 |
| Giữa không gian xanh mát của nhà vườn Vân Đông Anh, tác phẩm “Cây sanh” nổi bật như một điểm nhấn nghệ thuật đặc sắc - Ảnh: Đức Thiện |
Giữa không gian xanh mát của nhà vườn Vân Đông Anh, tại xã Phúc Thịnh, thành phố Hà Nội, tác phẩm “Cây sanh” nổi bật như một điểm nhấn nghệ thuật đặc sắc. Chia sẻ về lí do vì sao lại gọi tên tác phẩm là "Cây sanh", anh Bùi Thọ Vân - chủ nhà vườn cho biết: "Bản thân hai chữ “Cây sanh” vốn đã hàm chứa những giá trị đặc biệt nên tôi không đặt thêm tên gọi mỹ miều nào khác."
Theo anh Vân, cây sanh từ lâu đã gắn bó với đời sống văn hóa của người Việt, biểu trưng cho sức sống bền bỉ, khả năng thích nghi mạnh mẽ và sự trường tồn qua thời gian. Trong tự nhiên, cây sanh có thể sinh trưởng ở nhiều điều kiện khắc nghiệt, rễ bám chắc vào đất đá, thân cây dẻo dai, tán lá xanh tốt quanh năm. Chính vì vậy, người xưa thường xem cây sanh là biểu tượng của sự sinh sôi, phát triển và phúc lộc lâu bền.
Với bộ rễ nổi uyển chuyển, thân cây cổ kính và tán lá được tạo tác công phu, cây sanh không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn thể hiện rõ nét niềm đam mê, sự kiên trì của người nghệ nhân dành cho nghệ thuật sinh vật cảnh.
 |
| Tác phẩm “Cây sanh” (ngoài cùng bên phải) là một trong những tác phẩm đẹp, cổ kính của nhà vườn Vân Đông Anh - Ảnh: Đức Thiện |
Dáng thế vững chãi, gốc rễ kỳ vĩ tạo nên giá trị nghệ thuật
Ấn tượng đầu tiên khi bước vào khu vườn là hình ảnh tác phẩm “Cây sanh” được đặt trang trọng trên một chậu đá lớn, dáng cây vươn rộng, tán lá xanh mướt được cắt tỉa gọn gàng. Bộ rễ của cây nổi lên mạnh mẽ, bám chặt xuống mặt chậu, tạo cảm giác vững chãi và đầy sức sống.
Quan sát kỹ, có thể thấy hệ rễ của cây sanh được nuôi dưỡng lâu năm, uốn lượn như những dải lụa mềm nhưng vẫn toát lên vẻ cổ kính. Những thân rễ lớn nhỏ đan xen, tạo thành một tổng thể hài hòa giữa thiên nhiên và bàn tay tạo tác của con người.
Anh Bùi Thọ Vân chia sẻ thêm, để cây có bộ rễ đẹp và khỏe, người làm vườn cần chú trọng đến chế độ đất, nước và ánh sáng. Đất trồng phải tơi xốp, thoát nước tốt nhưng vẫn giữ được độ ẩm cần thiết.
 |
| Anh Bùi Thọ Vân (áo xanh) - Chủ nhà vườn Vân Đông Anh chia sẻ tâm huyết của mình về kỹ thuật chăm sóc tác phẩm “Cây sanh” với khách tham quan - Ảnh: Đức Thiện |
“Cây sanh rất khỏe, nhưng nếu chăm sóc không đúng cách thì rễ sẽ phát triển không đều, dáng cây sẽ mất cân đối. Vì vậy trong quá trình nuôi cây, tôi thường xuyên kiểm tra bộ rễ, điều chỉnh hướng phát triển để tạo được thế đẹp” - anh Vân chia sẻ.
Thân cây có độ già, vỏ sần sùi mang dấu ấn thời gian. Từ thân chính, nhiều cành tỏa ra cân đối, nâng đỡ những tầng tán được cắt tỉa theo phong cách truyền thống. Mỗi tầng tán như một mảng xanh tròn đầy, tạo nên bố cục hài hòa cho tổng thể tác phẩm.
 |
| Theo anh Bùi Thọ Vân, để tạo nên một tác phẩm hoàn chỉnh, người nghệ nhân phải dành nhiều năm chăm sóc, uốn nắn và định hình dáng thế - Ảnh: Đức Thiện |
Theo những người chơi cây cảnh lâu năm, sanh là một trong những loài cây được ưa chuộng trong nghệ thuật bonsai và cây cảnh Việt Nam bởi sức sống mạnh mẽ, dễ tạo hình và có khả năng hình thành bộ rễ đẹp. Tuy nhiên, để tạo nên một tác phẩm hoàn chỉnh, người nghệ nhân phải dành nhiều năm chăm sóc, uốn nắn và định hình dáng thế.
