Sâm Bố Chính: Hướng đi mới trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại Hà Tĩnh

Trên cánh đồng Cồn Mua, thôn Vĩnh Phúc, xã biên giới Hương Xuân, bà con nông dân đang khẩn trương xuống giống sâm Bố Chính trong không khí phấn khởi. Không chỉ là giống cây trồng mới, đây còn là lần đầu tiên người dân địa phương canh tác theo hình thức liên kết với doanh nghiệp, từng bước thay đổi phương thức sản xuất truyền thống và giảm bớt nỗi lo đầu ra cho sản phẩm.

Vụ đông xuân năm 2025, toàn xã có khoảng 5,5 ha sâm Bố Chính, liên kết bao tiêu với Công ty TNHH Quang Minh Hoàng Sâm.

Sâm Bố Chính là loại dược liệu quý, có giá trị cao trong chăm sóc sức khỏe và được thị trường ưa chuộng. Nhờ phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại Hà Tĩnh, loại cây này đang dần khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội so với nhiều cây trồng truyền thống.

Ông Nguyễn Tuấn Anh - cán bộ xã Hương Xuân cho biết: “Sau quá trình tuyên truyền, vận động, hàng chục hộ dân đã mạnh dạn chuyển đổi cây trồng và tham gia mô hình liên kết sản xuất. Vụ đông xuân năm 2025, toàn xã trồng khoảng 5,5 ha sâm Bố Chính, liên kết bao tiêu với Công ty TNHH Quang Minh Hoàng Sâm. Các vùng trồng đã được UBND xã rà soát, bổ sung quy hoạch. Đặc biệt, các tổ chức đoàn thể cũng hỗ trợ người dân làm hàng rào, cải tạo đất, tạo khí thế sôi nổi trên các xứ đồng”.

Ngoài củ và hoa, thì thân cây cũng được doanh nghiệp liên kết tiêu thụ với giá trị kinh tế khá cao.

Theo đó, Công ty TNHH Quang Minh Hoàng Sâm sẽ hỗ trợ cung cấp giống đạt chất lượng, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc và bao tiêu sản phẩm cho người dân. Củ sâm được thu mua theo giá thị trường, với mức sàn tối thiểu khoảng 60 nghìn đồng/1kg. Ngoài củ và hoa, thì thân cây cũng được doanh nghiệp liên kết tiêu thụ với giá trị kinh tế khá cao. Nhờ hình thức liên kết này, người dân Hương Xuân không còn phải thấp thỏm chờ thương lái, hay lo ngại tình trạng rớt giá khi vào vụ thu hoạch.

Đến nay, thôn Vĩnh Phúc đã tiên phong xuống giống hơn 1,5 ha sâm Bố Chính; các thôn còn lại cũng đang khẩn trương làm đất để kịp thời vụ. Anh Phan Văn Sáng, một trong những hộ dân tiên phong đưa cây sâm Bố Chính vào sản xuất tập trung tại Hương Xuân, chia sẻ: “Ban đầu gia đình chỉ trồng thử nghiệm với quy mô nhỏ trong vườn. Sau khi nhận thấy cây sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, đầu ra thuận lợi nên tôi mạnh dạn mở rộng diện tích”. Theo tính toán, mỗi sào sâm Bố Chính cho sản lượng khoảng 250 – 350 kg củ, sau khi trừ chi phí có thể mang lại lợi nhuận từ 15 – 20 triệu đồng/1 sào.

Nhờ phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng tại Hà Tĩnh, loại cây này đang dần khẳng định hiệu quả kinh tế vượt trội so với nhiều cây trồng truyền thống.

