 |
| Các đại biểu tham gia gắn biển di sản cho 2 cây đa của xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu - Ảnh: Đức Thiện |
Di sản thiên nhiên giữa vùng văn hóa đa sắc
Than Uyên từ lâu được biết đến là vùng đất hội tụ nét đẹp văn hóa độc đáo của các tộc người Thái, Mông, Khơ Mú, Tày… Nếp nhà sàn bên triền đồi, những điệu xòe ngày hội, tiếng khèn gọi bạn tình, tiếng chày giã gạo vang lên buổi sớm, tất cả tạo nên bức tranh văn hóa phong phú giữa đại ngàn Tây Bắc. Trong bức tranh ấy, hai cây đa cổ thụ như hai cột mốc thời gian, chứng kiến bao đổi thay của lịch sử và cuộc sống.
 |
| Toàn cảnh khu vực trung tâm của xã Than Uyên - Ảnh: Đức Thiện |
Theo khảo sát của Hội đồng Cây Di sản Việt Nam, hai cây đa này đều có tuổi đời khoảng 500 năm, hội đủ các giá trị về lịch sử, văn hóa và sinh thái. Một cây là đa tía, cao 22m, tán rộng 38m, chu vi thân 4,65m; cây còn lại là đa núi, cao tới 30m, tán rộng 31m, chu vi thân lên đến 6,9m. Kích thước của hai cây không chỉ minh chứng sức sống khỏe khoắn, mà còn cho thấy sự trường tồn của thiên nhiên nơi vùng đất giàu bản sắc này.
 |
| Hai cây đa di sản của xã Than Uyên nhìn từ trên cao - Ảnh: Đức Thiện |
Không chỉ là những cá thể thực vật cổ thụ, hai cây đa còn là điểm hẹn văn hóa của người dân xã Than Uyên. Vào các dịp lễ, Tết, hay những sự kiện trọng đại của địa phương, gốc đa xanh mát trở thành sân khấu tự nhiên để mọi người tụ họp, chụp ảnh, lưu giữ kỷ niệm. Tán đa xòa bóng xuống sân hội trường như vòng tay lớn ôm trọn bao niềm vui, nỗi lo, ước mơ và hy vọng của biết bao thế hệ.
 |
| UBND xã Than Uyên nhận quyết định và chứng nhận 2 cây đa là cây di sản Việt Nam của Hội đồng Cây Di sản Việt Nam - Ảnh: Đức Thiện |
Ngày 30/11/2025, UBND xã Than Uyên đã long trọng tổ chức Lễ công bố hai cây đa là Cây Di sản Việt Nam, đây sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt, không chỉ đối với chính quyền địa phương, mà còn là niềm tự hào sâu sắc của người dân nơi đây. Từ giây phút tấm biển "Cây Di sản Việt Nam" được trang trọng đặt dưới gốc đa cổ thụ, giá trị của thiên nhiên và văn hóa địa phương như được nâng tầm, mở ra hướng phát triển mới gắn với du lịch cộng đồng và bảo tồn môi trường sinh thái.
 |
| Ông Phan Văn Ngọc - Chủ tịch UBND xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu - Ảnh: Đức Thiện |
Ông Phan Văn Ngọc - Chủ tịch UBND xã Than Uyên cho biết: “Vừa qua, UBND xã đã phối hợp với Hội Di sản Việt Nam tổ chức công bố hai cây đa di sản. Đây là niềm vinh dự nhưng cũng là trách nhiệm lớn đối với xã trong công tác bảo vệ môi trường, bảo vệ thiên nhiên. UBND xã đã thành lập Ban Quản lý dự án cây, giao nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và tuyên truyền để bà con hiểu rõ giá trị của hai cây di sản”.
Niềm tự hào của người dân, tình yêu dành cho di sản
Với người dân Than Uyên, việc hai cây đa được công nhận là Cây Di sản Việt Nam, là sự ghi nhận xứng đáng cho giá trị mà hai cây đã góp phần xây dựng suốt hàng trăm năm.
 |
| Các đại biểu tham quan 2 cây đa di sản của xã Than Uyên, tỉnh Lai Châu - Ảnh: Đức Thiện |
Bà Bùi Thị Hồng Vân, người dân Khu 2, xã Than Uyên, bồi hồi chia sẻ: “Khi tôi sinh sống ở thị trấn Than Uyên cũ và xã Than Uyên bây giờ, tôi đã thấy hai cây đa có từ rất lâu rồi. Quang cảnh dưới gốc đa rất đẹp. Từ khi được công nhận là cây di sản, tôi càng vui, thường đến ngắm, đến chơi. Chị em chúng tôi hay mặc áo dài truyền thống đến chụp ảnh vào dịp lễ, Tết. Tôi thấy mỗi người dân chúng tôi đều phải có trách nhiệm bảo vệ và giữ gìn”.
Câu chuyện của bà Vân phản ánh tâm thế chung của nhiều người dân nơi đây, đã thể hiện niềm tự hào, sự gắn bó và ý thức trách nhiệm của người dân đối với di sản mà cha ông để lại.
 |
| UBND xã Than Uyên triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ và phát huy giá trị của hai cây đa - Ảnh: Đức Thiện |
Sau lễ công bố, UBND xã Than Uyên đã triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo vệ và phát huy giá trị của hai cây đa, hướng tới kết hợp bảo tồn với phát triển du lịch bền vững.
