Tiến. Ảnh: Báo Cao Bằng. |
Theo anh Tiến, nuôi ốc nhồi có ưu điểm lớn là vốn đầu tư thấp, thức ăn dễ kiếm, chủ yếu tận dụng các loại phụ phẩm nông nghiệp như mướp, bầu, bí, khoai lang, lá sắn, rau xanh… nên hầu như không phải mua cám công nghiệp.
Đối với ao nuôi ốc sinh sản, người nuôi cần che lưới chống nắng để bảo vệ ốc mẹ khi bò lên bờ đẻ trứng; đồng thời đảm bảo nguồn thức ăn sạch, không nhiễm hóa chất. Sau khoảng 3–5 tháng, ốc bắt đầu sinh sản và có thể thu hoạch ốc thương phẩm. Những con to, khỏe được giữ lại làm giống cho các vụ tiếp theo.
Ngoài ra, anh Tiến lưu ý người nuôi cần phòng bệnh sưng vòi, bởi đây là loại bệnh dễ khiến ốc chết hàng loạt nếu không phát hiện sớm.
Từ hiệu quả thực tế, đầu năm 2021, anh Tiến thành lập Hợp tác xã Nông lâm Tiến Phát, với quy mô liên kết trên 1,5 ha, chuyên cung cấp con giống, chuyển giao kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm ốc nhồi theo hướng nuôi hữu cơ cho các hộ dân trong vùng.
Theo tính toán, với 1 vạn con ốc nhồi giống, người nuôi sau 3–5 tháng có thể thu hoạch từ 1,8–2 tạ ốc thương phẩm. Với giá thu mua hiện dao động 60.000–90.000 đồng/kg, thu nhập đạt 12–18 triệu đồng/vụ, trong khi chi phí nuôi không quá 6 triệu đồng. Nhờ thời gian nuôi ngắn, bà con có thể nuôi gối vụ để tăng hiệu quả kinh tế.
Do nguồn ốc nhồi tự nhiên ngày càng cạn kiệt, loài ốc này hiện được xem là đặc sản có giá trị cao, việc phát triển mô hình nuôi ốc nhồi của anh Tiến không chỉ giúp ổn định thu nhập cho gia đình mà còn mở ra hướng sinh kế bền vững cho nhiều hộ dân vùng cao.
Năm 2021, sản lượng ốc nhồi thương phẩm của hợp tác xã đạt trên 3 tấn. Sang năm 2022, mô hình tiếp tục được mở rộng với hơn 30 hộ tham gia tại nhiều xã, huyện trong tỉnh Cao Bằng.
Với đề tài “Nuôi ốc nhồi hữu cơ theo mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm”, anh Đàm Văn Tiến đã đoạt giải Khuyến khích cuộc thi Dự án khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn năm 2021 do Tỉnh đoàn Cao Bằng tổ chức, đồng thời được đánh giá là mô hình có ý nghĩa lan tỏa, góp phần phát triển kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
