Nuôi cá Koi ở Hà Tĩnh: Từ thú chơi thành nghề “hái ra tiền”

Từ thú chơi “nhà giàu”…

Những năm gần đây, cùng với sự phát triển của đời sống kinh tế và nhu cầu thưởng thức cá cảnh ngày càng cao, nghề nuôi cá Koi tại Hà Tĩnh đang dần trở thành một hướng đi mới đầy tiềm năng. Từ chỗ được xem là thú chơi khá “xa xỉ”, cá Koi giờ đây không chỉ xuất hiện trong các khu biệt thự, khu nghỉ dưỡng mà còn phổ biến ở nhiều gia đình, góp phần làm đẹp không gian sống và mang ý nghĩa phong thủy.

Cá Koi Từ thú chơi “nhà giàu”… đến mô hình kinh tế tiền tỷ, thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm.

Cá Koi – còn gọi là cá chép Nhật – có nguồn gốc từ Nhật Bản, nổi bật với màu sắc rực rỡ, hoa văn đa dạng cùng ý nghĩa tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng. Nhờ giá trị thẩm mỹ cao, loài cá này ngày càng được ưa chuộng, kéo theo nhu cầu về cá giống và cá thương phẩm không ngừng gia tăng.

Tại Hà Tĩnh, phong trào nuôi cá Koi ban đầu chỉ xuất phát từ niềm đam mê của một số người chơi cá cảnh. Nhiều hộ gia đình xây dựng hồ cá nhỏ trong khuôn viên nhà ở, vừa phục vụ mục đích giải trí, vừa tạo điểm nhấn cảnh quan. Tuy nhiên, khi nhận thấy tiềm năng thị trường, không ít người đã chuyển hướng sang nuôi cá Koi theo quy mô hàng hóa.

Tại Hà Tĩnh, phong trào nuôi cá Koi ban đầu chỉ xuất phát từ niềm đam mê của một số người chơi cá cảnh.

Tiêu biểu là mô hình của ông Nguyễn Quang Trung (67 tuổi), cựu chiến binh ở phường Hà Huy Tập (TP Hà Tĩnh). Sau khi rời quân ngũ, ông từng thử sức với mô hình nuôi cá nước ngọt truyền thống nhưng hiệu quả không cao. Qua quá trình tìm hiểu, ông nhận thấy cá Koi là đối tượng nuôi mới, có giá trị kinh tế lớn nên quyết định chuyển đổi.

Ông Trung mạnh dạn vay gần 600 triệu đồng để xây dựng 4 bể nuôi xi măng với diện tích gần 150 m², đồng thời nhập 1.000 con cá Koi giống từ Nhật Bản. Các giống cá chủ yếu gồm Kohaku, Showa, Sanke… với giá từ 300.000 đến 600.000 đồng/con. Nhờ áp dụng đúng kỹ thuật, chỉ sau khoảng 2 tháng chăm sóc, cá đạt kích thước thương phẩm và có thể xuất bán.

Các giống cá chủ yếu gồm Kohaku, Showa, Sanke… với giá từ 300.000 đến 600.000 đồng/con, và có thể đến 1.200 đồng/kg.

Hiện nay, giá cá Koi của gia đình ông Trung dao động từ 2,5 đến 10 triệu đồng mỗi con, tùy thuộc vào kích thước và màu sắc. Không chỉ tiêu thụ trong tỉnh, sản phẩm còn được khách hàng ở nhiều địa phương như Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh, Quảng Trị tìm mua. Trung bình mỗi tháng, mô hình mang lại lợi nhuận khoảng 20–30 triệu đồng, tạo nguồn thu ổn định cho gia đình.

Cùng với đó, anh Lê Mạnh Giáp (SN 1994), ở huyện Hương Sơn cũng là một trong những người trẻ mạnh dạn khởi nghiệp từ cá Koi. Sau khi tích lũy kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế, thi công hồ cá cảnh, tháng 8/2023, anh đầu tư hơn 100 triệu đồng để nhập 3.000 con cá Koi giống từ Nhật Bản và Trung Quốc.

Ông Trần Đình Long ở phường Thành Sen Cá giống nhỏ có giá vài trăm nghìn đồng mỗi con, trong khi cá trưởng thành, có màu sắc đẹp có thể đạt giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng.

Theo anh Giáp, cá Koi sau khoảng 5 tháng nuôi sẽ đạt kích thước 20–25 cm và có thể xuất bán. Giá cá dao động từ 600.000 đến 1,2 triệu đồng mỗi con tùy nguồn gốc. Nhờ quay vòng nhanh và nắm bắt tốt thị trường, đến nay anh đã thu lãi hơn 500 triệu đồng. Thời gian tới, anh dự định mở rộng quy mô nuôi, tiếp tục phát triển mô hình theo hướng chuyên nghiệp.