Không chỉ riêng Hương Xuân, mô hình trồng sâm Bố Chính còn được nhân rộng tại nhiều địa phương khác như Cổ Đạm hay vùng ven biển Thạch Khê. Sau khi tham quan, học hỏi kỹ thuật, anh Lê Ngọc Tin đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích đất đồi sang trồng thử nghiệm loại cây dược liệu này. Nhờ được hướng dẫn kỹ thuật bài bản và chủ động đầu tư hệ thống tưới tiêu, mô hình phát triển ổn định và đang từng bước mở rộng diện tích.

Sau thời gian triển khai mô hình ứng dụng khoa học kỹ thuật, cây sâm đã thích nghi tốt, sinh trưởng ổn định và mở ra kỳ vọng về hướng sản xuất mới cho người dân địa phương.

Đặc biệt, tại vùng đất cát bạc màu ở xã Thạch Khê, việc đưa cây sâm Bố Chính vào trồng thử nghiệm đã cho thấy nhiều tín hiệu tích cực. Đây vốn là khu vực sản xuất khó khăn do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, đất đai kém mầu mỡ. Tuy nhiên, sau thời gian triển khai mô hình ứng dụng khoa học kỹ thuật, cây sâm đã thích nghi tốt, sinh trưởng ổn định và mở ra kỳ vọng về hướng sản xuất mới cho người dân địa phương.

Mô hình trồng sâm Bố Chính ở xã Thạch Khê do Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp với công ty TNHH Bio Green thực hiện, được sự hỗ trợ kỹ thuật trồng và chăm sóc bước đầu cho kết quả rất khả quan.

Sâm đạt được sản lượng 5 tấn/1ha, được liên kết bao tiêu sản phẩm cho bà con nông dân. Đem lại nguồn thu nhập cao so với các cây trồng màu bản địa.

Anh Phan Nhân Trí – Phó giám đốc Công ty TNHH Bio Green STC cho biết, cây sâm Bố Chính phù hợp điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng, đất pha cát bạc màu, lần đầu tiên trồng nhưng lại thích nghi rất tốt, sau hơn 6 tháng gieo trồng. Sâm đạt được sản lượng 5 tấn/1ha, được liên kết bao tiêu sản phẩm cho bà con nông dân. Đem lại nguồn thu nhập cao so với các cây trồng màu bản địa.

Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng tại Hà Tĩnh đang mang lại nhiều tín hiệu khả quan. Nhiều diện tích đất lúa kém hiệu quả, đất bỏ hoang đã được khai thác hiệu quả hơn thông qua các mô hình sản xuất mới. Đây cũng là hướng đi phù hợp với chủ trương tái cơ cấu ngành nông nghiệp gắn với thích ứng biến đổi khí hậu, nâng cao thu nhập và xây dựng nông thôn mới bền vững.

Theo tính toán, mỗi sào sâm Bố Chính cho sản lượng khoảng 250 – 350 kg củ, sau khi trừ chi phí có thể mang lại lợi nhuận từ 15 – 20 triệu đồng/1sào.

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, việc phát triển cây sâm Bố Chính còn góp phần đa dạng hóa sản phẩm nông nghiệp địa phương, từng bước hình thành vùng nguyên liệu dược liệu sạch. Nếu được quy hoạch bài bản, tăng cường liên kết với doanh nghiệp và xây dựng thương hiệu sản phẩm, đây sẽ là cây trồng tiềm năng, giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu ngay trên chính đồng đất quê hương.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp đang hướng tới phát triển bền vững và nâng cao giá trị gia tăng, mô hình trồng sâm Bố Chính tại Hà Tĩnh không chỉ là giải pháp chuyển đổi cây trồng hiệu quả, mà còn mở ra triển vọng phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng hàng hóa, hiện đại và phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng vùng miền.

Trồng chuối Thái trên đất đồi, nông dân Hà Tĩnh thu hàng trăm triệu đồng mỗi ha

Chuyển đất kém hiệu quả sang nuôi tằm, nhiều hộ Hà Tĩnh thu trăm triệu mỗi năm

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, tạo động lực cho phát triển nông nghiệp bền vững trong giai đoạn mới