Từ sự cần mẫn bên vườn mai vàng của vị lãnh đạo mang "chất" nông dân
Phóng viên Tạp chí Việt Nam hương sắc ghé thăm vườn mai vàng của nghệ nhân Phan Bình giữa trung tuần tháng Giêng. Nắng xuân vẫn còn vương trên những tàn lá mai đang vào mùa khoe lộc biết.
Mái tóc trắng bồng bềnh và nụ cười tươi trên khuôn mặt phúc hậu, nghệ nhân Phan Bình nói: “Tôi đam mê mai vàng xứ Quảng từ những ngày còn đương chức. Khi ấy là lãnh đạo huyện Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi (cũ), ban ngày bận việc cơ quan, đêm về chong đèn để chăm sóc, tạo dáng cho cây mai.”
Từ những chuyến công tác tại các địa phương, với niềm đam mê mai vàng, ông đã học hỏi kinh nghiệm trồng, chăm sóc mai của những người nông dân. Từ những năm 1980, ông đầu tư, chăm sóc hàng trăm gốc mai vàng xứ Quảng tại vườn nhà. Các loại mai thế, mai bon sai, mai cổ thụ được hình thành từ bàn tay cần mẫn, chịu khó của ông.
 |
| Vườn mai Phan Bình sở hữu hơn 200 gốc mai thế, mai cổ thụ. |
Việc chăm sóc mai vàng đòi hỏi kỹ thuật cao, vừa tạo cành, tạo thế vừa bảo đảm cây mai phát triển thành một tác phẩm hoàn hảo không hề dễ. Tranh thủ thời gian ngoài giờ làm việc, ông bắt tay vào việc xới đất, ủ phân, sang chậu, phun thuốc…
Chúng tôi có cuộc phỏng vấn ngắn về làng cây cảnh Xuân Vinh, ông cho biết: “Từ ý tưởng đến hình thành Làng cây cảnh Xuân Vinh, xã Đình Cương hiện nay là cả một quá trình xây dựng Đề án. Với chủ lực là mai vàng và sanh quê cùng một số bon sai khác.” Ông cho biết thêm: “Năm 2017 được UBND tỉnh Quảng Ngãi công nhận Làng nghề cây cảnh Xuân Vinh và năm 2020 được Cục Sở hữu trí tuệ thuộc Bộ Khoa học – Công nghệ cấp giấy Công nhận sản phẩm Làng nghề cây cảnh Xuân Vinh. Đây cũng là giải pháp vừa giải quyết lao động tại chỗ, vừa tạo cảnh quan đẹp, môi trường thông thoáng và nâng cao dân trí.”
 |
| Xung quanh vườn mai vàng, những hàng cau cao vút như bao bọc khuôn viên vườn mai. |
Có không ít cây mai khi mua về giá chỉ vài trăm nghìn đồng, sau khi qua bàn tay tài hoa của nghệ nhân Phan Bình đã nâng giá trị kinh tế lên gấp nhiều lần. Nhiều cây mai có thế độc, lạ có giá trị từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng, thậm chí có cây lên đến tiền tỷ. Không chỉ chăm sóc vườn mai của gia đình, ông còn chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn kỹ thuật cho cho bà con nông dân, nhận chăm sóc mai cho các cơ quan và cá nhân. Sự tận tình, chịu khó của một vị lãnh đạo huyện ngày ấy đã lan tỏa nguồn cảm hứng cho bao thế hệ yêu thích mai vàng xứ Quảng.
Đến thổi hồn vào những chuyên đề và viết thành sách
Với tất cả tâm huyết của người đam mê mai vàng, ông không giữ lại cho riêng mình điều gì cả xung quanh câu chuyện mai vàng xứ Quảng. Những kinh nghiệm, hiểu biết ông đều chia sẻ lại cho thế hệ trẻ.
 |
| Nghệ nhân Phan Bình tặng sách Nghệ thuật mai cảnh của ông cho tác giả bài viết. |
Ông nói: “Ông được mời báo cáo chuyên đề về mai vàng trước Đại hội nhiệm kỳ của Hội Sinh vật cảnh tỉnh Quảng Ngãi, tại các Hội thảo của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh và tại các lần trưng bày và hội thi sinh vật cảnh” Những chuyên đề được ông báo cáo thông qua những bài viết, được đông đảo hội viên chia sẻ. Từ đó kỹ năng chăm sóc mai vàng được lan tỏa đến các cấp hội tại tỉnh nhà, tay nghề của nghệ nhân được nâng lên rõ rệt.
