Kỳ 1: Bộ sưu tập đá Suseki và tác phẩm “Nâng niu bàn chân Việt”

Đi lên từ đá và gắn bó cùng với đá

Là người đam mê nhiều bộ môn sinh vật cảnh như hoa lan, đá, gỗ lũa…, ông Lê Đình Hiền, Chủ tịch HĐQT Trường TH-THCS-THPT Hoàng Việt, tỉnh Đắk Lắk sớm gửi trọn tâm tình vào những tác phẩm sinh vật cảnh.

Những tảng đá nặng hàng tấn được đặt trước cổng Trường TH-THCS-THPT Hòang Việt.

Những năm 1990, ông chuyên khai thác đá xây dựng tại khu vực Krông Buk, Ea H’leo (tỉnh Đắk Lắk cũ), nhiều tảng đá lớn có thể khai thác chế biến trở thành hàng ngàn mét khối đá xây dựng. Tuy nhiên với niềm đam mê đá tự nhiên, ông tập kết những tảng đá ấy về bãi và trông nom cẩn thận.

Năm này qua năm khác, những tảng đá lớn, nhỏ với đủ loại hoa văn trở thành “núi đá” khổng lồ. Từ niềm đam mê về đá đã hóa thành tình yêu với đá. Mỗi tảng đá được khai thác từ lòng đất đều được ông dày công nghiên cứu, hi vọng có ngày “đá đơm bông”.

Những tảng đá tự nhiên hình trụ dựng đứng trong khuôn viên nhà trường, biểu tượng mạnh mẽ của chủ nhân.

Không chỉ dừng lại ở những khối đá tự nhiên trong lòng đất, ông Lê Đình Hiền đã lặn lội các vùng ven sông Ba thuộc tỉnh Phú Yên, các sông thuộc tỉnh Khánh Hòa, Bình Định (cũ). Nơi nào có nghệ nhân chơi đá Suseki là nơi đó có dấu chân ông. Nhìn về những tảng đá nặng hàng chục tấn đang làm đường dẫn đến khu bảo tồn cây Tùng Nhật và hồ cá Koi trong khuôn viên Trường TH-THCS-THPT Hoàng Việt, ông kể: “Những tảng đá nặng hàng chục tấn, tôi huy động cả mấy xe cẩu cỡ lớn và hàng chục công nhân phụ giúp mới đưa được từ sông Ba về đây”.

Những tảng đá nguyên khối đưa về từ sông Ba tạo nên hồ cá Koi rộng lớn.

Trên những ngọn đồi ở Cư M’gar, Buôn Đôn (cũ), nơi các con suối chảy từ ngàn đời với vô vàn tảng đá lớn nhỏ, nước chảy đá mòn đưa bước chân ông tìm về miền sơn cước, lặn lội cùng dân bản xứ để tìm những tảng đá mà ông ưa thích. Ông Hiền cho biết: Không chỉ khai thác một tảng đá mà có những lúc phải mua cả hoa màu trên đám ruộng, nương rẫy của bà con để xe cẩu vào chở đá.

Những khối đá tự nhiên nặng hàng tấn...

... và những viên đá cuội khai thác từ lòng sông, ven suối được lát các lối đi trong nhà vườn.

Tình yêu ông Lê Đình Hiền dành cho đá không dừng lại ở việc sưu tầm, tìm kiếm mà ở chỗ sử dụng nó để phát huy tối đa giá trị của đá và để lại cho đời những câu chuyện huyền thoại về đá.

Những tảng đá được mài phẳng dùng làm ghế đá trên các lối đi trong trường Hoàng Việt.

Bộ sưu tập khủng về đá Suseki và tác phẩm “Nâng niu bàn chân Việt”

Mặc dù sở hữu hàng trăm, hàng ngàn tảng đá với đủ kích cỡ, hoa văn nhưng niềm đam mê với đá của ông Lê Đình Hiền chưa dừng lại ở đó. Ông Hiền mong muốn đá Suseki ở lại với đại ngàn Tây Nguyên và là bài học trải nghiệm cho học sinh nhà trường, thầy cô giáo và phục vụ du khách, phụ huynh. Nghệ thuật Suiseki (đá cảnh nguyên bản) là thú chơi sưu tầm những viên đá có hình dáng tự nhiên, không qua bàn tay con người chế tác, nhằm gợi lên hình ảnh núi non, hang động hay các hiện tượng thiên nhiên.

Bộ sưu tập đá Suseki được trưng bày tại các khu vực căn tin, thư viện, văn phòng nhà trường.

Từ ý tưởng tạo nên khu trưng bày đá tự nhiên ngoài trời đến trưng bày đá tự nhiên trong thư phòng là cả quá trình tìm tòi, học hỏi. Không ít chuyến đi dài ngày đến các vùng từ Nam ra Bắc để sưu tầm đá tự nhiên. Ông Lê Đình Hiền cho biết: "Không chỉ sưu tầm đá tự nhiên trong nước mà tôi còn lặn lội sang các nước có nguồn đá Suseki quý hiếm như Philipines, Indonesia… Mỗi viên đá là một câu chuyện, tôi muốn truyền tình yêu thiên nhiên và nguồn cảm hứng trong học tập đến tập thể giáo viên, học sinh nhà trường”.

Sau nhiều năm sưu tầm, đến nay ông Lê Đình Hiền đã hoàn thành khu bảo tồn đá Suseki lớn nhất miền Trung – Tây Nguyên với hơn 500 tác phẩm đá. Khu vực này được xem là "thủ phủ" của đá cảnh sau những năm tháng ông tìm kiếm đá trên các dòng sông, con suối, sau các sự kiện giao lưu đá cảnh.

Đá hoa văn trong bộ sưu tập đá tự nhiên của nghệ nhân Lê Đình Hiền.

Trong số hàng trăm tác phẩm đá Suseki được trưng bày tại khu bảo tồn thì tác phẩm đá “Nâng niu bàn chân Việt” là độc đáo nhất. Sự kỳ lạ không nằm ở chỗ cân nặng hay độ tuổi mà ở vóc dáng của tác phẩm. Nhìn vào tác phẩm không có sự tác động của bàn tay con người, vẫn toát lên sự khỏe mạnh, vững chãi của bàn chân. Chủ nhân gọi đó là “Nâng niu bàn chan Việt”.

Tác phẩm đá Suseki độc lạ "Nâng niu bàn chân Việt" được bảo quản cẩn thận trong tủ kính.

Với những gì đóng góp cho ngành sinh vật cảnh, ông Lê Đình Hiền vinh dự được Hội Sinh vật cảnh Việt Nam công nhận là Nhà vườn sinh vật cảnh tiêu biểu năm 2020. Ông được bầu vào Ban Chấp hành Hội Sinh vật cảnh Việt Nam khóa VII, nhiệm kỳ 2022-2026.