Trong bối cảnh cả nước đang thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc xác lập một khuôn khổ thống nhất cho hoạt động khuyến nông trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Căn cứ Công văn số 145/CV-BCĐ ngày 08/10/2025 của Ban Chỉ đạo và Thông tư số 60/2025/TT-BNNMT ngày 14/10/2025, tài liệu hướng dẫn đã được xây dựng với mục tiêu làm rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của hệ thống khuyến nông từ cấp tỉnh đến cấp xã. Không dừng lại ở việc “chuẩn hóa” về mặt pháp lý, tài liệu còn cung cấp nền tảng lý luận, quy trình nghiệp vụ và phương thức triển khai đồng bộ, giúp các địa phương có thể vận dụng linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo, điều hành.
 |
| Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia Lê Quốc Thanh phát biểu tại Hội nghị tập huấn với chủ đề “Bàn giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động khuyến nông cơ sở trong mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp” - (Ảnh: TTKNQG) |
Khuyến nông từ lâu đã được xem là một trong những trụ cột quan trọng của phát triển nông nghiệp. Đó là cầu nối đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật, thông tin thị trường và tri thức quản lý đến với người nông dân. Từ trồng trọt, chăn nuôi đến lâm nghiệp, thủy sản hay diêm nghiệp, hoạt động khuyến nông không chỉ góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu sản xuất theo hướng hiệu quả, bền vững. Những mô hình sản xuất gắn với nông nghiệp tái sinh, kinh tế tuần hoàn hay chuỗi giá trị trong thời gian qua đều mang đậm dấu ấn của công tác khuyến nông – nơi tri thức được “chuyển hóa” thành giá trị kinh tế và sinh kế bền vững cho người dân nông thôn.
Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy hệ thống khuyến nông ở một số địa phương vẫn còn tồn tại những “điểm nghẽn”. Tổ chức bộ máy chưa ổn định, chức năng còn chồng chéo, nguồn lực hạn chế, trong khi yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập quốc tế ngày càng cao. Đặc biệt, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp được triển khai, những bất cập này càng bộc lộ rõ, đặt ra đòi hỏi phải tái cấu trúc toàn diện, từ cách tổ chức đến phương thức hoạt động. Chính trong bối cảnh đó, việc ban hành một tài liệu hướng dẫn thống nhất không chỉ là cần thiết mà còn mang tính quyết định đối với hiệu quả vận hành của toàn hệ thống.
Điểm đáng chú ý của tài liệu hướng dẫn lần này là cách tiếp cận theo hướng rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm. Chức năng, nhiệm vụ của từng cấp – từ tỉnh đến xã – được phân định cụ thể, gắn với yêu cầu tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý. Quy trình triển khai hoạt động khuyến nông được chuẩn hóa, giúp giảm thiểu sự chồng chéo, tăng cường tính phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn và chính quyền địa phương. Đồng thời, tài liệu cũng mở ra không gian cho việc xã hội hóa hoạt động khuyến nông, khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân trong và ngoài nước, qua đó huy động thêm nguồn lực cho phát triển.
Không chỉ dừng lại ở tổ chức và cơ chế, hướng dẫn mới còn đặt khuyến nông trong dòng chảy của chuyển đổi số và hiện đại hóa nông nghiệp. Việc ứng dụng công nghệ, số hóa thông tin, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ được xem là những yếu tố then chốt để nâng tầm hoạt động khuyến nông trong giai đoạn tới. Khi người cán bộ khuyến nông không chỉ là người “truyền đạt kỹ thuật” mà còn là người tư vấn, kết nối và dẫn dắt sản xuất, thì giá trị của khuyến nông sẽ được nhân lên nhiều lần.
Kỳ vọng đặt ra là từ tài liệu hướng dẫn này, hệ thống khuyến nông sẽ vận hành thông suốt hơn, hiệu quả hơn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu của người nông dân và yêu cầu phát triển của ngành. Những tiến bộ kỹ thuật sẽ được chuyển giao nhanh hơn, sát thực tiễn hơn; những mô hình sản xuất hiệu quả sẽ được nhân rộng kịp thời; và quan trọng hơn, người nông dân sẽ có thêm công cụ, tri thức để chủ động thích ứng với biến đổi của thị trường và môi trường.
Việc ban hành hướng dẫn triển khai khuyến nông theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp vì thế không chỉ là một bước hoàn thiện thể chế, mà còn là dấu mốc trong tiến trình đổi mới quản trị nông nghiệp. Từ đây, một hệ thống khuyến nông đồng bộ, hiện đại và hiệu quả hơn được kỳ vọng sẽ hình thành, góp phần đưa nông nghiệp Việt Nam phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
Xem và tải tài liệu hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ khuyến nông theo mô hình tổ chức chính quyền địa phương hai cấp tại đây