 |
| Cuốn sách là những kinh nghiệm chăm sóc mai vàng được nghệ nhân Phan Bình đúc kết hơn 40 năm gắn bó cùng cây mai vàng xứ Quảng. |
Trước nhu cầu thực tiễn về trồng, chăm sóc mai vàng nhất là những điều kiện bất lợi về thổ nhưỡng, thời tiết, vận chuyển đường xa…được ông ngày đêm nghiên cứu. Qua nhiều năm miệt mài cùng đường kéo, sợi dây, ông đã viết thành cuốn sách Nghệ thuật mai cảnh, chuyên về trồng, chăm soc và thẩm mỹ cho thể loại mai vàng. Ông Trần Bảo Phát, nguyên Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Quảng Ngãi, viết: “Tập sách đã phổ biến, chia sẻ nhiều kinh nghiệm, “bí quyết nhà nghề” của người vốn yêu thích cây mai từ sớm và đã trải qua nhiều thập niên thực hành, đúc kết”.
 |
| Ông Trần Bảo Phát, nguyên Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Quảng Ngãi (đứng giữa) cùng các nghệ nhân và tác giả bài viết ghé thăm vườn mai Phan Bình. |
Trong bối cảnh thị trường tràn ngập thuốc bảo vệ thực vật, nhiều trang mạng xã hội quảng cáo các loại phân, thuốc chăm sóc mai vàng thì cuốn sách của nghệ nhân Phan Bình thực sự trở thành cẩm nang không thể thiếu của những người yêu thích mai vàng.
 |
| Những cây mai vàng khoe sắc giữa trời xuân trong vườn mai Phan Bình. |
Ông Phan Bình cho biết: “Sách phổ biến trong và ngoài địa phương, chủ yếu là tặng các hội và những người đam mê bon sai mai vàng và những người làm vườn. Với nội dung thiết thực, bộ sách được biên soạn hướng đến việc truyền cảm hứng chia sẻ kinh nghiệm, giúp hội viên, nhà vườn phát triển toàn diện về tư duy và thực hành.”
Nơi hội tụ những người yêu thích mai vàng giữa nhịp sống đô thị hiện đại
Với diện tích nhà vườn hơn 3.000m2, với hơn 200 gốc mai bao gồm mai thế, mai cổ thụ, vườn mai Phan Bình đang sở hữu bộ sưu tập về mai vàng đặc sắc nhất tại Quảng Ngãi.
 |
| Nơi đây trở thành diểm đến của các hội viên, nhà vườn, đặc biệt là không gian trưng bày mai vàng mỗi độ Xuân về, Tết đến. |
Không chỉ là nhà vườn chuyên về mai vàng, nghệ nhân Phan Bình còn biến vườn mai trở thành nơi khởi đầu cho những câu chuyện về mai vàng. Tết Bính Ngọ 2026, vườn mai Phan Bình tổ chức “Ngày Bon sai – Mai vàng lần thứ 4 năm 2026”. Những nhà vườn, nghệ nhân và hội viên các xã: Nghĩa Hành, Đình Cương, Thiện Tín và Phước Giang tập kết các tác phẩm mai vàng về đây trưng bày trong thời gian 1 tuần lễ.
 |
| Nghệ nhân Phan Bá Trình (bìa trái) tại "Ngày Bonsai - Mai vàng Nghĩa Hành lần thứ IV, năm 2026", tổ chức tại vườn mai Phan Bình. |
Đây là dịp để các nhà vườn, hội viên các xã trưng bày mai vàng, là địa điểm Check-in cho các bạn trẻ trong địa phương và cũng là dịp để các hội viên học hỏi kinh nghiệm lẫn nhau trong việc trồng, chăm sóc và tìm hướng đi cho mai vàng trong thị trường sinh vật cảnh hiện nay.
 |
| Hơn 100 gốc mai của các nhà vườn, hội viên các xã lân cận trưng bày tại vườn mai Phan Bình trong dịp Tết Bính Ngọ 2026. |
Không gian làng quê Nghĩa Hành bừng sáng với sắc vàng của mai, hàng trăm chậu mai đua nhau khoe sắc trong nắng hanh vàng miền Trung càng tô thêm vẻ đẹp mỹ miều, bình dị nhưng cũng rất bắt mắt của một vùng quê giữa đô thị Quảng Ngãi.
