Doanh nghiệp kiến nghị bố trí quỹ đất xây nhà máy chế biến nước vải thiều tại Bắc Ninh

Doanh nghiệp kiến nghị hỗ trợ quỹ đất, công nghệ và kết nối để mở rộng tiêu thụ vải thiều

Vụ vải thiều năm 2025, tỉnh Bắc Ninh ghi nhận sản lượng đạt mức cao kỷ lục với hơn 210.000 tấn.

Theo Báo Bắc Ninh, để các vụ vải thiều tới tiêu thụ thuận lợi hơn, đại diện một số doanh nghiệp, hợp tác xã đưa ra một số đề xuất.

Ông Đinh Cao Khuê, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (Ninh Bình) đề xuất dành quỹ đất cho doanh nghiệp chế biến nông sản. Ông cho biết mỗi vụ vải, công ty thu mua hàng nghìn tấn quả với mức giá cao hơn mặt bằng thị trường để chế biến nước vải thiều cô đặc.

Thời gian tới, công ty có kế hoạch mở rộng sản xuất và đầu tư xây dựng nhà máy chế biến tại Bắc Ninh nhằm nâng cao hiệu quả chuỗi giá trị nông sản.

Theo ông Khuê, việc mở nhà máy ngay tại Bắc Ninh sẽ mang lại nhiều lợi ích như giảm chi phí vận chuyển, đảm bảo độ tươi của nguyên liệu đầu vào và kiểm soát chất lượng đầu ra tốt hơn. Doanh nghiệp mong muốn địa phương hỗ trợ bố trí quỹ đất cho thuê để xây dựng nhà máy.

Để dây chuyền sản xuất vận hành liên tục, công ty chủ trương hình thành vùng nguyên liệu tại chỗ, không chỉ với vải thiều mà còn mở rộng sang các cây trồng có tiềm năng như dứa, chanh leo. Doanh nghiệp sẽ cung cấp giống và thu mua sản phẩm theo hình thức bao tiêu cuối vụ cho người dân.

Ông Khuê khẳng định, nếu kế hoạch được triển khai đồng bộ, Bắc Ninh hoàn toàn có thể trở thành trung tâm chế biến nông sản mang tầm khu vực, tạo điều kiện để nông sản của tỉnh bước vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phân loại và xếp vải thiều Lục Ngạn vào thùng trong mùa cao điểm thu hoạch. Ảnh: Báo Bắc Ninh.

Ông Shin KwangSuk, Phó tổng giám đốc khối mua hàng Công ty TNHH Welstory Việt Nam, cho biết doanh nghiệp đến từ Hàn Quốc này có trụ sở tại Khu công nghiệp VSIP Bắc Ninh II và hiện cung cấp khoảng 250.000 suất ăn công nghiệp mỗi ngày, tạo việc làm cho hơn 3.000 lao động. Năm nay, công ty đã đưa vải thiều vào suất ăn công nghiệp nhằm cung ứng cho các đơn vị và tri ân công nhân.

Ông Shin đánh giá, sản phẩm nhận được phản hồi tích cực từ người tiêu dùng, cho thấy tiềm năng lớn trong việc đưa vải thiều vào các bữa ăn tập trung quy mô lớn. Welstory mong muốn tiếp tục đồng hành trong các mùa vải tiếp theo, mở rộng quy mô, góp phần ổn định đầu ra cho nông dân. Doanh nghiệp kỳ vọng nhận được sự kết nối từ chính quyền địa phương tới các chủ vườn uy tín để đảm bảo sản lượng và chất lượng nông sản. Nếu được hỗ trợ đồng bộ, sáng kiến này hoàn toàn có thể nhân rộng, mở ra hướng đi mới cho ngành thực phẩm công nghiệp gắn kết với nông nghiệp trong nước.

Bà Vũ Thị Trà, đại diện Hợp tác xã Nông sản sạch Bình Nguyên (phường Phượng Sơn), cho rằng mùa thu hoạch vải thiều diễn ra ngắn, gây áp lực lớn cho khâu tiêu thụ. Để khắc phục, nhiều năm qua người dân tại các vùng chuyên canh đã áp dụng phương pháp sấy vải nhằm kéo dài thời gian bảo quản, mở rộng kênh tiêu thụ và tăng giá trị kinh tế. Ngoài thị trường truyền thống như Trung Quốc, vải sấy còn được người tiêu dùng châu Âu ưa chuộng nhờ hương vị đặc trưng.