Tác phẩm “Cây sanh” tại nhà vườn Vân Đông Anh cũng vậy, qua nhiều năm chăm sóc và chỉnh sửa, cây dần đạt đến độ hoàn thiện cả về dáng thế lẫn giá trị thẩm mỹ.
Hành trình chăm sóc và tạo tác đầy tâm huyết
Chia sẻ về quá trình tạo tác, anh Bùi Thọ Vân - chủ nhà vườn Vân Đông Anh nhấn mạnh, cây sanh này đã được anh chăm sóc trong nhiều năm. Điều quan trọng nhất khi làm cây sanh là phải hiểu được đặc tính sinh trưởng của cây, để có phương pháp chăm sóc phù hợp.
 |
| Nhờ sự chăm chút tỉ mỉ, tác phẩm "Cây sanh" của nhà vườn Vân Đông Anh ngày càng hoàn thiện, trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu trong vườn - Ảnh: Đức Thiện |
Một trong những công đoạn quan trọng là cắt tỉa và tạo tán. Tán cây phải được giữ gọn gàng, phân tầng rõ ràng để tạo chiều sâu cho tác phẩm. Theo anh Vân, việc cắt tỉa không thể làm vội mà phải thực hiện theo từng giai đoạn.
“Có khi phải mất vài năm mới hoàn thiện được một tầng tán. Mỗi lần cắt tỉa đều phải tính toán để cây phát triển đúng hướng” - anh Vân nói.
Ngoài ra, người nghệ nhân cũng phải thường xuyên theo dõi sức khỏe của cây để phòng trừ sâu bệnh, bón phân hợp lý và điều chỉnh lượng nước tưới theo mùa.
Nhờ sự chăm chút tỉ mỉ đó, tác phẩm "Cây sanh" của nhà vườn Vân Đông Anh ngày càng hoàn thiện, trở thành một trong những tác phẩm tiêu biểu trong khu vườn.
Lan tỏa niềm đam mê sinh vật cảnh
Không chỉ là nơi trưng bày cây cảnh, nhà vườn Vân Đông Anh còn là điểm gặp gỡ của nhiều người yêu sinh vật cảnh. Hàng năm, nhiều nghệ nhân và người chơi cây thường xuyên đến tham quan, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm.
Trong khu vườn, ngoài tác phẩm “Cây sanh”, còn có nhiều cây cảnh nghệ thuật khác với dáng thế đa dạng. Những chậu cây được đặt trên bệ đá hoặc chậu cổ, tạo nên không gian vừa mang nét truyền thống vừa gần gũi với thiên nhiên.
 |
| Hàng năm, nhiều người trẻ chơi cây thường xuyên đến nhà vườn Vân Đông Anh tham quan, giao lưu, trao đổi kinh nghiệm - Ảnh: Đức Thiện |
Nhiều người khi đến tham quan đều ấn tượng với vẻ đẹp của các tác phẩm sanh cổ trong vườn. Những bộ rễ lớn, thân cây già nua và tán lá xanh mát tạo nên cảm giác thanh bình, giúp người xem cảm nhận rõ nét giá trị của nghệ thuật cây cảnh.
Theo anh Bùi Thọ Vân, chơi cây cảnh không chỉ là thú vui mà còn là cách để con người gần gũi hơn với thiên nhiên. “Làm cây cảnh cần sự kiên nhẫn và tình yêu với cây. Khi nhìn thấy cây phát triển từng ngày, mình cảm thấy rất vui và tự hào” - anh chia sẻ.
Anh cũng cho biết trong thời gian tới, nhà vườn sẽ tiếp tục chăm sóc, hoàn thiện các tác phẩm hiện có và sưu tầm thêm những phôi cây đẹp để tạo nên những tác phẩm mới.
 |
| Nhà vườn Vân Đông Anh đang tiếp tục góp phần giữ gìn và lan tỏa giá trị văn hóa của nghệ thuật sinh vật cảnh Việt Nam - Ảnh: Đức Thiện |
Với vẻ đẹp cổ kính cùng sự chăm sóc tận tâm của người nghệ nhân, tác phẩm “Cây sanh” của nhà vườn Vân Đông Anh không chỉ là một cây cảnh đơn thuần, mà còn là kết tinh của nghệ thuật, thời gian và niềm đam mê.
Giữa nhịp sống ngày càng hiện đại, những khu vườn như Vân Đông Anh góp phần giữ gìn và lan tỏa giá trị văn hóa của nghệ thuật sinh vật cảnh Việt Nam, nơi mỗi tác phẩm cây cảnh đều mang trong mình câu chuyện riêng về sự sáng tạo và tình yêu thiên nhiên.
