Góc nhìn chuyên gia: Rủi ro pháp lý từ các phiên đấu giá cây cảnh nghệ thuật
Tại nhiều triển lãm và hội chợ sinh vật cảnh hiện nay, hình thức đấu giá cây cảnh trực tiếp trên sân khấu diễn ra ngày càng phổ biến. Dưới sự dẫn dắt náo nhiệt của người dẫn chương trình (MC), các chậu cây cảnh được xướng tên, giới thiệu và mời gọi người chơi, nhà vườn trả giá rồi chốt bán ngay cho người đưa ra mức giá cao nhất. Tuy nhiên, đằng sau không khí sôi động đó lại là hàng loạt lỗ hổng pháp lý và rủi ro tiềm ẩn cho cả người bán lẫn người mua.
![]() |
| Một phiên đấu giá cây cảnh ngay tại sự kiện triển lãm của một xã thuộc tỉnh Hưng Yên vào tháng 02/2026. Ảnh chụp màn hình video. |
Ngày 20/08/2026, Sở Tư pháp TP. Hà Nội ban hành Công văn số 5201/STP-BTTP trả lời Tạp chí Việt Nam hương sắc về việc hướng dẫn quy định tự tổ chức đấu giá tài sản theo Luật Đấu giá tài sản (sửa đổi, bổ sung 2024).
Trao đổi về nội dung này, luật sư Vi Văn Diện (Giám đốc Công ty luật Thiên Minh - Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng hoạt động này cần được xem xét nghiêm túc dưới các góc độ pháp lý như sau:
Phân định đúng loại hình đấu giá tài sản
Theo quy định tại Điều 4 Luật Đấu giá tài sản, cây cảnh thuộc sở hữu cá nhân, tổ chức không nằm trong danh mục các loại tài sản bắt buộc phải đấu giá (như đất đai, tài sản công, tài sản thi hành án...). Đây là trường hợp tài sản thuộc hình thức đấu giá tự nguyện. Tuy nhiên, Sở Tư pháp TP. Hà Nội nhấn mạnh: dù là đấu giá tự nguyện, việc tổ chức thực hiện vẫn bắt buộc phải tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc chung quy định tại Điều 6 Luật Đấu giá tài sản.
Lựa chọn hình thức và đơn vị tổ chức đấu giá
Để đảm bảo tính độc lập, công khai, minh bạch, trung thực và khách quan, chủ sở hữu cây cảnh hoặc Ban tổ chức không thể tự ý đứng ra tổ chức đấu giá "chui". Khi muốn đấu giá cây cảnh, chủ tài sản phải:
Ký hợp đồng dịch vụ đấu giá tài sản với một Tổ chức hành nghề đấu giá chuyên nghiệp; hoặc thành lập Hội đồng đấu giá tài sản (trong các trường hợp do pháp luật quy định áp dụng cho cơ quan, tổ chức).
Việc Ban tổ chức triển lãm tự đứng ra nhận làm trung gian chốt giá mà không thông qua hai hình thức pháp lý nêu trên là không đúng quy định.
Điều kiện bắt buộc đối với người điều hành phiên đấu giá
Một trong những vi phạm phổ biến nhất tại các triển lãm là việc giao cho MC sân khấu điều hành việc trả giá. Theo hướng dẫn của Sở Tư pháp, phiên đấu giá bắt buộc phải do Đấu giá viên điều hành. Ngoại lệ duy nhất cho phép người không phải đấu giá viên điều hành là trường hợp cuộc đấu giá đó do Hội đồng đấu giá tài sản thực hiện. Do đó, việc MC tự ý xướng giá và chốt mua bán là trái luật, khiến toàn bộ giao dịch đối mặt với nguy cơ bị tuyên vô hiệu khi xảy ra tranh chấp.
Quy trình niêm yết, thông báo và thu tiền đặt trước
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cả người bán lẫn người mua, giảm thiểu rủi ro "bỏ cọc" hoặc thổi giá ảo, một quy trình đấu giá cây cảnh chuẩn mực phải tuân thủ đầy đủ các bước:
Niêm yết và thông báo công khai: Quy chế đấu giá, thông tin chi tiết về cây cảnh (chủng loại, kích thước, tình trạng pháp lý, giá khởi điểm) phải được thông báo công khai trước thời gian diễn ra theo đúng thời hạn luật định.
Đăng ký và nộp tiền đặt trước: Người tham gia phải hoàn tất thủ tục đăng ký và nộp một khoản tiền đặt trước (tiền đặt cọc) theo quy định của Luật Đấu giá tài sản. Khoản tiền này đóng vai trò ràng buộc trách nhiệm tài chính, xử lý tịch thu nếu người trúng đấu giá cố tình "bỏ cọc" hoặc từ chối chốt giao dịch.
Lập biên bản và thực hiện nghĩa vụ thuế: Sau khi Đấu giá viên chốt giá, biên bản đấu giá phải được lập công khai, làm căn cứ pháp lý để thanh toán, giao nhận cây và xác định nguồn gốc tài sản hợp pháp cũng như thực hiện nghĩa vụ thuế với Nhà nước.
