Câu ca dao "Khánh Hòa là xứ Trầm Hương/ Non cao biển rộng người thương đi về" khắc họa cảnh đẹp, thiên nhiên hùng vĩ và sự trù phú đặc biệt của vùng đất này. Nhân dịp đầu năm mới chúng tôi từ Đà Nẵng vào Khánh Hòa đi tìm Nghệ nhân chế tác trầm nhưng lại lại gặp một ‘trầm hương” khác: Đó là khúc hòa tấu của Violon và Ghitar của các “nghệ sĩ” và “nhạc công” là những nghệ nhân với sự chỉ huy của “nhạc trưởng” Phạm Minh Kính - Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Khánh Hoà trong khu vườn với đầy mùi hương của Mận, Sứ, Ổi, Nguyệt quế và Mai chiếu thủy.
 |
| Hòa tấu Violon và Ghitar của các “nghệ sĩ” và “nhạc công” là các nghệ nhân với sự chỉ huy của “nhạc trưởng" Phạm Minh Kính - Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Khánh Hoà. |
Dù mục tiêu ban đầu là tìm nghệ nhân trầm hương - vốn là "linh hồn" của đất Khánh Hòa - nhưng việc bắt gặp Hội Sinh vật cảnh đang sinh hoạt văn nghệ đầu năm lại là một sự kết hợp rất ý nghĩa về mặt phong thủy và nghệ thuật. Đôi khi những cuộc gặp gỡ bất ngờ lại mang đến những cảm hứng thú vị hơn cả kế hoạch ban đầu.
Sau phần thưởng thức âm nhạc đầu xuân, tôi được nghe ông Phạm Minh Kính, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh Khánh Hòa giới thiệu về ban nhạc là những nghệ chơi đá cảnh nghệ thuật, Bon sai. Các ông Nguyễn Văn Vững, Huỳnh Trung Tố, Cao Văn Khang chơi đá cảnh nghệ thuật. Nghệ nhân Phương Tỷ, nghệ nhân bon sai đang sở hữu những gốc cây có dáng thế độc đáo, mang đậm triết lý nhân sinh mà ông đã dành nhiều năm để uốn nắn. Hiện ông đang sở hữu 350 chậu bon sai các loại: Mai chiếu thủy, Nguyệt quế, Sam núi, Hải châu, Kim quýt, hoa giấy… Đặc biệt là cây bon sai Bồ đề đọt đỏ có nu 2 mặt khỉ rất giá trị. Còn ông Nguyễn Văn Vững vốn dĩ giảng viên dạy Tiếng Anh tại Đại học Bách Khoa Đà Nẵng vào Khánh Hòa chơi đá cảnh và đã được Đài truyền hình địa phương giới thiệu. Giữa nhịp sống hiện đại, việc lạc bước vào một khu vườn nghệ thuật – như vườn của nghệ nhân Phạm Minh Kính – mang lại một cảm giác thư thái lạ kỳ. Với diện tích lên đến 6.000 m2 ở Đồng Bò, Phước Đồng, nơi đây có tới 10.000 chậu hoa phong lan, hơn 200 chậu bonsai đại, hơn 100 chậu xương rồng, 70 tác phẩm đá cảnh nghệ thuật. Tại đây, người ta không chỉ thấy những gốc Bonsai cổ thụ dáng "Trực", dáng "Huyền" đầy uy nghi, mà còn được thưởng lãm sự kết hợp tinh tế giữa cây cảnh và Trầm hương – đặc sản hồn cốt của xứ Trầm Biển Yến. Mỗi tác phẩm là một câu chuyện về sự kiên nhẫn, nơi thời gian được tính bằng thập kỷ và tâm huyết được đo bằng sự tỉ mỉ trong từng nhát kéo, đường xỉa. |
Ông Phạm Minh Kính, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh Khánh Hòa cho biết, hội được thành lập từ năm 1992 (chưa tính Ninh Thuận vừa mới sáp nhập) đến nay đã có 6 câu lạc bộ đá, gỗ, chim, Phong lan, Bonsai. Mỗi câu lạc bộ có khoảng 20 nhà vườn tiêu biểu. Ban Thường vụ Hội Sinh vật cảnh Khánh Hòa và Ban Chấp hành Hội họp 6 tháng 1 lần để chỉ đạo. Còn hàng tuần các nhà vườn đều tổ chức các buổi gặp gỡ giao lưu, trao đổi kinh nghiệm học hỏi lẫn nhau. Học hỏi từ Hội Sinh vật cảnh Ninh Thuận trước đây, Hội Sinh vật cảnh Khánh Hòa đã có nhiều nghệ chơi đá cảnh nghệ thuật mang lại giá trị kinh tế cao.
 |
| Các Hội viên Hội Sinh vật cảnh Tỉnh Khánh Hòa |
Cũng theo ông Phạm Minh Kính, sinh vật cảnh hiện nay không còn dừng lại ở sở thích cá nhân mà đang từng bước chuyển mình thành một ngành kinh tế tiềm năng. Nhiều nhà vườn đã mạnh dạn đầu tư, lai tạo các giống cây quý, kết hợp với nghệ thuật chế tác cây cảnh để tạo ra những sản phẩm có giá trị kinh tế từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng. Tuy nhiên, để "nghệ thuật xanh" thực sự cất cánh, các nghệ nhân vẫn còn đó những trăn trở. "Chúng tôi mong muốn có thêm những cơ chế thông thoáng về mặt bằng, hỗ trợ về vốn và đặc biệt là các hoạt động xúc tiến thương mại chuyên nghiệp. Nếu có được những nhịp cầu nối vững chắc, cây cảnh Khánh Hòa hoàn toàn có thể vươn tầm ra thị trường trong nước và khu vực" – ông Kính nói.
 |
| Ông Phạm Minh Kính, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh tỉnh Khánh Hòa |
Hành trình tìm kiếm cái đẹp từ các nghệ nhân Khánh Hòa không chỉ đơn thuần là chăm cây, tỉa cành. Đó là hành trình giữ gìn di sản và kiến tạo giá trị kinh tế bền vững. Với sự quan tâm đúng mức từ các cấp chính quyền, tin rằng những khu vườn nghệ thuật nơi đây sẽ không chỉ tỏa hương sắc trong những ngày xuân, mà còn trở thành những "địa chỉ đỏ" trên bản đồ kinh tế - du lịch Khánh Hòa.
