Từ những diện tích trồng lúa, rau màu và cây dược liệu cho hiệu quả thấp, người dân xã Khánh Trung, tỉnh Ninh Bình đang từng bước chuyển sang trồng sâm Bố Chính. Mô hình bước đầu cho thấy triển vọng về kinh tế, đồng thời mở ra hướng phát triển nông nghiệp gắn với liên kết sản xuất và tiêu thụ bền vững.
 |
| Từ những diện tích đất trồng lúa, rau màu bấp bênh, kém hiệu quả, xã Khánh Trung, Ninh Bìnhchuyển đổi sang trồng sâm Bố Chính và thu hiệu quả tích cực. |
Những ngày cuối thu, trên cánh đồng thôn 12, xã Khánh Trung, những luống sâm Bố Chính xanh tốt trải dài trên vùng đất từng được canh tác bằng lúa, rau màu và bạch chỉ. Sự thay đổi này đang cho thấy hiệu quả bước đầu của chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại địa phương.
Trước đây, nhiều hộ dân trong thôn chủ yếu sản xuất các loại cây truyền thống nhưng thu nhập không ổn định. Chi phí đầu tư, công chăm sóc lớn trong khi đầu ra và giá bán thường xuyên biến động.
Gia đình bà Nguyễn Thị Lan có hơn 4 sào đất, nhiều năm trồng bạch chỉ xen canh với ngô. Theo bà Lan, bạch chỉ vốn là cây trồng quen thuộc nhưng những năm gần đây giá cả bấp bênh, trong khi quá trình chăm sóc đòi hỏi nhiều công sức nên hiệu quả kinh tế chưa tương xứng.
Tương tự, gia đình ông Nguyễn Trường Sơn từng canh tác gần 5 sào rau màu và bạch chỉ. Có những thời điểm rau đến kỳ thu hoạch nhưng không tiêu thụ được, người trồng phải bỏ lại ngoài ruộng.
Thực tế đó khiến nhiều hộ dân bắt đầu tìm kiếm những cây trồng có giá trị cao hơn, phù hợp với điều kiện đất đai và có đầu ra ổn định.
Liên kết sản xuất tạo điểm tựa cho nông dân
 |
| Theo lãnh đạo xã Khánh Trung, mô hình sâm Bố Chính cho thấy nhiều tiềm năng, phù hợp định hướng xây dựng nông thôn mới nâng cao và có thể mở ra hướng phát triển du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp địa phương. |
Bước chuyển rõ nét bắt đầu khi xã Khánh Trung triển khai chủ trương chuyển đổi những diện tích đất nông nghiệp kém hiệu quả sang các loại cây trồng có giá trị kinh tế cao. Trong đó, mô hình liên kết với doanh nghiệp để phát triển sâm Bố Chính được kỳ vọng tạo hướng đi mới cho người dân.
Theo các hộ tham gia, doanh nghiệp hỗ trợ giống, hướng dẫn quy trình kỹ thuật và đồng hành trong quá trình chăm sóc. Đây được xem là yếu tố quan trọng giúp nông dân mạnh dạn chuyển đổi cây trồng.
Bà Nguyễn Thị Lan đã chuyển hơn 2 sào đất sang trồng sâm Bố Chính. Sau thời gian chăm sóc, cây sinh trưởng khá tốt, phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng tại địa phương.
Không chỉ hỗ trợ về kỹ thuật, mô hình còn gắn sản xuất với bao tiêu sản phẩm. Cách làm này giúp giảm bớt nỗi lo về đầu ra, vốn lâu nay là một trong những rủi ro lớn nhất đối với người sản xuất nông nghiệp.
Từ kết quả bước đầu, ông Nguyễn Trường Sơn đã quyết định chuyển toàn bộ gần 5 sào đất của gia đình sang trồng sâm Bố Chính.
Theo ông Sơn, sau khi vượt qua giai đoạn thời tiết bất lợi, cây sâm vẫn phát triển tốt. Việc có doanh nghiệp liên kết tiêu thụ cũng giúp gia đình yên tâm đầu tư hơn so với phương thức sản xuất nhỏ lẻ trước đây.
Hiện diện tích sâm Bố Chính thí điểm tại thôn 12 đạt khoảng 5 ha. Mô hình này được địa phương xác định là một trong những hướng chuyển đổi nhằm nâng cao giá trị sản xuất trên cùng diện tích đất canh tác.
Hướng tới mở rộng vùng trồng
 |
| Lãnh đạo xã Khánh Trung kiểm tra, đánh giá công tác chuyển giao kỹ thuật tại vườn sâm Bố Chính. Ảnh: UBND xã Khánh Trung. |
Ông Hoàng Minh Thịnh, Phó Chủ tịch UBND xã Khánh Trung cho biết địa phương thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp chuyển đổi cơ cấu cây trồng, ưu tiên những mô hình có giá trị kinh tế cao và khả năng liên kết thị trường.
Trên cơ sở những mô hình đã triển khai tại khu vực xã Khánh Thành cũ, trong đó có sản phẩm đạt OCOP 3 sao và một số mô hình đạt doanh thu trên 1 tỷ đồng/ha/năm, xã Khánh Trung tiếp tục nghiên cứu nhân rộng những loại cây phù hợp.
Đối với sâm Bố Chính, chính quyền địa phương đánh giá đây là loại cây có nhiều tiềm năng nếu tiếp tục được tổ chức sản xuất bài bản, gắn với doanh nghiệp và thị trường tiêu thụ.
Không chỉ hướng tới nâng cao thu nhập cho người dân, vùng trồng sâm còn có thể trở thành nền tảng để phát triển các hoạt động tham quan, trải nghiệm nông nghiệp và du lịch đồng quê trong tương lai.
Theo lãnh đạo xã Khánh Trung, địa phương sẽ tiếp tục theo dõi, đánh giá đầy đủ hiệu quả kinh tế, năng suất và khả năng thích nghi của cây sâm Bố Chính. Trên cơ sở đó, xã sẽ nghiên cứu mở rộng diện tích phù hợp, từng bước nâng cao giá trị sử dụng đất và tạo sinh kế ổn định hơn cho người dân.
Từ những luống cây đầu tiên trên vùng đất từng cho hiệu quả thấp, sâm Bố Chính đang mở ra một hướng sản xuất mới tại Khánh Trung. Nếu được tổ chức tốt từ khâu giống, kỹ thuật đến tiêu thụ, mô hình này có thể trở thành một trong những điểm nhấn trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp của địa phương.
