Trong một dịp có chuyến thăm Huế, tôi có cơ hội gặp gỡ những người anh em cùng chung niềm đam mê đá cảnh tại thành phố Huế. Mỗi người có một cách chơi, một góc nhìn và một câu chuyện riêng với đá. Thế nhưng, điều để lại trong tôi nhiều ấn tượng nhất là không gian trưng bày đá của nhà sưu tập Kha Nguyễn tại Tổ 8, phường Thủy Phương, thành phố Huế.
 |
| Không gian trưng bày đá của nhà sưu tập Kha Nguyễn tại Tổ 8, phường Thủy Phương, thành phố Huế. |
Bước vào không gian ấy, người yêu đá dễ dàng bị cuốn hút bởi những tác phẩm mang đậm dấu ấn thiên nhiên vùng A Lưới – nơi thượng nguồn sông Hương. Những viên đá với hình thể tự nhiên đa dạng, đường vân nổi bật cùng sắc màu đặc trưng tạo nên một vẻ đẹp vừa mạnh mẽ, vừa trầm lắng, mang nét riêng của núi rừng xứ Huế.
Đá A Lưới – dấu ấn của núi rừng xứ Huế
Trong thú chơi đá cảnh, mỗi vùng đất thường hình thành những dòng đá có đặc điểm riêng. Với đá A Lưới, điểm dễ nhận thấy là hệ thống đường vân tự nhiên khá rõ nét, nổi bật trên nền chất đá. Màu sắc cũng đa dạng, từ đen sẫm, xanh ánh đến những gam bạc trầm, tạo nên chiều sâu và cá tính riêng cho từng viên đá.
 |
 |
Đường vân trên đá tạo nên nhiều dạng hình thái phong phú. Có viên vân chạy thành từng lớp, từng dải như những tầng địa chất; có viên lại hình thành những mảng vân gợi mở hình tượng, khiến người thưởng lãm liên tưởng đến một bức tranh thiên nhiên.
Chính sự ngẫu nhiên ấy làm nên sức hấp dẫn của đá A Lưới. Mỗi viên đá là một sản phẩm độc bản của tự nhiên, gần như không có hai viên hoàn toàn giống nhau. Hình thể, chất đá và đường vân cùng tạo nên một câu chuyện riêng, mở ra nhiều cách cảm nhận đối với người thưởng lãm.
Với người chơi đá cảnh nguyên bản, giá trị trước hết nằm ở những gì thiên nhiên đã tạo nên. Một viên đá có hình thể tự nhiên, chất đá phù hợp và đường vân đặc sắc, nếu được lựa chọn, sắp đặt đúng cách, hoàn toàn có thể trở thành một tác phẩm nghệ thuật mà không cần làm thay đổi bản chất vốn có.
Bộ sưu tập mang dấu ấn đá Huế
Trong không gian trưng bày của anh Kha Nguyễn, tôi bắt gặp nhiều tác phẩm có hình thể đẹp và đường vân giàu tính biểu cảm. Có viên gợi hình một người phụ nữ, có viên như một búp sen, có viên gợi dáng con vật, đồ vật hoặc một cảnh sắc thiên nhiên.
 |
 |
Cũng có những viên gần như không cần đặt tên, bởi chính sự mộc mạc và tự nhiên đã đủ tạo nên sự tò mò, thích thú cho người thưởng lãm.
Điều thú vị của đá cũng nằm ở sự gợi mở ấy. Cùng một hình thể, mỗi người có thể có một cách cảm nhận khác nhau. Người này nhìn thấy cảnh núi non, người khác lại liên tưởng đến một nhân vật, một bông hoa hay một khoảnh khắc của thiên nhiên. Đá không áp đặt người xem phải nhìn thấy điều gì, mà để trí tưởng tượng tự tìm đến với những liên tưởng riêng.
Qua cách anh Kha Nguyễn lựa chọn và trưng bày, có thể cảm nhận được tình yêu đặc biệt của anh dành cho dòng đá quê hương. Những viên đá không chỉ được sưu tầm bởi vẻ đẹp bên ngoài, mà còn được đặt trong một không gian phù hợp để hình thể, chất đá và đường vân được thể hiện một cách tự nhiên.
