Rằm tháng 7 là một trong những dịp quan trọng trong đời sống văn hóa của nhiều gia đình Việt. Đây là thời điểm con cháu chuẩn bị mâm cơm tươm tất để tưởng nhớ tổ tiên, bày tỏ lòng hiếu kính và cầu mong gia đình bình an, thuận hòa.
 |
| Mỗi gia đình có một cách chuẩn bị mâm cúng khác nhau, tùy theo vùng miền, điều kiện và phong tục riêng. Ảnh minh họa: AI |
Mâm cúng không nhất thiết phải cầu kỳ hay sử dụng những nguyên liệu đắt tiền. Tùy điều kiện, phong tục từng vùng và nếp nhà, mỗi gia đình có thể lựa chọn những món ăn phù hợp. Nếu chuẩn bị mâm cơm mặn cúng gia tiên, 5 món quen thuộc dưới đây vừa dễ thực hiện vừa mang nhiều ý nghĩa theo quan niệm dân gian.
Xôi gấc – gửi gắm mong ước may mắn, đủ đầy
Xôi gấc có màu đỏ cam bắt mắt, thường xuất hiện trong các dịp lễ, Tết và những ngày quan trọng của người Việt. Theo quan niệm dân gian, màu đỏ tượng trưng cho may mắn, thuận lợi và những điều tốt lành.
Để làm xôi gấc, gạo nếp được ngâm mềm, vo sạch rồi để ráo trước khi trộn cùng phần thịt gấc. Sau đó, đem đồ đến khi hạt nếp chín dẻo, có thể thêm một chút đường và dầu ăn để xôi bóng đẹp, đậm vị.
Khi bày lên mâm, gia chủ có thể đóng xôi thành khuôn tròn hoặc khuôn hoa để món ăn thêm đẹp mắt, tạo cảm giác trang trọng.
Gà luộc – biểu tượng của sự trọn vẹn, sum vầy
Gà luộc nguyên con là món ăn quen thuộc trong nhiều mâm cỗ truyền thống. Con gà được giữ nguyên hình dáng, bày ngay ngắn trên đĩa tạo cảm giác đầy đặn và chỉn chu.
Theo cách hiểu dân gian, hình ảnh con gà nguyên vẹn gợi liên tưởng đến sự trọn vẹn, gia đình sum họp và cuộc sống thuận hòa.
Gà sau khi làm sạch có thể xát muối, rửa lại rồi cho vào nồi nước lạnh cùng gừng và hành tím. Khi nước sôi, hạ nhỏ lửa để gà chín đều mà không bị nứt da. Sau khi vớt ra, có thể ngâm nhanh trong nước lạnh để da săn và giữ màu đẹp.
Nếu muốn gà có màu vàng óng, có thể phết một lớp nước nghệ loãng lên da trước khi bày lên mâm.
 |
Cá hấp – gửi gắm mong cầu cuộc sống đủ đầy
Cá hấp gừng hành là lựa chọn phù hợp nếu gia đình muốn mâm cơm có thêm món đạm nhưng không quá nhiều dầu mỡ.
Cá làm sạch, khứa nhẹ vài đường trên thân rồi ướp với gừng, hành, một chút nước mắm và tiêu. Sau đó đặt cá lên đĩa, phủ thêm gừng sợi và đem hấp đến khi thịt cá vừa chín tới.
Khi hoàn thành, có thể thêm hành lá, thì là hoặc một ít rau thơm để món ăn thêm hấp dẫn.
Trong quan niệm dân gian, cá thường gắn với hình ảnh dư dả, đủ đầy và cuộc sống thuận lợi. Vì vậy, món cá cũng được nhiều gia đình lựa chọn khi muốn gửi gắm những lời chúc tốt đẹp trong dịp lễ.
Canh rau củ – tạo sự hài hòa cho mâm cơm
Sau những món như xôi, gà và cá, một bát canh rau củ giúp mâm cơm cân bằng hơn, đồng thời tạo cảm giác thanh nhẹ.
Gia đình có thể kết hợp những nguyên liệu quen thuộc như củ sen, cà rốt, ngô ngọt, nấm và bí xanh. Ngô và củ sen nên được nấu trước, sau đó lần lượt cho cà rốt, bí xanh và nấm vào để rau củ vừa chín tới, giữ được màu sắc và độ ngọt tự nhiên.
Canh chỉ cần nêm nếm vừa phải, thêm hành lá hoặc rau mùi trước khi tắt bếp. Một bát canh trong, nhiều màu sắc cũng giúp mâm cúng trở nên hài hòa và đẹp mắt hơn.
Chè đậu đỏ – thêm vị ngọt và lời chúc may mắn
Một món chè nhỏ có thể tạo điểm kết thúc nhẹ nhàng cho mâm cơm. Chè đậu đỏ vừa dễ nấu vừa có màu sắc đẹp, phù hợp với không khí của những ngày lễ truyền thống.
Đậu đỏ ngâm vài giờ, rửa sạch rồi ninh đến khi mềm. Sau đó thêm đường phèn, tiếp tục đun ở lửa nhỏ để đậu ngấm vị. Chè có thể dùng nóng hoặc để nguội tùy sở thích.
Trong quan niệm dân gian, màu đỏ thường được liên tưởng đến may mắn, thuận lợi. Bởi vậy, chè đậu đỏ có thể được xem như một lời chúc về những điều tốt đẹp, suôn sẻ.
Mâm cúng Rằm tháng 7 không nhất thiết phải đủ món
 |
Mỗi gia đình có một cách chuẩn bị mâm cúng khác nhau, tùy theo vùng miền, điều kiện và phong tục riêng. Có gia đình làm mâm mặn, có nhà chọn mâm chay, cũng có người chỉ chuẩn bị những món đơn giản mà ông bà, tổ tiên khi còn sống yêu thích.
Vì vậy, 5 món trên chỉ mang tính gợi ý theo phong tục và quan niệm dân gian, không phải những món bắt buộc phải có trong mâm cúng Rằm tháng 7.
Điều quan trọng hơn cả là sự sạch sẽ, tươm tất và thành tâm của người chuẩn bị. Một đĩa xôi gấc gửi gắm mong ước may mắn, con gà luộc tượng trưng cho sự sum vầy, món cá gợi sự đủ đầy, bát canh rau củ tạo cảm giác hài hòa và chén chè thêm vị ngọt cho mâm lễ.
| Mâm cơm cúng thể hiện lòng thành kính và sự biết ơn với tổ tiên. Xôi gấc gửi gắm mong ước may mắn, đủ đầy. Gà luộc tượng trưng cho sự trọn vẹn, sum vầy. Cá hấp mang ý nghĩa cầu mong cuộc sống sung túc, thuận hòa. Mâm cúng không cần cao sang, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm. |
