Từ năm 2026, việc triển khai Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, Nghị định số 141/2026/NĐ-CP cùng các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. Đối với lĩnh vực sinh vật cảnh, không chỉ hoạt động mua bán cây cảnh, hoa cảnh, cá cảnh mà cả các dịch vụ đi kèm, hoạt động của hợp tác xã, doanh nghiệp cũng chịu tác động từ những quy định mới. Trong phần tiếp theo của cuộc trao đổi với Tạp chí Việt Nam hương sắc, đại diện Thuế tỉnh Hưng Yên đã làm rõ các nội dung liên quan đến nghĩa vụ thuế đối với dịch vụ, các hành vi vi phạm phổ biến, những khuyến nghị dành cho người nộp thuế và xu hướng quản lý thuế trong thời gian tới.
 |
| Từ năm 2026, việc triển khai Nghị định số 68/2026/NĐ-CP, Nghị định số 141/2026/NĐ-CP cùng các thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính đang tạo ra những thay đổi căn bản trong công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh. - (Ảnh: Minh họa). |
Dưới đây là nội dung trao đổi:
Tạp chí Việt Nam hương sắc: Với các dịch vụ đi kèm (chăm sóc, vận chuyển, thiết kế cảnh quan...), nghĩa vụ thuế được xác định ra sao?
Thuế tỉnh Hưng Yên: Theo quy định của pháp luật, phần bán cây cảnh, cá cảnh có thể được miễn thuế nếu đáp ứng đủ điều kiện, nhưng các dịch vụ đi kèm vẫn phải thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định.
Trường hợp hộ kinh doanh vừa bán sản phẩm nông nghiệp như cây cảnh, cá cảnh chưa qua chế biến, vừa cung cấp dịch vụ đi kèm thì phải tách riêng doanh thu của từng hoạt động để xác định nghĩa vụ thuế. Không được gộp chung doanh thu bán sản phẩm với doanh thu dịch vụ.
Nếu không tách được doanh thu, cơ quan thuế sẽ áp dụng tỷ lệ thuế cao nhất đối với toàn bộ doanh thu phát sinh.
Đối với dịch vụ chăm sóc cây cảnh, cá cảnh, đây là hoạt động dịch vụ kỹ thuật, chăm sóc, không phải hoạt động sản xuất nông nghiệp. Thuế GTGT áp dụng là 5%, thuế TNCN là 2%.
Đối với dịch vụ thiết kế, thi công cảnh quan, bản chất là hoạt động dịch vụ xây dựng hoặc thiết kế. Thuế GTGT áp dụng là 5%, thuế TNCN là 2%.
Tạp chí Việt Nam hương sắc: Các hợp tác xã và doanh nghiệp sinh vật cảnh có áp dụng cơ chế thuế giống hộ kinh doanh cá thể hay không?
Thuế tỉnh Hưng Yên: Các hợp tác xã và doanh nghiệp sinh vật cảnh không áp dụng cơ chế thuế như hộ kinh doanh cá thể.
Đối với hộ kinh doanh sinh vật cảnh, thuế GTGT được xác định theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu và thuế TNCN được tính theo tỷ lệ phần trăm trên doanh thu hoặc theo thu nhập tính thuế nhân với thuế suất tùy thuộc ngưỡng doanh thu của hộ kinh doanh. Hộ kinh doanh có thể được miễn thuế nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định đối với cây, con giống chưa qua chế biến hoặc có doanh thu dưới ngưỡng chịu thuế.
Trong khi đó, hợp tác xã sinh vật cảnh áp dụng cơ chế tương tự doanh nghiệp nhưng có một số chính sách ưu đãi riêng. Thuế GTGT có thể không phải nộp đối với sản phẩm nông nghiệp do hợp tác xã tự sản xuất. Thuế thu nhập doanh nghiệp có thể được miễn hoặc giảm nếu hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp.
Tuy nhiên, dù được miễn hay giảm thuế, hợp tác xã vẫn phải thực hiện đầy đủ việc kê khai, quyết toán thuế như doanh nghiệp. Các đơn vị này phải áp dụng chế độ kế toán đầy đủ, thuế GTGT được tính theo phương pháp khấu trừ và thuế thu nhập doanh nghiệp được xác định trên cơ sở lợi nhuận, tức doanh thu trừ chi phí.
Tạp chí Việt Nam hương sắc: Những hành vi vi phạm phổ biến trong lĩnh vực sinh vật cảnh là gì và mức xử lý cụ thể ra sao?
Thuế tỉnh Hưng Yên: Qua thực tế quản lý, chúng tôi nhận thấy có một số nhóm vi phạm thường gặp trong lĩnh vực sinh vật cảnh.
Thứ nhất là vi phạm về thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Đây là lỗi khá phổ biến đối với các hộ kinh doanh mới chuyển sang phương pháp kê khai hoặc chưa quen với thời hạn khai thuế theo tháng hoặc theo quý được quy định tại Điều 12 Nghị định số 68/2026/NĐ-CP.
Thứ hai là hành vi không lập hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ. Trong lĩnh vực sinh vật cảnh, nhiều giao dịch mua bán cây cảnh nghệ thuật hoặc cá cảnh có giá trị lớn nhưng vẫn thực hiện bằng tiền mặt và không xuất hóa đơn điện tử theo quy định.
Thứ ba là hành vi kê khai sai doanh thu. Một số hộ kinh doanh đã lợi dụng quy định về miễn thuế đối với sản phẩm sinh vật cảnh tự sản xuất để kê khai toàn bộ doanh thu, bao gồm cả doanh thu từ hàng hóa mua vào bán lại, vào nhóm không chịu thuế.