Mỗi tác phẩm như một lát cắt nhỏ của núi rừng A Lưới, được đưa về gần hơn với đời sống con người và tiếp tục kể câu chuyện của mình bằng những dấu vết đã được thiên nhiên tạo tác qua thời gian.
Khi đá trở thành câu chuyện của quê hương
 |
 |
Có lẽ điều khiến tôi ấn tượng không chỉ nằm ở vẻ đẹp của bộ sưu tập, mà còn ở câu chuyện phía sau những viên đá.
Từ vùng núi rừng A Lưới, những viên đá được tìm thấy, tuyển chọn và đưa về không gian của những người yêu đá. Tại đó, chúng không còn đơn thuần là những vật thể tự nhiên, mà trở thành cầu nối giữa con người với thiên nhiên, giữa thú chơi với văn hóa và giữa hiện tại với những dấu tích của một vùng đất.
Nhắc đến Huế, người ta thường nhớ đến sông Hương, núi Ngự, những di sản văn hóa, những công trình cổ kính và vẻ đẹp trầm mặc rất riêng. Trong dòng chảy ấy, đá A Lưới góp thêm một sắc thái của thiên nhiên – mộc mạc, sâu lắng và giàu sức gợi.
Nhìn những tác phẩm trong không gian trưng bày của anh Kha Nguyễn, tôi càng cảm nhận rõ hơn tình cảm mà những người chơi đá dành cho dòng đá này. Bởi với họ, thưởng lãm đá không chỉ là tìm kiếm một hình thể đẹp, mà còn là cách tìm về với thiên nhiên, với dấu vết thời gian và với một phần ký ức của quê hương.
Giữ lại vẻ đẹp nguyên bản của thiên nhiên
Đá đẹp đôi khi không cần phải nói quá nhiều. Chỉ cần được đặt đúng vị trí, trong một không gian đủ tĩnh và bằng một cách thưởng lãm phù hợp, vẻ đẹp tự nhiên của đá sẽ tự lên tiếng.
Không gian trưng bày của anh Kha Nguyễn mang đến cho tôi cảm giác ấy. Những tác phẩm được sắp đặt hài hòa, mỗi viên đá có khoảng không riêng nhưng vẫn tạo nên sự liên kết trong tổng thể.
 |
Đối với những người yêu đá cảnh nguyên bản, đó cũng là một cách ứng xử đáng trân trọng với thiên nhiên: giữ lại những gì vốn có, tôn trọng hình thể tự nhiên và làm nổi bật vẻ đẹp của đá thay vì cố gắng thay đổi nó.
Bởi sức hấp dẫn của đá cảnh không chỉ nằm ở hình dáng hay đường vân, mà còn nằm ở câu chuyện về nơi nó được sinh ra và hành trình để con người nhận ra giá trị của nó.
Đá A Lưới – lưu giữ vẻ đẹp một vùng đất
 |
Chuyến thăm Huế lần này để lại trong tôi nhiều cảm xúc. Giữa rất nhiều câu chuyện về đá, bộ sưu tập của anh Kha Nguyễn khiến tôi nhớ mãi bởi ở đó hội tụ vẻ đẹp của đá, tình yêu của người chơi và dấu ấn của một vùng đất.
Từ những vùng núi rừng nơi thượng nguồn sông Hương, đá A Lưới qua thời gian đã tìm thấy một không gian mới trong đời sống của những người yêu đá Huế. Những đường vân tự nhiên vẫn lặng lẽ kể câu chuyện của đất trời; mỗi hình thể vẫn giữ được sự ngẫu nhiên mà thiên nhiên đã ban tặng.
Có lẽ giá trị đẹp nhất của đá không phải là biến đá thành một điều gì khác, mà là giúp người thưởng lãm nhận ra vẻ đẹp vốn đã tồn tại trong chính nó. Với đá A Lưới, vẻ đẹp ấy không chỉ là vẻ đẹp của một viên đá. Đó còn là vẻ đẹp của núi rừng, của dòng sông Hương, của thời gian và của một vùng đất Huế trầm mặc – nơi thiên nhiên đã để lại những dấu ấn riêng trên từng đường vân, từng hình thể.
