Kiện toàn Văn phòng Điều phối Trung ương: Tạo đầu mối thống nhất cho các chương trình mục tiêu quốc gia

Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Quyết định số 2016/QĐ-BNNMT về việc kiện toàn Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Đây không chỉ là sự thay đổi về tổ chức bộ máy mà còn thể hiện quyết tâm đổi mới phương thức quản lý, điều hành các chương trình mục tiêu quốc gia trong giai đoạn phát triển mới.

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp (đứng giữa) trao quyết định bổ nhiệm lãnh đạo Văn phòng điều phối Chương trình mục tiêu quốc gia. - (Ảnh: Trường Giang.)

Trong những năm qua, các chương trình mục tiêu quốc gia đã đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc nâng cao đời sống người dân nông thôn, giảm tỷ lệ hộ nghèo, cải thiện hạ tầng kinh tế - xã hội và tạo động lực phát triển cho nhiều địa phương trên cả nước. Tuy nhiên, khi quy mô chương trình ngày càng mở rộng, yêu cầu phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương ngày càng cao, việc xây dựng một đầu mối điều phối thống nhất trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm bảo đảm tính đồng bộ, hiệu quả và tránh chồng chéo trong quá trình triển khai.

Theo Quyết định vừa được ban hành, Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia được kiện toàn trên cơ sở hợp nhất Văn phòng Điều phối nông thôn mới Trung ương và Văn phòng Quốc gia về giảm nghèo. Việc hợp nhất hai đơn vị có chức năng tương đồng được xem là bước đi phù hợp với chủ trương tinh gọn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước.

Sự kiện này cũng đánh dấu việc hình thành một đầu mối thống nhất trong công tác tham mưu, điều phối và theo dõi thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia. Thay vì vận hành theo nhiều đầu mối như trước đây, mô hình mới cho phép tăng cường sự phối hợp liên ngành, liên vùng và liên cấp, giúp các quyết sách được triển khai nhanh chóng và đồng bộ hơn từ Trung ương đến địa phương.

Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia được đặt tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường. Với vai trò là cơ quan tham mưu tổng hợp, Văn phòng có nhiệm vụ giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030, đồng thời tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường thực hiện công tác quản lý, điều phối, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và tổng hợp tình hình triển khai các chương trình trên phạm vi cả nước.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng của Văn phòng là xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình, đề xuất cơ chế, chính sách, theo dõi việc phân bổ và sử dụng nguồn lực, đôn đốc tiến độ thực hiện cũng như tổng hợp kết quả triển khai tại các bộ, ngành và địa phương. Đây là những công việc mang tính “xương sống”, quyết định hiệu quả của các chương trình mục tiêu quốc gia trong thực tiễn.

Việc có một cơ quan điều phối thống nhất được kỳ vọng sẽ góp phần khắc phục tình trạng phân tán nguồn lực, tăng cường khả năng giám sát và đánh giá kết quả thực hiện. Đồng thời, đây cũng là cơ sở để các địa phương thuận lợi hơn trong quá trình phối hợp, báo cáo và đề xuất giải pháp tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình triển khai.

Bên cạnh nhiệm vụ điều phối chung, Văn phòng còn được giao nhiều nhiệm vụ chuyên sâu liên quan đến các lĩnh vực trọng tâm của chương trình. Trong đó có việc tham mưu hoàn thiện hệ thống tiêu chí, cơ chế và chính sách về xây dựng nông thôn mới; thúc đẩy thực hiện mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bền vững; hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP và du lịch nông thôn; cải thiện cảnh quan, môi trường nông thôn; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong quản lý, giám sát và đánh giá chương trình.

Những nhiệm vụ này phản ánh xu hướng phát triển mới của nông thôn Việt Nam, không chỉ dừng lại ở xây dựng hạ tầng mà còn hướng đến nâng cao chất lượng sống, phát triển kinh tế nông thôn, bảo vệ môi trường và tạo sinh kế bền vững cho người dân. Chương trình OCOP, du lịch nông thôn hay chuyển đổi số đang trở thành những động lực mới giúp nhiều vùng quê khai thác hiệu quả tiềm năng bản địa, tạo việc làm và gia tăng thu nhập cho cộng đồng.

Đáng chú ý, việc kiện toàn Văn phòng cũng đi kèm với cơ cấu tổ chức được thiết kế theo hướng chuyên sâu và rõ chức năng hơn. Ngoài Chánh Văn phòng và các Phó Chánh Văn phòng theo quy định, bộ máy tham mưu gồm bốn đơn vị chuyên môn: Phòng Kế hoạch - Tổng hợp; Phòng Nông thôn mới; Phòng Giảm nghèo, dân tộc thiểu số và miền núi; Phòng Quản lý OCOP và Du lịch nông thôn.

Mỗi đơn vị đảm nhiệm một nhóm nhiệm vụ cụ thể, tạo nên sự liên kết chặt chẽ giữa công tác tham mưu tổng hợp với các lĩnh vực chuyên ngành. Cách tổ chức này không chỉ giúp nâng cao chất lượng tham mưu mà còn tăng khả năng theo dõi, đánh giá và đề xuất giải pháp phù hợp với từng lĩnh vực, từng địa bàn.

Ông Nguyễn Xuân Đại mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, chỉ đạo của lãnh đạo Bộ cùng sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị trực thuộc Bộ để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. - (Ảnh: Trường Giang.)

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, yêu cầu đặt ra đối với các chương trình mục tiêu quốc gia không chỉ là hoàn thành các chỉ tiêu về số lượng mà còn phải tạo ra những chuyển biến thực chất về chất lượng đời sống người dân. Chính vì vậy, vai trò của cơ quan điều phối trung tâm càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Việc kiện toàn Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành; bảo đảm các nguồn lực được sử dụng đúng mục tiêu, đúng trọng tâm và đạt hiệu quả cao nhất. Đây cũng là điều kiện thuận lợi để tăng cường tính liên kết giữa các chương trình, tránh chồng chéo trong quá trình thực hiện và phát huy tối đa hiệu quả đầu tư của Nhà nước.

Xa hơn, mô hình tổ chức mới sẽ tạo nền tảng vững chắc để hiện thực hóa các mục tiêu lớn về phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại và xây dựng người nông dân văn minh. Đồng thời, góp phần thúc đẩy phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng miền, hướng tới mục tiêu phát triển bao trùm, bền vững và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Việc hình thành một đầu mối điều phối thống nhất không chỉ là giải pháp về tổ chức bộ máy mà còn là bước chuẩn bị quan trọng cho chặng đường phát triển mới của các chương trình mục tiêu quốc gia. Khi nguồn lực được kết nối hiệu quả hơn, cơ chế điều hành đồng bộ hơn và trách nhiệm được phân định rõ ràng hơn, những mục tiêu về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số sẽ có thêm động lực để đạt được những kết quả thực chất và lâu dài.