 |
| Chùa Nôm được công nhận là điểm du lịch là động lực để địa phương xây dựng một hướng đi mới gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch bền vững - Ảnh: Đức Thiện |
Tại buổi lễ, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hưng Yên Trần Quốc Toản và Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm đã trao quyết định của UBND tỉnh Hưng Yên công nhận Điểm du lịch Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia Chùa Nôm cho xã Đại Đồng và Chùa Nôm.
 |
| Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm (ngoài cùng bên phải) trao Quyết định công nhận điểm du lịch Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia Chùa Nôm cho đại diện xã Đại Đồng, Chùa Nôm - Ảnh: baohungyen |
Việc Chùa Nôm được công nhận là điểm du lịch không chỉ mang ý nghĩa ghi nhận những giá trị đặc sắc của di tích, mà còn tạo thêm động lực để địa phương xây dựng một hướng đi mới gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch bền vững.
Chủ tịch UBND xã Đại Đồng Tôn Ngọc Chuẩn nhấn mạnh, đây vừa là niềm vui, niềm tự hào, vừa đặt ra trách nhiệm lớn đối với địa phương trong công tác gìn giữ và phát huy giá trị di sản. Công nhận điểm du lịch được xác định là bước khởi đầu để kết nối công tác bảo tồn Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia Chùa Nôm với phát triển du lịch, từng bước xây dựng nơi đây trở thành điểm đến văn hóa, tâm linh hấp dẫn của tỉnh.
 |
| Lãnh đạo tỉnh Hưng Yên tặng hoa chúc mừng xã Đại Đồng, Chùa Nôm tại Lễ công bố Quyết định công nhận điểm du lịch Di tích lịch sử - văn hóa Quốc gia Chùa Nôm - Ảnh: baohungyen |
Trong thời gian tới, xã Đại Đồng sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn, Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh, trụ trì và Ban Quản lý di tích Chùa Nôm để quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản. Cùng với đó là từng bước hoàn thiện cảnh quan, hạ tầng, giao thông, bãi đỗ xe, vệ sinh môi trường và các điều kiện phục vụ du khách.
Đây được xem là những yếu tố quan trọng để Chùa Nôm không chỉ là nơi người dân tìm về chiêm bái, lễ Phật, mà còn trở thành điểm dừng chân trong các hành trình khám phá văn hóa, lịch sử và kiến trúc truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ.
Đại Đồng là vùng đất giàu truyền thống văn hóa. Trải qua nhiều lần thay đổi về tên gọi và địa giới hành chính, quá trình hình thành và phát triển đã tạo nên một không gian văn hóa mang đậm dấu ấn nền văn minh lúa nước đồng bằng sông Hồng, đồng thời giao thoa với văn hóa Kinh Bắc, Kinh Kỳ và Phố Hiến.
 |
| Đông đảo người dân tham dự buổi lễ - Ảnh: baohungyen |
Hiện xã Đại Đồng có 64 di tích, trong đó 6 di tích được xếp hạng cấp quốc gia, cùng hệ thống lễ hội, phong tục, tập quán và các giá trị văn hóa cộng đồng đặc sắc. Đây là nguồn tài nguyên quý để địa phương vừa bảo tồn bản sắc, vừa phát triển các sản phẩm du lịch văn hóa, lịch sử và tâm linh.
Trong không gian di sản ấy, Chùa Nôm thuộc quần thể làng Nôm, nay là thôn Đồng Tiến, được xem là một trong những điểm nhấn tiêu biểu. Sức hấp dẫn của Chùa Nôm không chỉ nằm ở vẻ đẹp thanh tịnh của một ngôi chùa cổ, mà còn được tạo nên bởi cả một quần thể làng quê truyền thống được gìn giữ qua thời gian.
Đến với Chùa Nôm, du khách có thể khám phá cây cầu đá cổ 9 nhịp, những con đường làng lát gạch vỉa nghiêng, những nếp nhà cổ, nhà thờ họ, giếng cổ, cổng làng, văn chỉ, bia đá… Mỗi công trình, mỗi không gian đều góp phần kể câu chuyện về đời sống, văn hóa và tín ngưỡng của cư dân vùng đồng bằng Bắc Bộ.
 |
| Cây cầu đá cổ 9 nhịp của Chùa Nôm gây ấn tượng mạnh với du khách - Ảnh: TTXVN |
Những giá trị ấy tạo nên những “nếp gấp thời gian” đặc biệt, nơi hồn quê dường như lắng đọng trong từng mái ngói, viên gạch, cây cầu và nếp nhà. Chính sự nguyên bản, bình dị ấy tạo nên sức hấp dẫn riêng cho hành trình khám phá làng Nôm và Chùa Nôm.
