Nằm nép mình bên dòng sông thơ mộng, làng mai Dương Sơn (xã Hòa Châu, huyện Hòa Vang cũ) nay là xã Hòa Xuân, thành phố Đà Nẵng từ lâu đã trở thành cái tên bảo chứng cho đẳng cấp của giới mộ điệu sinh vật cảnh Đà Nẵng. Chi hội Mai vàng Dương Sơn không chỉ là nơi hội tụ của những "lão mai" tiền tỷ, mà còn là nơi gìn giữ cốt cách, tâm hồn của những người nghệ nhân chân chính.
1. Từ vùng đất lúa đến "thánh địa" mai vàng
Ít ai ngờ rằng, vùng đất vốn thuần nông này lại có thể sản sinh ra những gốc mai vàng mang tầm vóc quốc gia. Chi hội Mai vàng Dương Sơn ra đời từ khát vọng liên kết những người con tâm huyết với nghề. Tại đây, mỗi gốc mai không chỉ là một món hàng, mà là một tác phẩm nghệ thuật được "thai nghén" qua hàng chục năm ròng rã. Người Dương Sơn không chơi mai theo kiểu xô bồ; họ chơi bằng sự tỉ mỉ, bằng cái "tâm" tĩnh lặng để gạn lọc ra những tinh hoa của đất trời.
 |
| Vườn Mai của nghệ nhân Nguyễn Đăng Quốc Sanh (trái) ở Dương Sơn |
2. Đặc trưng "cốt cách Dương Sơn": sắc vàng vương giả, hương thơm thoát tục
Nếu mai Bình Định nổi tiếng với dáng "An Nhơn" uyển chuyển, mai miền Tây rực rỡ với tán rộng phóng khoáng, thì mai vàng Dương Sơn lại mang một bản sắc rất riêng: gân guốc và khỏe khoắn.
Đặc biệt, dòng mai vàng xứ Quảng năm cánh thuần khiết tại đây luôn khiến giới sành chơi say đắm. Đó là những đóa mai năm cánh vàng rực, xòe rộng viên mãn như những đồng tiền cổ, tượng trưng cho ngũ phúc: Phúc, Lộc, Thọ, Khang, Ninh. Giữa nắng gió miền Trung khắc nghiệt, đóa mai năm cánh ấy tỏa ra làn hương thanh khiết, thơm lừng và dịu ngọt, tạo nên một không gian tĩnh tại, đưa người thưởng lãm chạm vào cõi an nhiên.
3. Nghệ nhân Nguyễn Đăng Quốc Sanh: người dệt "tâm" vào lộc biếc
Điển hình cho tâm huyết của những người con Dương Sơn chính là nghệ nhân Nguyễn Đăng Quốc Sanh (kiệt 17, tổ dân phố Dương Sơn). Tại vườn mai của ông, người thưởng lãm không khỏi trầm trồ trước "bộ tứ kỳ mộc" mang triết lý nhân sinh và những câu chuyện hình thành đầy kỳ diệu:
 |
| Tác phẩm “Cầu làng” |
Cây mai "Cầu làng" (120 năm tuổi): Đây là "báu vật" có nguồn gốc từ làng mai Lệ Sơn (xã Hòa Tiến) được anh Sanh đưa về Dương Sơn. Cây mang vẻ đẹp của một chứng nhân lịch sử với nhịp cầu đá bắc ngang thân đầy kỳ thú. Ít ai biết rằng, khởi thủy từ ba nhánh mai sát nhau, tác giả đã dùng một hòn gạch chèn vào giữa hai thân để tạo thế. Thật kỳ diệu, qua thời gian, lớp vỏ cây đã tự bao bọc, nuốt trọn hòn gạch vào lòng, biến vật vô tri thành một "nhịp cầu đá" tự nhiên, nối liền quá khứ và hiện tại.
 |
| Tác phẩm "Gia đình hạnh phúc" |
Cây mai "Gia đình hạnh phúc": Gây ấn tượng mạnh bởi bộ gốc xù xì, vân xoắn tròn tựa như thân cây khế cổ thụ. Toàn thân cây toát lên vẻ mạnh mẽ, từ gốc bung nở 10 nhánh khỏe khoắn, vươn cao với sức sống mãnh liệt, tượng trưng cho sự gắn kết bền chặt của các thế hệ trong một gia đình.
Cây mai "Bàn tay Phật": Tuy phần gốc không quá lớn nhưng sức phát triển lại tập trung mạnh mẽ ở phần ngọn. Các chi cành tỏa ra tạo hình như lòng bàn tay Phật đang bao bọc chúng sinh. Đặc biệt, một nhánh mai ở chính giữa vươn vút lên cao, gợi liên tưởng đến hình ảnh Tề Thiên Đại Thánh năm xưa dưới bàn tay Phật tổ.
 |
| Tác phẩm "Bàn tay Phật" |
Cây mai "Răng khểnh": Đúng như tên gọi, tác phẩm mang một vẻ đẹp "duyên thầm" khó trộn lẫn. Hình dáng cây có nét khấp khểnh, nhô ra đầy ý đồ nghệ thuật tựa như chiếc răng khểnh của thiếu nữ, tạo nên một điểm nhấn tinh tế, phá cách giữa vườn mai quy củ.
 |
| Tác phẩm "Răng khểnh" |
Quả đúng là:
Dương Sơn kiệt mười bảy đây,
Anh Sanh dệt chữ "tâm" dày vào hoa.
"Cầu làng" nối nhịp gần xa,
"Gia đình" hạnh phúc, mặn mà tình thân.
"Bàn tay Phật" độ hồng trần,
"Răng khểnh" nét điểm, thêm phần nét duyên.
4. Gắn kết cộng đồng và bảo tồn di sản
Hơn cả một tổ chức nghề nghiệp, Chi hội Mai vàng Dương Sơn còn đóng vai trò là "người giữ lửa" cho truyền thống sinh vật cảnh địa phương. Những buổi sinh hoạt chuyên đề, những lần trao đổi kinh nghiệm về kỹ thuật chăm sóc đã tạo nên một cộng đồng gắn kết bền chặt. Đây chính là mô hình tiêu biểu của Hội Sinh vật cảnh Đà Nẵng trong việc phát triển kinh tế xanh gắn liền với giữ gìn bản sắc văn hóa quê hương.
Chữ "nhẫn" sau những cánh hoa vàng
Để có được một nhành mai rực rỡ vào sáng mùng một Tết, người nghệ nhân Dương Sơn đã phải trải qua 364 ngày "ăn ngủ cùng cây", nếm trải bao nhọc nhằn. Đó chính là chữ nhẫn trong nghệ thuật sinh vật cảnh. Khi ngắm nhìn những vườn mai bát ngát dưới chân cầu đỏ Dương Sơn, ta chợt hiểu rằng: cái đẹp không bao giờ đến dễ dàng, nó là kết tinh của mồ hôi, trí tuệ và một tình yêu thiên nhiên mãnh liệt.