Theo bà Trà, tiềm năng thị trường cho sản phẩm này còn rất rộng, không chỉ tiêu thụ nguyên quả mà còn có thể làm nguyên liệu cho trà vải, bánh kẹo, mứt hoặc đồ uống dinh dưỡng. Điều này góp phần ổn định giá cả, hạn chế tình trạng "được mùa mất giá" và mở ra hướng phát triển bền vững cho nông nghiệp địa phương. Tuy nhiên, bà cũng cho rằng hiện nay quy trình sấy vải vẫn chưa được chuẩn hóa, do đó rất cần sự hỗ trợ từ Nhà nước trong việc đầu tư, chuyển giao công nghệ sấy hiện đại cho người dân.

Sản lượng kỷ lục, xuất khẩu vượt mốc 500 tấn sang châu Âu

Mùa vải thiều 2025 tại Bắc Ninh ghi nhận nhiều dấu ấn tích cực trong tiêu thụ nội địa và xuất khẩu.

Mặc dù đầu vụ gặp nắng hạn kéo dài, nhưng nhờ mưa đúng thời điểm và kỹ thuật chăm sóc bài bản, vải thiều năm nay được mùa. Những vườn trồng theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP vẫn giữ được giá tốt, nhiều lô hàng đã vào siêu thị và xuất khẩu. Tại xã Phúc Hòa, vải sớm được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như châu Âu, Nhật Bản, Hoa Kỳ. Gia đình anh Nguyễn Văn Thuận với hơn 1 ha vải nằm trong mã số vùng trồng xuất khẩu sang châu Âu cho biết toàn bộ quy trình đều được giám sát nghiêm ngặt.

Nông dân thu hoạch vải thiều. Ảnh: Báo Bắc Ninh.

Theo Công ty cổ phần Mova Plus - đơn vị xuất khẩu vải sang châu Âu, sản phẩm vải Phúc Hòa có vị ngọt thanh, bảo quản tốt hơn các giống khác nên rất được ưa chuộng. Riêng năm nay, công ty đã xuất thành công hơn 500 tấn với giá bán dao động 300.000 - 350.000 đồng/kg, và đặt mục tiêu đạt 2.000 tấn vào năm 2030.

Để tiêu thụ hiệu quả lượng vải lớn, Bắc Ninh đã tổ chức quảng bá tại các trung tâm tiêu dùng lớn như Hà Nội, TP HCM, Đà Nẵng… đồng thời đưa vải vào các khu công nghiệp. Nhiều doanh nghiệp như Foxconn, Welstory, Goertek... đã mua vải để làm quà tặng, phục vụ bữa ăn cho công nhân. Tổng sản lượng tiêu thụ trong khu công nghiệp đạt hơn 200 tấn.

Đáng chú ý, lần đầu tiên lãnh đạo tỉnh cùng các nhà sáng tạo nội dung tham gia livestream bán vải thiều. Chỉ trong một buổi sáng, hàng chục tấn đã được đặt mua qua nền tảng thương mại điện tử, tạo hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ.

Bên cạnh công tác tiêu thụ, tỉnh Bắc Ninh chú trọng nâng cao chất lượng sản xuất. Gần 20.000 ha đã đạt chuẩn VietGAP, GlobalGAP. Các mô hình liên kết sản xuất - chế biến - tiêu thụ được triển khai đồng bộ. Đặc biệt, nền tảng "sổ cái điện tử" đang được áp dụng để minh bạch quy trình trồng trọt, tăng độ tin cậy và giá trị thương phẩm.

Tuy vậy, tỉnh cũng đối mặt với một số thách thức như phân bổ điểm cân chưa đồng đều, danh sách sản phẩm chưa cập nhật đầy đủ, việc chuẩn hóa giống chưa triệt để. Một số quy định kỹ thuật về xông hơi, bảo quản vẫn là rào cản với xuất khẩu.

Bắc Ninh kỳ vọng với những bước đi mới, từ đẩy mạnh kết nối doanh nghiệp, ứng dụng công nghệ số đến mở rộng vùng nguyên liệu, vải thiều và các nông sản địa phương sẽ ngày càng vươn xa trên bản đồ nông sản toàn cầu.