Hoạt động đấu giá cây cảnh góp phần tạo sự sôi động và kích cầu thị trường sinh vật cảnh. Tuy nhiên, để đưa thị trường phát triển chuyên nghiệp và bền vững, các Ban tổ chức triển lãm cần nhanh chóng chuẩn hóa quy trình, phối hợp chặt chẽ với các Tổ chức hành nghề đấu giá chuyên nghiệp nhằm đưa hoạt động này vào đúng khuôn khổ pháp luật.
Tin mới
Phổ biến quy định mới của Trung Quốc về đăng ký doanh nghiệp xuất khẩu thực phẩm
Nông nghiệp chuẩn bị triển khai loạt nhiệm vụ công nghệ từ đầu năm 2027
Tin bài khác
Chuyển giao 21 cá thể chim trĩ sao quý hiếm về Vườn quốc gia Bạch Mã
Giải pháp căn cơ ngăn chặn nạn trộm cắp vật nuôi và khuyến cáo an ninh từ Bộ Công an
Quảng Trị: Người dân nhờ kiểm lâm đưa rắn hổ mang chúa trở về môi trường tự nhiên
6 loại cây bonsai phù hợp trang trí không gian phòng trà
Doanh nhân mê thiên thạch: Cuộc săn tìm những bí ẩn ngoài vũ trụ
Đào xuân Hà Nội – Gọi mùa về trên những nẻo phố thân thương
Trần Nguyên Lộc: Người nghệ nhân thầm lặng và cuộc chuyển mình ngoạn mục từ mai vàng sang nghệ thuật bonsai
Nghệ nhân Nguyễn Thanh Tùng: từ bản lĩnh người lính đến niềm đam mê nghệ thuật bonsai
Cuộc gặp gỡ giữa đá và cây: Sự giao hòa của thiên nhiên, nghệ thuật và chiều sâu thời gian
Nghệ nhân Nguyễn Phúc Hoàng và hành trình lan tỏa tình yêu sinh vật cảnh
Hành trình khám phá đất, lửa từ góc nhìn đến tâm hồn
Hà Tĩnh: Vườn cam gần 20 năm tuổi lưu giữ nguồn gen quý
Gần 30 năm gắn bó với đam mê, nghệ nhân Bảy Khoa và bộ sưu tập bonsai cổ thụ ngoại cỡ tại Long An
Trồng rau sạch hơn 15 năm, lấy chữ tín làm thương hiệu
Loại rau gia vị nhìn giống ngò, giá bán lá khô lên tới 1,3 triệu đồng/kg
4 loại cây cảnh nên chăm sóc sớm để kịp khoe sắc ngày Tết
Trồng 5 loại cây này trong vườn, đêm xuống cả không gian ngập hương hoa
Đầu tư nhà kính, bài toán cân đối chi phí và hiệu quả sản xuất
Dạ hợp: loài cây cảnh càng ngắm càng mê, càng trồng càng quý
Cây cảnh mai chiếu thủy và lệnh cấm trồng tại Hà Nội 1
Hà Tĩnh: Đánh thức “kho báu xanh” dược liệu ở miền núi
Phát hiện 21 con chim hoang dã bị khâu mắt tại Hải Phòng
Hội Sinh vật cảnh TP Bắc Ninh tọa đàm bảo tồn cây cổ thụ, kiến tạo không gian xanh đô thị
Số hóa nông nghiệp, nâng tầm giá trị nông sản Hà Nội
Hội Sinh vật cảnh TP. Hồ Chí Minh: Tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành – Ban Thường vụ lần thứ 2 năm 2026, định hướng hoạt động năm 2027
Tuần lễ văn hóa sinh vật cảnh phường Thuận An năm 2026: Hội tụ sắc màu nghệ thuật, kết nối niềm đam mê
Hà Nội phát triển vùng dược liệu, gia tăng giá trị nông sản
Mai Chiếu Thủy, Mai Nguyệt Quế, Mai Vạn Phúc: Nhìn hoa, lá phân biệt thế nào?
Khởi nghiệp chăn nuôi quy mô lớn, chủ trại gà gửi trọn niềm tin vào Japfa
Cây vạn niên thanh có tác động gì đến sức khỏe? Những công dụng dân gian và lưu ý cần biết
Khởi nghiệp từ phòng nuôi cấy mô, nhà nông trẻ cung ứng 4,5 triệu cây giống
Festival Hoa Đà Lạt 2026 kết hợp sắc hoa, âm nhạc và giao lưu quốc tế
Hưng Yên: Hội tụ gần 500 cổ vật tiêu biểu, lan tỏa giá trị di sản văn hóa
Tháng 12 gọi mùa xê dịch: 10 điểm đến hấp dẫn từ Bắc vào Nam
Chùa Nam Hải – khoảng lặng bình yên dưới chân đèo Hải Vân
Mùa hoa ban tháng Ba, Hà Nội dịu dàng trong sắc tím miền Tây Bắc
Hội Sinh vật cảnh Hà Nội có Tân Chủ tịch: Cú hích cho bộ máy khóa mới
Hà Tĩnh: Muốn giữ cánh chim trời, phải chặn từ gốc
Hà Tĩnh: Hồng Yên Du vươn mình, nâng tầm giá trị nông sản
Độc đáo vườn thú “Bách Điểu” giữa không gian sinh thái Hà Tĩnh
