Từ 15 con dúi giống đến đàn hơn 200 con
Tại thôn Hải Hà, xã Kỳ Lạc, Hà Tĩnh, khu chuồng nuôi dúi của thầy Trần Xuân Cường được bố trí gọn gàng trong khuôn viên gia đình. Tận dụng thời gian ngoài giờ lên lớp, thầy chăm sóc đàn dúi, theo dõi quá trình sinh trưởng và từng bước mở rộng quy mô chăn nuôi.
 |
| Xây dựng khu chuồng trại khép kín trên diện tích gần 100 m², bắt đầu gây nuôi với 15 con dúi giống. |
Năm 2022, trong quá trình tìm hiểu các mô hình phát triển kinh tế, thầy Cường nhận thấy dúi có nhiều ưu điểm như nguồn thức ăn dễ kiếm, chi phí chăm sóc không quá lớn và có khả năng mang lại hiệu quả kinh tế.
Sau gần một năm tìm hiểu tài liệu, tham quan các trang trại và học hỏi kinh nghiệm từ những người nuôi lâu năm, năm 2023, thầy quyết định đầu tư khoảng 200 triệu đồng xây dựng khu chuồng trại khép kín trên diện tích gần 100 m², bắt đầu gây nuôi với 15 con dúi giống.
“Nuôi dúi nhìn có vẻ đơn giản nhưng nếu không nắm vững kỹ thuật thì rất dễ thất bại. Tôi dành nhiều thời gian đọc tài liệu, tham quan các mô hình và trao đổi với những người có kinh nghiệm để tìm hiểu đặc tính của dúi trước khi đầu tư” - Thầy Cường chia sẻ.
Những ngày đầu, thầy gặp không ít khó khăn trong việc thiết kế chuồng trại, lựa chọn con giống và xây dựng chế độ chăm sóc phù hợp. Vừa làm, thầy vừa tích lũy kinh nghiệm, điều chỉnh kỹ thuật để đàn dúi sinh trưởng và sinh sản ổn định.
Từ 15 con ban đầu, đàn dúi tăng lên khoảng 50 con. Nhận thấy mô hình có triển vọng, thầy tiếp tục mở rộng chuồng trại, bổ sung con giống và hoàn thiện quy trình chăm sóc. Đến nay, trang trại duy trì hơn 200 con, gồm dúi sinh sản, dúi giống và dúi thương phẩm. Các khu nuôi được bố trí riêng theo từng giai đoạn phát triển, thuận tiện cho việc chăm sóc và quản lý.
Chú trọng kỹ thuật, tận dụng nguồn thức ăn sẵn có
Theo thầy Cường, dúi là vật nuôi không đòi hỏi quá nhiều diện tích nhưng khá nhạy cảm với môi trường sống. Vì vậy, chuồng trại phải bảo đảm sạch sẽ, thoáng mát, hạn chế ruồi, muỗi và tránh những tác động bất lợi đến sức khỏe của vật nuôi.
 |
| Nguồn thức ăn cho dúi tương đối dễ kiếm, chủ yếu là tre, mía, ngô và một số loại cây sẵn có tại địa phương. |
Nguồn thức ăn cho dúi tương đối dễ kiếm, chủ yếu là tre, mía, ngô và một số loại cây sẵn có tại địa phương. Tuy nhiên, thức ăn phải tươi, sạch, không bị ôi mốc để hạn chế nguy cơ mắc bệnh đường tiêu hóa. Bên cạnh đó, người nuôi cần thường xuyên theo dõi sức khỏe đàn dúi, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường để xử lý.
“Nguồn thức ăn tuy dễ kiếm nhưng khâu vệ sinh và chăm sóc phải được chú trọng. Nếu thức ăn không bảo đảm chất lượng hoặc chuồng trại không phù hợp, dúi có thể mắc bệnh, ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và sinh sản” - thầy Cường cho biết.
 |
| Hơn 200 con dúi trong đó 50 con mẹ sinh sản, một năm cho sinh sản 3 lứa, mỗi lứa từ 120 đến 150 con. |
Nắm vững đặc điểm sinh sản cũng giúp thầy chủ động trong việc nhân đàn. Dúi mang thai khoảng 1,5 tháng; sau khi sinh, dúi con được nuôi cùng mẹ khoảng 1,5 tháng trước khi tách đàn. Dúi thương phẩm sau khoảng 10–12 tháng nuôi có thể đạt trọng lượng khoảng 2,5 kg/con, tùy điều kiện chăm sóc.
Nhờ thực hiện tương đối tốt các khâu kỹ thuật, đàn dúi của thầy phát triển ổn định, tạo nguồn cung cho thị trường. Đây cũng là điều kiện để gia đình duy trì hoạt động chăn nuôi song song với công việc giảng dạy.
Thu lãi hàng trăm triệu đồng mỗi năm
Hiện trang trại của thầy Cường cung cấp cả dúi giống và dúi thương phẩm. Theo thầy, giá dúi thương phẩm khoảng 550.000 đồng/kg, dúi giống khoảng 700.000 đồng/kg.
 |
| Dúi mang thai khoảng 1,5 tháng; sau khi sinh, dúi con được nuôi cùng mẹ khoảng 1,5 tháng trước khi tách đàn. |
Trung bình mỗi năm, trang trại xuất bán hơn 100 con dúi thương phẩm và khoảng 150 con dúi giống. Sau khi trừ các khoản chi phí, lợi nhuận ước đạt 150–200 triệu đồng/năm. Nguồn thu này góp phần cải thiện kinh tế gia đình, đồng thời tạo động lực để thầy tiếp tục duy trì, phát triển mô hình.
Không chỉ mang lại thu nhập, trang trại còn trở thành địa chỉ để người dân trong và ngoài địa phương đến tham quan, tìm hiểu kinh nghiệm chăn nuôi. Thầy Cường sẵn sàng chia sẻ kiến thức về thiết kế chuồng trại, lựa chọn con giống, chăm sóc, phối giống và phòng bệnh, giúp những người có nhu cầu có thêm thông tin trước khi đầu tư.
 |
| Dúi thương phẩm sau khoảng 10–12 tháng nuôi có thể đạt trọng lượng khoảng 2,5 kg/con, tùy điều kiện chăm sóc. |
Từ niềm đam mê chăn nuôi và tinh thần chủ động học hỏi, thầy Trần Xuân Cường đã từng bước xây dựng mô hình nuôi dúi phù hợp với điều kiện gia đình. Việc tận dụng thời gian ngoài giờ dạy để phát triển kinh tế không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn mở ra hướng sản xuất mới tại địa phương.
Mô hình của thầy cho thấy, với sự kiên trì, chủ động tìm hiểu kỹ thuật và lựa chọn hướng đi phù hợp, người dân nông thôn có thể khai thác hiệu quả nguồn lực sẵn có, phát triển kinh tế ngay trên quê hương.