Hàng năm, Chùa Nôm thu hút hàng trăm nghìn lượt khách đến tham quan, vãn cảnh và chiêm bái. Không gian rộng rãi, thoáng mát, cảnh sắc an yên cùng hệ thống di sản phong phú đã giúp nơi đây trở thành địa chỉ quen thuộc đối với người dân và du khách thập phương.
Chùa Nôm có tên chữ là “Linh Thông cổ Tự”, tọa lạc trên diện tích hơn 8.000m², được bao quanh bởi những bức tường đá ong, tạo nên vẻ cổ kính, trầm mặc.
 |
| Chùa Nôm được trùng tu qua nhiều giai đoạn là điểm đến thu hút nhiều du khách - Ảnh: Đức Thiện |
Cho đến nay, chưa xác định chính xác năm xây dựng chùa. Tuy nhiên, theo các tư liệu lịch sử, vào năm Canh Thân (1680), dưới thời Lê, nhà vua đã cho phục dựng ngôi cổ tự. Sau đó, chùa tiếp tục được trùng tu qua nhiều giai đoạn thời Hậu Lê và thời Nguyễn.
Công trình mang đậm dấu ấn kiến trúc thuần Việt, đồng thời thể hiện ảnh hưởng của Thiền phái Lâm Tế. Chùa được xây dựng theo kiểu chữ “Đinh”, thể hiện sự kiên định và bền vững.
Một trong những giá trị đặc biệt của Chùa Nôm là hệ thống tượng Phật và các hiện vật được lưu giữ qua nhiều thế hệ. Nổi bật là 128 pho tượng Phật bằng đất, tượng Cửu Long Phật đản bằng đồng phủ vàng, hệ thống bia đá cổ cùng không gian thờ Mẫu. Những hiện vật này không chỉ có giá trị về mặt tín ngưỡng mà còn phản ánh trình độ điêu khắc, mỹ thuật, tư duy văn hóa và đời sống tinh thần của cha ông.
 |
| Xã Đại Đồng xác định xây dựng Chùa Nôm trở thành điểm đến văn hóa, tâm linh hấp dẫn của tỉnh - Ảnh: Đức Thiện |
Năm 2020, quần thể di tích làng Nôm được xếp hạng Di tích lịch sử - kiến trúc nghệ thuật quốc gia, góp phần khẳng định những giá trị nổi bật của vùng đất này. Việc Chùa Nôm được công nhận là điểm du lịch tiếp tục mở ra cơ hội phát huy những giá trị đã được xác lập. Tuy nhiên, cùng với cơ hội là yêu cầu đặt ra đối với công tác bảo tồn. Phát triển du lịch cần đi đôi với gìn giữ cảnh quan, kiến trúc, không gian văn hóa và sự tôn nghiêm vốn có của di tích.
Để Chùa Nôm trở thành điểm đến hấp dẫn, việc đầu tư hạ tầng cần được thực hiện hài hòa với cảnh quan và kiến trúc truyền thống. Các sản phẩm du lịch cũng cần được xây dựng theo hướng khai thác chiều sâu văn hóa, kết nối Chùa Nôm với quần thể làng Nôm và hệ thống di tích phong phú của Đại Đồng.
Có thể hình thành những hành trình trải nghiệm gắn với kiến trúc cổ, tín ngưỡng dân gian, đời sống làng quê, lễ hội, ẩm thực và các nghề truyền thống. Qua đó, du khách không chỉ đến để tham quan một ngôi chùa mà còn được trải nghiệm một không gian văn hóa sống động của vùng đồng bằng Bắc Bộ.
 |
| Từ một ngôi cổ tự, Chùa Nôm đã trở thành địa chỉ văn hóa, tâm linh quen thuộc, nơi kết nối con người với những giá trị truyền thống - Ảnh: Đức Thiện |
Trải qua những biến thiên của lịch sử, Chùa Nôm vẫn được các cấp ủy, chính quyền địa phương, tăng ni, Phật tử và nhân dân thôn Đồng Tiến chung tay gìn giữ, bảo vệ và tôn tạo. Từ một ngôi cổ tự, Chùa Nôm đã trở thành địa chỉ văn hóa, tâm linh quen thuộc, nơi kết nối con người với những giá trị truyền thống.
Việc được công nhận là điểm du lịch hôm nay vì thế không chỉ là một danh hiệu, mà còn là sự khởi đầu cho một hành trình mới: Đánh thức giá trị di sản bằng cách bảo tồn đúng, khai thác có trách nhiệm và phát triển bền vững.
Trong dòng chảy du lịch văn hóa đang ngày càng được quan tâm, Chùa Nôm có đầy đủ những giá trị để trở thành một điểm đến đặc sắc của Hưng Yên. Nếu được đầu tư đồng bộ, gìn giữ đúng hướng và kết nối hiệu quả với các điểm đến trong vùng, nơi đây sẽ không chỉ lưu giữ ký ức của một vùng quê giàu truyền thống, mà còn góp phần đưa những giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với du khách hôm nay và các thế hệ mai sau.
