Năm 2020, trong bối cảnh dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, chị Nương cùng chồng bắt đầu thử nghiệm trồng nấm dược liệu với quy mô nhỏ. Từ 5.000 phôi nấm linh chi ban đầu, mô hình nhanh chóng cho kết quả tích cực khi thu về hơn 300 kg nấm khô, mang lại nguồn thu gần nửa tỷ đồng.
 |
| Chị Châu Thị Nương, Giám đốc HTX Tà Đảnh (An Giang) bên sản phẩm chủ đạo của trang trại nông nghiệp Hiền Nương Farm. Ảnh: Hiennuongfarm |
Nhận thấy tiềm năng lớn, chị quyết định đầu tư bài bản, thành lập trang trại Hiền Nương Farm với định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao. Điểm nhấn đặc biệt của mô hình chính là việc kết hợp trồng nấm với hệ thống điện mặt trời áp mái – một hướng đi mới mẻ tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long thời điểm đó.
Hệ thống pin năng lượng mặt trời không chỉ cung cấp nguồn điện sạch phục vụ sản xuất mà còn tạo ra “lá chắn nhiệt” tự nhiên, giúp giảm nhiệt độ khu vực trồng nấm từ 4–5°C. Nhờ điều kiện vi khí hậu ổn định, nấm sinh trưởng mạnh, tỷ lệ hao hụt giảm đáng kể.
Theo chị Nương, nếu trồng trong điều kiện thông thường, 1.000 bịch phôi nấm mối đen chỉ cho sản lượng khoảng 1,5–2 tấn nấm thương phẩm. Tuy nhiên, khi áp dụng mô hình dưới mái điện mặt trời, sản lượng có thể tăng lên 2,5–3 tấn, tương đương mức tăng 30–40%. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ vào nông nghiệp.
Không dừng lại ở việc nâng cao năng suất, mô hình của chị Nương còn giúp tối ưu chi phí sản xuất. Trước đây, trang trại phải chi khoảng 30 triệu đồng tiền điện mỗi tháng, nhưng khi sử dụng điện mặt trời, chi phí này giảm một nửa. Ban ngày, toàn bộ hoạt động vận hành – từ tưới, làm mát đến sấy nấm – đều sử dụng điện tái tạo, chỉ phụ thuộc điện lưới vào ban đêm.
 |
Cùng với việc sử dụng điện cho việc vận hành tại trang trại, chị Nương còn bán điện cho ngành điện lực, thu về gần 1,5 tỷ đồng/năm. Ảnh: Hiennuongfarm. |
Đặc biệt, nhờ chính sách khuyến khích điện mặt trời, trang trại còn có thêm nguồn thu ổn định từ việc bán điện, góp phần gia tăng hiệu quả kinh tế tổng thể.
Song song với đó, chị Nương chú trọng đầu tư công nghệ chế biến sau thu hoạch như sấy thăng hoa, giúp giữ nguyên giá trị dinh dưỡng và kéo dài thời gian bảo quản sản phẩm. Đây là yếu tố quan trọng để các sản phẩm nấm của HTX đáp ứng tiêu chuẩn OCOP và từng bước chinh phục thị trường.
Hiện nay, HTX Tà Đảnh đã phát triển đa dạng các dòng sản phẩm nấm chất lượng cao như nấm linh chi, đông trùng hạ thảo, nấm mối đen, nấm bào ngư… Trong đó, 3 sản phẩm tiêu biểu đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao gồm: nấm linh chi tai to, đông trùng hạ thảo Nương Farm và nấm mối Nàng Nương.
 |
| Sản phẩm chủ lực của trang trại nông nghiệp Hiền Nương Farm. |
Để đạt được tiêu chuẩn này, chị Nương không chỉ tập trung vào chất lượng sản phẩm mà còn chuẩn hóa toàn bộ quy trình sản xuất – từ chọn nguyên liệu, xử lý phôi, kiểm soát môi trường nuôi trồng đến đóng gói, truy xuất nguồn gốc. Công nghệ chính là “chìa khóa” giúp đảm bảo tính đồng đều và an toàn của sản phẩm.
Nhờ đó, nấm Hiền Nương Farm không chỉ tiêu thụ mạnh tại địa phương mà còn có mặt tại nhiều siêu thị, nhà hàng và các chợ đầu mối lớn tại TP.HCM.
Một trong những điểm nổi bật trong mô hình của chị Nương là việc xây dựng hệ sinh thái sản xuất khép kín theo hướng kinh tế tuần hoàn. Toàn bộ phụ phẩm nông nghiệp như rơm rạ, mùn cưa, trấu, cám gạo… được tận dụng làm giá thể trồng nấm.
Sau khi thu hoạch, phôi nấm tiếp tục được dùng làm thức ăn cho trùn quế, tạo ra phân hữu cơ bón lại cho cây trồng. Ngay cả phần chân nấm cũng được tận dụng làm thức ăn chăn nuôi, gần như không phát sinh rác thải.
Quy trình này không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn hạn chế tối đa tác động đến môi trường, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp xanh và bền vững hiện nay.
Không chỉ làm kinh tế giỏi, chị Châu Thị Nương còn góp phần tạo việc làm ổn định cho khoảng 40–50 lao động địa phương, trong đó phần lớn là phụ nữ dân tộc Khmer, với thu nhập từ 6–9 triệu đồng/tháng.
 |
| Dù xuất phát điểm là “tay ngang”, chị Nương đã miệt mài học hỏi, vượt qua nhiều thất bại trong giai đoạn đầu để từng bước hoàn thiện quy trình sản xuất và nâng cao chất lượng sản phẩm. |
Mô hình của chị được đánh giá cao khi lọt vào Top 10 sáng kiến ESG xuất sắc năm 2023, trở thành điển hình tiêu biểu về ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp gắn với phát triển bền vững tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Từ tư duy dám nghĩ, dám làm và mạnh dạn ứng dụng công nghệ, chị Châu Thị Nương đã chứng minh rằng nông nghiệp không còn là lĩnh vực phụ thuộc hoàn toàn vào tự nhiên, mà hoàn toàn có thể trở thành ngành kinh tế hiện đại, hiệu quả cao.
Mô hình trồng nấm dưới mái điện mặt trời, kết hợp sản xuất OCOP và kinh tế tuần hoàn không chỉ giúp gia đình chị đạt doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm mà còn mở ra hướng đi mới cho nông dân trong thời đại chuyển đổi xanh.
Chị Nương hôm nay không chỉ là một nông dân sản xuất giỏi, mà còn là người tiên phong đưa công nghệ vào nông nghiệp, góp phần nâng tầm giá trị nông sản Việt trên thị trường.
