Từng chỉ được trồng xen kẽ trong vườn nhà để phục vụ sinh hoạt, cây chanh nay đang dần trở thành giống cây trồng mang lại giá trị kinh tế cao cho nhiều hộ nông dân. Trong đó, chanh tứ quý – giống chanh cho trái quanh năm – được xem là lựa chọn phù hợp trong bối cảnh người dân cần những mô hình canh tác ít rủi ro, nhanh thu hồi vốn.
Khác với các giống chanh truyền thống, chanh tứ quý có khả năng ra hoa, kết trái bốn mùa. Sau khoảng 8–10 tháng trồng, cây đã bắt đầu cho thu hoạch và có thể thu hái liên tục nhiều đợt trong năm. So với nhiều loại cây ăn quả phải chờ từ 3–5 năm mới cho sản lượng ổn định, chanh tứ quý giúp nông dân quay vòng vốn nhanh, giảm áp lực tài chính giai đoạn đầu.
 |
| Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, chanh tứ quý có thể cho năng suất ổn định trong nhiều năm, giúp giảm chi phí và rủi ro trong sản xuất. |
Chanh tứ quý (còn được gọi là chanh không hạt) có nguồn gốc từ Mỹ, sinh trưởng khỏe, vỏ mỏng, nhiều nước, vị chua thanh và hương thơm đặc trưng. Nhờ những ưu điểm này, giống chanh trên được thị trường ưa chuộng, đặc biệt trong các kênh tiêu thụ quả tươi và chế biến.
Trong điều kiện canh tác phù hợp, mỗi cây chanh tứ quý có thể cho hàng trăm quả mỗi năm. Tại nhiều vùng trồng tập trung ở Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và đồng bằng sông Cửu Long, mô hình trồng chanh tứ quý đang mang lại nguồn thu ổn định. Với mật độ từ 1.200–1.700 cây/ha, năng suất trung bình đạt khoảng 10–12 tấn quả mỗi năm.
Để đạt hiệu quả kinh tế, khâu chọn giống và chăm sóc ban đầu đóng vai trò quan trọng. Cây giống cần khỏe, bộ rễ phát triển tốt, trồng trên đất tơi xốp, thoát nước. Trong giai đoạn bén rễ và ra hoa, người trồng cần duy trì độ ẩm ổn định, bón phân định kỳ, kết hợp cắt tỉa cành để cây thông thoáng, hạn chế sâu bệnh.
Theo ghi nhận từ người trồng, chanh tứ quý ít sâu bệnh nghiêm trọng, khả năng phục hồi tốt sau thu hoạch. Nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật, cây có thể cho năng suất ổn định trong nhiều năm, giúp giảm chi phí và rủi ro trong sản xuất.
Giá chanh tứ quý tại vườn dao động từ 10.000–20.000 đồng/kg, vào cao điểm mùa nắng nóng có thể lên tới 30.000–40.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí giống, phân bón và công chăm sóc, nhiều hộ nông dân cho biết mô hình này mang lại lợi nhuận từ 100–200 triệu đồng/ha/năm, cao hơn so với một số loại cây ăn quả truyền thống.
Ngoài thị trường quả tươi, chanh tứ quý còn được sử dụng để sản xuất nước cốt chanh, tinh dầu, đồ uống giải khát và các sản phẩm thực phẩm khác. Một số hộ đã đầu tư thêm khâu sơ chế, đóng gói hoặc liên kết với hợp tác xã để nâng cao giá trị sản phẩm, mở rộng đầu ra vào siêu thị và các kênh phân phối hiện đại.
Trong bối cảnh diện tích đất sản xuất ngày càng thu hẹp, những giống cây cho thu hoạch nhanh, dễ chăm sóc và đầu ra tương đối ổn định như chanh tứ quý đang được nhiều địa phương khuyến khích nhân rộng. Từ một loại cây quen thuộc trong đời sống hằng ngày, chanh tứ quý đang dần khẳng định vai trò là cây trồng mang lại thu nhập bền vững cho nông dân.