“Chúng tôi sẽ tuyên truyền đến cả 41 khu, bản trên địa bàn xã về việc xã có cây di sản. Công tác chăm sóc sẽ được thực hiện thường xuyên như: Vệ sinh cảnh quan, quét vôi, tẩy uế, xử lý kịp thời các loại thực vật gây hại. Chúng tôi đặt mục tiêu đảm bảo cây luôn sinh trưởng tốt, để người dân và du khách có thể đến tham quan, chiêm ngưỡng không gian xanh sạch đẹp” - Ông Đỗ Ngọc Toán - Phó trưởng Ban Quản lý Di sản 2 cây đa xã Than Uyên, nhấn mạnh.
Những biện pháp này sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ hai cây đa trước tác động của môi trường và thời gian, đồng thời lan tỏa thông điệp gìn giữ di sản đến từng người dân.
Tạo điểm nhấn du lịch cộng đồng, mở hướng phát triển mới cho Than Uyên
Không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn, chính quyền xã Than Uyên đang hướng đến khai thác giá trị văn hóa, lịch sử của hai cây đa để phát triển du lịch. Khi du khách dừng chân dưới bóng đa cổ thụ, họ không chỉ chiêm ngưỡng vẻ đẹp tự nhiên mà còn được lắng nghe những câu chuyện từ người dân bản địa như: Chuyện lập bản lập mường, chuyện đoàn kết các tộc người, chuyện về cuộc sống lao động và bảo vệ rừng của đồng bào.
 |
| Hai cây đa di sản của xã Than Uyên sẽ được xây dựng thành điểm nhấn trên tuyến du lịch cộng đồng - Ảnh: Đức Thiện |
Để xây dựng nơi đây thành điểm nhấn trên tuyến du lịch cộng đồng, xã Than Uyên dự kiến sẽ: Đầu tư hạ tầng quanh khu vực cây đa bằng các biển giới thiệu, bảng chỉ dẫn, lối đi, chòi nghỉ; kết nối tuyến du lịch giữa trung tâm xã với các bản văn hóa lân cận, gắn tham quan cây đa với trải nghiệm ẩm thực, văn nghệ, nghề truyền thống; tổ chức hoạt động văn hóa định kỳ dưới tán đa, như trình diễn xòe Thái, thổi khèn Mông, hội trò chơi dân gian; khuyến khích người dân kinh doanh dịch vụ cộng đồng như: Homestay, đồ lưu niệm, hướng dẫn viên bản địa...
 |
| Việc công nhận hai cây đa là Cây Di sản Việt Nam thể hiện đây không chỉ là tài sản của thiên nhiên, mà còn trở thành “hạt nhân văn hóa” trong định hướng phát triển du lịch bền vững của xã Than Uyên - Ảnh: Đức Thiện |
Hai cây đa vì thế không chỉ là tài sản của thiên nhiên, mà còn trở thành “hạt nhân văn hóa” trong định hướng phát triển du lịch bền vững của xã. Trong suốt 500 năm, hai cây đa đã gắn bó với đất và người Than Uyên, trở thành phần ký ức chung của cộng đồng đa dân tộc nơi đây. Mỗi gốc rễ cắm sâu vào lòng đất như một mạch nguồn truyền thống; mỗi tán lá xòa bóng như một lời nhắc nhở về sự bền bỉ, đoàn kết và khát vọng vươn lên.
Việc được công nhận là Cây Di sản Việt Nam không chỉ là niềm tự hào, mà còn đặt ra yêu cầu cấp thiết về bảo vệ, gìn giữ. Hai cây đa không chỉ mang giá trị sinh thái mà còn chứa đựng giá trị tinh thần, văn hóa, lịch sử, những yếu tố làm nên bản sắc Than Uyên.
 |
| Trong suốt 500 năm, hai cây đa vẫn đứng vững hiên ngang, thể hiện sự bền bỉ, đoàn kết và khát vọng vươn lên của đất và người Than Uyên - Ảnh: Đức Thiện |
Giữ hai cây đa là giữ ký ức của cha ông. Phát huy giá trị của hai cây đa là truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ yêu thiên nhiên, yêu quê hương, có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng. Trong kỷ nguyên mới, khi Than Uyên đang nỗ lực bứt phá phát triển kinh tế - xã hội, hai cây đa di sản sẽ tiếp tục là điểm tựa tinh thần, là biểu tượng cho hành trình xây dựng, để quê hương Than Uyên mãi xanh - sạch - đẹp, văn minh và giàu bản sắc.
 Vĩnh Long: 5 cây cổ thụ trăm tuổi được công nhận Cây di sản Việt Nam Năm cây cổ thụ hàng trăm năm tuổi tại Vĩnh Long, trong đó có cây gừa trên 200 năm tuổi với tán rộng gần 73 ... |
 Cây trầm hương 500 năm tuổi ở Hà Tĩnh được vinh danh Cây Di sản Việt Nam Một cây trầm hương cổ thụ tại đền Cây Chay, xã Hương Khê (Hà Tĩnh) vừa được Hội Bảo vệ thiên nhiên và môi trường ... |
 CLB Dân ca Ví, Giặm Xứ Nghệ tại Hà Nội kỷ niệm 80 năm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam Sáng 21/11, tại Trung tâm Văn hoá phường Đống Đa (Hà Nội), Câu lạc bộ (CLB) Dân ca Ví, Giặm Xứ Nghệ tại Hà Nội ... |