Thứ tư là hành vi không thông báo thay đổi hoặc bổ sung địa điểm kinh doanh. Trong thực tế, nhiều hộ kinh doanh sinh vật cảnh có vườn ươm, khu trưng bày, cửa hàng bán lẻ tại nhiều địa điểm khác nhau nhưng chưa thực hiện đầy đủ thủ tục đăng ký theo quy định.
Thứ năm là hành vi không thông báo hoặc cập nhật thông tin tài khoản ngân hàng dùng cho hoạt động kinh doanh với cơ quan thuế.
Đặc biệt, hành vi nhận tiền mặt để che giấu doanh thu, không xuất hóa đơn và không ghi chép sổ sách nhằm giảm số thuế phải nộp là hành vi trốn thuế.
Căn cứ mức độ vi phạm, người nộp thuế sẽ bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.
Hiện nay, cơ quan thuế không nhất thiết phải đến trực tiếp cơ sở kinh doanh vẫn có thể nhận diện hành vi vi phạm thông qua việc đối soát dữ liệu hóa đơn điện tử đầu vào với doanh thu đầu ra. Nếu chi phí đầu vào rất lớn nhưng doanh thu kê khai thấp bất thường, hệ thống quản lý rủi ro sẽ tự động cảnh báo.
Bên cạnh đó, cơ quan thuế có thể phối hợp với các tổ chức tín dụng để cung cấp thông tin tài khoản đối với các trường hợp có dấu hiệu kinh doanh nhưng không kê khai hoặc kê khai không trung thực.
Chúng tôi khuyến nghị người nộp thuế thực hiện phương châm “Kinh doanh minh bạch - Phát triển bền vững”. Việc thanh toán qua tài khoản đã đăng ký và xuất hóa đơn điện tử đầy đủ không chỉ giúp tuân thủ pháp luật mà còn là cơ sở pháp lý quan trọng để bảo vệ quyền lợi của người kinh doanh trong các giao dịch có giá trị lớn.
Thuế tỉnh Hưng Yên khẳng định luôn lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ, mọi giải pháp quản lý đều hướng tới mục tiêu minh bạch, công bằng và hỗ trợ cộng đồng sinh vật cảnh phát triển bền vững.
Tạp chí Việt Nam hương sắc: Thuế tỉnh Hưng Yên có khuyến nghị gì để các hộ kinh doanh sinh vật cảnh trên địa bàn tỉnh tuân thủ đúng quy định nhưng vẫn phát triển bền vững?
Thuế tỉnh Hưng Yên: Chúng tôi khuyến nghị các hộ kinh doanh chủ động đăng ký thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và lưu trữ đầy đủ chứng từ đầu vào như hóa đơn mua vật tư, thức ăn, giống cây, giống cá để minh bạch doanh thu.
Các hộ kinh doanh cần xác định đúng bản chất hoạt động sản xuất, kinh doanh để áp dụng đúng tỷ lệ thuế GTGT theo quy định, đồng thời tận dụng các chính sách miễn thuế TNCN đối với sản phẩm nông nghiệp tự sản xuất.
Một số nội dung cần đặc biệt quan tâm gồm: chủ động đăng ký kinh doanh và đăng ký thuế khi mở rộng quy mô hoạt động; sử dụng hóa đơn điện tử để minh bạch giao dịch; lưu giữ đầy đủ chứng từ đầu vào; hiểu rõ mức thuế suất áp dụng cho từng loại hoạt động; tận dụng chính sách miễn, giảm thuế theo quy định.
Bên cạnh đó, cơ quan thuế khuyến khích người nộp thuế tham gia các lớp tập huấn, chương trình hướng dẫn để nắm bắt chính sách mới, sử dụng hiệu quả các phần mềm và công cụ hỗ trợ kê khai.
Việc tuân thủ đúng quy định không chỉ giúp tránh các rủi ro pháp lý như truy thu hoặc xử phạt mà còn góp phần nâng cao uy tín, tạo điều kiện thuận lợi cho việc mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Tạp chí Việt Nam hương sắc: Theo Thuế tỉnh Hưng Yên, xu hướng quản lý thuế đối với hộ kinh doanh trong thời gian tới sẽ thay đổi như thế nào?
Thuế tỉnh Hưng Yên: Từ năm 2026, công tác quản lý thuế đối với hộ kinh doanh sẽ chuyển dịch mạnh mẽ sang phương thức kê khai thực tế, từng bước loại bỏ cơ chế thuế khoán.
Trọng tâm của quá trình đổi mới là đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng hóa đơn điện tử, quản lý doanh thu thông qua dữ liệu số và tăng cường kết nối dữ liệu với ngân hàng, thương mại điện tử nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
Theo đó, hộ kinh doanh phải theo dõi và kê khai doanh thu thực tế phát sinh; hộ có doanh thu trên 1 tỷ đồng/năm bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử; doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống được miễn thuế GTGT và thuế TNCN nhưng vẫn phải kê khai và thông báo doanh thu theo quy định.
Trong thời gian tới, dữ liệu từ ngân hàng, thương mại điện tử và các nền tảng số sẽ được kết nối đồng bộ hơn nhằm hỗ trợ công tác quản lý, hạn chế thất thu ngân sách và tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng.
Cùng với đó, các hộ kinh doanh kê khai sẽ phải thực hiện ghi chép sổ sách kế toán, phản ánh đầy đủ doanh thu và chi phí phát sinh. Đây là xu hướng tất yếu nhằm nâng cao trách nhiệm tự tuân thủ của người nộp thuế và hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế.
Hướng tới mục tiêu đó, Thuế tỉnh Hưng Yên tiếp tục đồng hành, hỗ trợ người nộp thuế, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng và tạo điều kiện cho cộng đồng sinh vật cảnh phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới.