… đến mô hình kinh tế tiền tỷ

Từ những mô hình ban đầu, nghề nuôi cá Koi tại Hà Tĩnh đang từng bước phát triển và lan rộng. Nhiều hộ dân tại các địa phương như Thạch Hà, Cẩm Xuyên, TP Hà Tĩnh đã đầu tư hàng trăm triệu đồng xây dựng hệ thống hồ nuôi bài bản, áp dụng công nghệ lọc nước hiện đại nhằm đảm bảo môi trường sống tối ưu cho cá.

Theo các chủ cơ sở, giá cá Koi khá đa dạng. Cá giống nhỏ có giá vài trăm nghìn đồng mỗi con, trong khi cá trưởng thành, có màu sắc đẹp có thể đạt giá từ vài triệu đến hàng chục triệu đồng. Đặc biệt, những cá thể nhập khẩu, hoa văn độc đáo có thể được định giá cao hơn nhiều lần, mang lại lợi nhuận lớn cho người nuôi.

Chị Nguyễn Thị Ngọc Thuy ở thôn Nam Thượng ở phường Hà Huy Tập chia sẻ, đây được xem là hướng đi hiệu quả, giúp gia tăng giá trị kinh tế và hình thành chuỗi sản phẩm khép kín.

Không dừng lại ở việc bán cá thương phẩm, nhiều hộ còn mở rộng thêm các dịch vụ đi kèm như cung cấp cá giống, thức ăn, thiết bị lọc nước, thiết kế và thi công hồ cá Koi. Đây được xem là hướng đi hiệu quả, giúp gia tăng giá trị kinh tế và hình thành chuỗi sản phẩm khép kín. Một số mô hình còn kết hợp tham quan, trải nghiệm, thu hút những người yêu thích cá cảnh.

Yếu tố quyết định thành công

Theo kinh nghiệm của những người trong nghề, để nuôi cá Koi đạt hiệu quả cao cần đặc biệt chú trọng đến các yếu tố như môi trường nước, chất lượng con giống và kỹ thuật chăm sóc.

Trong đó, môi trường nước được xem là yếu tố quan trọng nhất. Nước trong hồ phải luôn sạch, có hệ thống lọc sinh học và cơ học hoạt động liên tục, đảm bảo hàm lượng oxy hòa tan ở mức phù hợp. Nhiệt độ thích hợp cho cá Koi phát triển dao động từ 20–27°C. Vào mùa đông, cần hạn chế cho ăn, đồng thời giữ vệ sinh hồ nuôi để phòng tránh dịch bệnh.

Chuồng trại thoáng mát, nước trong hồ phải luôn sạch, có hệ thống lọc sinh học và cơ học hoạt động liên tục, đảm bảo hàm lượng oxy hòa tan ở mức phù hợp.

Bên cạnh đó, cá giống phải được lựa chọn kỹ lưỡng, đảm bảo khỏe mạnh, không mang mầm bệnh và có nguồn gốc rõ ràng. Thức ăn sử dụng cho cá cần là loại chuyên dụng, giàu dinh dưỡng để giúp cá phát triển tốt và giữ được màu sắc đẹp.

Tuy nhiên, nghề nuôi cá Koi cũng đòi hỏi nguồn vốn đầu tư ban đầu tương đối lớn, từ vài trăm triệu đồng trở lên. Người nuôi phải có kiến thức kỹ thuật, thường xuyên theo dõi tình trạng sức khỏe của cá và kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình nuôi.

Triển vọng phát triển

Trong bối cảnh nhiều mô hình nông nghiệp truyền thống gặp khó khăn do biến đổi khí hậu và giá cả bấp bênh, nuôi cá Koi đang mở ra hướng đi mới cho kinh tế nông hộ tại Hà Tĩnh. Không chỉ mang lại thu nhập khá, mô hình này còn góp phần đa dạng hóa sản xuất, tạo thêm việc làm và nâng cao giá trị kinh tế trên cùng diện tích.

Từ một thú chơi mang tính giải trí, cá Koi đã và đang trở thành “cần câu cơm” của nhiều hộ dân. Với tiềm năng thị trường còn lớn, nếu được đầu tư bài bản và định hướng phát triển hợp lý, nghề nuôi cá Koi hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, trở thành một ngành kinh tế hấp dẫn trong thời gian tới.