Nghề nướng cá ở Thái Kim đã hình thành và phát triển hàng chục năm nay, gắn liền với nghề đi biển truyền thống của người dân địa phương. Sau mỗi chuyến ra khơi, ngoài việc bán cá tươi, nhiều hộ gia đình còn tận dụng nguồn hải sản dồi dào để chế biến, nướng chín bán ra thị trường. Dần dần, nghề nướng cá trở thành sinh kế quan trọng, góp phần nâng cao thu nhập và ổn định đời sống cho hàng trăm lao động ven biển.
 |
| Theo người dân, cá nướng chủ yếu được sản xuất và tiêu thụ trong ngày để đảm bảo độ tươi ngon. Ảnh: Xuân Bắc |
Theo người dân, cá nướng chủ yếu được sản xuất và tiêu thụ trong ngày để đảm bảo độ tươi ngon. Từ khoảng ngày 20 tháng Chạp trở đi, các lò nướng đều tăng công suất gấp đôi so với ngày thường. Nếu như trước đó mỗi ngày chỉ nướng vài tạ cá thì vào cao điểm Tết, nhiều hộ phải làm việc liên tục để đáp ứng đơn hàng tăng mạnh.
Nghề nướng cá tuy không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người làm phải có kinh nghiệm và sự khéo léo. Cá sau khi được làm sạch sẽ được xếp lên vỉ, đặt trên bếp than hồng. Người nướng phải điều chỉnh lửa vừa phải, không quá to để tránh cháy xém bên ngoài mà bên trong chưa chín, cũng không quá nhỏ khiến cá bị khô, mất độ ngọt tự nhiên. Trong quá trình nướng, cá phải được lật trở đều tay để chín vàng hai mặt, giữ được hương vị đặc trưng của biển. Chính sự tỉ mỉ ấy đã tạo nên thương hiệu cá nướng Thái Kim được nhiều khách hàng ưa chuộng.
 |
| Vào thời điểm cao nhất, mỗi lò nướng có thể cho ra từ 200 – 300kg cá các loại mỗi ngày. Ảnh: Xuân Bắc |
Vào thời điểm cao nhất, mỗi lò nướng có thể cho ra từ 200 – 300kg cá các loại mỗi ngày. Những loại cá được ưa chuộng nhất gồm cá trích, cá đục, cá bạc má, cá thu, cá cơm… Đây đều là những loại cá phổ biến ở vùng biển Hà Tĩnh, thịt chắc, ngọt và thơm khi nướng. Giá bán tùy từng loại, song nhìn chung cao gần gấp đôi so với cá tươi sau khi đánh bắt bởi đã qua công đoạn chế biến và bảo quản. Dịp Tết, nhiều khách hàng đặt mua với số lượng lớn để làm quà biếu hoặc sử dụng trong các bữa tiệc sum họp gia đình.
 |
| Nghề nướng cá tuy không quá phức tạp nhưng đòi hỏi người làm phải có kinh nghiệm và sự khéo léo. Ảnh: Xuân Bắc |
Tại khu tiểu thủ công nghiệp xã Thái Kim, ngay từ sáng sớm, người dân đã tập trung sơ chế cá, rửa sạch và xếp lên giàn để hong cho ráo nước trước khi đưa vào lò nướng. Sau vài giờ chuẩn bị, các bếp than bắt đầu đỏ lửa. Từng hàng cá xếp ngay ngắn trên vỉ, người thợ thoăn thoắt lật trở, kiểm tra độ chín. Không khí lao động khẩn trương nhưng đầy phấn khởi, bởi đây là thời điểm mang lại nguồn thu đáng kể nhất trong năm.
Từ năm 2020, nghề nướng cá được di dời từ khu dân cư ra khu tiểu thủ công nghiệp tập trung. Việc chuyển đổi này đã giải quyết hiệu quả tình trạng khói bụi, ô nhiễm môi trường, đồng thời tạo điều kiện để các hộ mở rộng quy mô sản xuất. Khu tiểu thủ công nghiệp Thái Kim có diện tích hơn 50.000m², sau hơn ba năm đi vào hoạt động đã thu hút khoảng 40 hộ dân tham gia sản xuất, chế biến cá nướng.
 |
| Ngay từ sáng sớm, người dân đã tập trung sơ chế cá, rửa sạch và xếp lên giàn để hong cho ráo nước trước khi đưa vào lò nướng. Ảnh: Xuân Bắc |
Nhờ có mặt bằng rộng rãi, cơ sở hạ tầng được đầu tư đồng bộ, quy trình sản xuất ngày càng bài bản hơn. Các hộ chú trọng đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, cải tiến cách đóng gói, bảo quản để sản phẩm giữ được chất lượng tốt nhất khi đến tay người tiêu dùng. Đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán, các sản phẩm được chuẩn bị đa dạng về chủng loại, kích cỡ, sẵn sàng phục vụ nhu cầu tăng cao của thị trường.
Theo chia sẻ của một số hộ dân, bình quân mỗi gia đình có thể nướng từ 3 – 4 tạ cá mỗi ngày trong dịp cao điểm. Ngoài lượng tiêu thụ trực tiếp, nhiều hộ còn chủ động cấp đông, dự trữ từ 5 – 7 tấn cá để đảm bảo nguồn cung xuyên suốt mùa Tết. Nhờ vậy, thu nhập của người lao động đạt bình quân trên 5 triệu đồng/người/tháng, thậm chí cao hơn vào dịp cuối năm.
 |
| Nhờ vậy, thu nhập của người lao động đạt bình quân trên 5 triệu đồng/người/tháng, thậm chí cao hơn vào dịp cuối năm. Ảnh: Xuân Bắc |
Không chỉ góp phần nâng cao đời sống cho người dân, nghề nướng cá Thái Kim còn đóng vai trò quan trọng trong chuỗi dịch vụ hậu cần nghề cá của địa phương. Mỗi năm, lĩnh vực này đóng góp khoảng một phần ba giá trị thu nhập trong ngành chế biến hải sản trên địa bàn. Chính quyền địa phương hiện đang tiếp tục vận động các hộ sản xuất nhỏ lẻ trong khu dân cư vào khu tập trung, đồng thời đề nghị ngành chức năng xem xét công nhận nướng cá Thái Kim là nghề truyền thống.
Giữa nhịp sống hiện đại, những bếp than đỏ lửa nơi cửa biển vẫn âm thầm giữ gìn hương vị mặn mòi của biển cả. Mỗi mẻ cá nướng không chỉ mang lại thu nhập cho người dân mà còn góp phần lưu giữ nét đặc trưng của vùng quê ven biển Hà Tĩnh.
