Theo tìm hiểu của tạp chí Việt Nam hương sắc, nhiều bệnh viện, phòng khám thú y hiện nay đều được thành lập và hoạt động trên cơ sở giấy phép do cơ quan có thẩm quyền cấp, tuân thủ Luật Thú y 2015 và các văn bản hướng dẫn liên quan. Đội ngũ bác sĩ thú y, kỹ thuật viên cơ bản có chứng chỉ hành nghề, được đào tạo chuyên môn phù hợp với phạm vi hoạt động.
Nhiều bệnh viện, phòng khám thú y đã đầu tư xây dựng các khu chức năng riêng biệt như: khu khám bệnh, khu điều trị, khu phẫu thuật, khu cách ly và khu lưu trú. Một số đơn vị chú trọng thiết kế không gian thông thoáng, giảm tiếng ồn, hạn chế mùi và kiểm soát nhiệt độ nhằm giảm stress cho thú cưng trong quá trình thăm khám.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nhu cầu xã hội tăng nhanh, vẫn còn tình trạng một số cơ sở nhỏ lẻ hoạt động chưa đầy đủ về hồ sơ pháp lý, hoặc mở rộng dịch vụ vượt phạm vi cho phép. Điều này đòi hỏi sự tăng cường kiểm tra, giám sát từ cơ quan quản lý nhà nước, nhằm bảo đảm môi trường chăm sóc thú cưng an toàn, đúng pháp luật.
Ngoài ra, không ít bệnh viện, phòng khám thú y quy mô nhỏ còn hạn chế về diện tích, chưa có khu chức năng tách biệt rõ ràng, ảnh hưởng đến phúc lợi động vật và chất lượng điều trị. Đây là vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc trong quá trình cấp phép và nâng cấp cơ sở thú y.
 |
| Nhiều bệnh viện, phòng khám thú y đã đầu tư xây dựng các khu chức năng riêng biệt như: khu khám bệnh, khu điều trị, khu phẫu thuật, khu cách ly và khu lưu trú (ảnh Internet) |
Điều kiện và quy định pháp luật về con người, cơ sở vật chất và môi trường chăm sóc thú cưng tại các bệnh viện, phòng khám
Cụ thể, căn cứ vào Điều 73 Luật Thú y 2015 quy định “Yêu cầu vệ sinh thú y đối với cơ sở xét nghiệm, chẩn đoán, phẫu thuật động vật”:
Một là cơ sở xét nghiệm, chẩn đoán bệnh động vật:
- Địa điểm cách biệt với khu dân cư, công trình công cộng;
- Có cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ, hóa chất phù hợp;
- Có nơi riêng biệt để nuôi giữ động vật;
- Có biện pháp thu gom, xử lý nước thải, chất thải bảo đảm an toàn dịch bệnh và theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Hai là Cơ sở phẫu thuật động vật:
- Có đủ diện tích, cơ sở vật chất kỹ thuật, trang thiết bị, dụng cụ, hóa chất;
- Có nơi nuôi giữ động vật trước và sau phẫu thuật;
- Có biện pháp thu gom, xử lý nước thải, chất thải bảo đảm an toàn dịch bệnh và theo quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
Điều 108 Luật Thú y 2015 quy định cá nhân/ tổ chức kinh doanh phòng khám/ bệnh viện cung cấp dịch vụ tiêm phòng, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe thú nuôi (hành nghề thú y nói chung) cần đáp ứng các điều kiện:
Đối với cá nhân:
– Có Chứng chỉ hành nghề thú y phù hợp với từng loại hình hành nghề thú y;
– Có đạo đức nghề nghiệp;
– Có đủ sức khỏe hành nghề.
Đối với tổ chức hành nghề thú y:
– Có cá nhân đáp ứng các yêu cầu quy định, cá nhân có chứng chỉ hành nghề có đạo đức nghề nghiệp có đủ sức khỏe để hành nghề;
– Có cơ sở vật chất, kỹ thuật phù hợp với từng loại hình hành nghề thú y theo quy định của pháp luật.
Những điều kiện này được quy định cụ thể tại Điều 21, Nghị định 35/2016/NĐ-CP “Quy định chi tiết một số điều của Luật thú y”:
Tổ chức, cá nhân hành nghề thú y phải có đủ Điều kiện theo quy định tại Điều 108 của Luật thú y và phải đáp ứng yêu cầu về chuyên môn như sau:
+ Người hành nghề chẩn đoán, chữa bệnh, phẫu thuật động vật, tư vấn các hoạt động liên quan đến lĩnh vực thú y tối thiểu phải có bằng trung cấp chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y hoặc trung cấp nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản đối với hành nghề thú y thủy sản. Người hành nghề tiêm phòng cho động vật phải có chứng chỉ tốt nghiệp lớp đào tạo về kỹ thuật do cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cấp tỉnh cấp.
+ Người phụ trách kỹ thuật của cơ sở phẫu thuật động vật, khám bệnh, chẩn đoán bệnh, xét nghiệm bệnh động vật phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y hoặc nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản đối với hành nghề thú y thủy sản.
+ Người buôn bán thuốc thú y phải có bằng trung cấp trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y hoặc trung cấp nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản đối với hành nghề thú y thủy sản.
+ Người phụ trách kỹ thuật của cơ sở khảo nghiệm, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc thú y được quy định như sau:
Cơ sở khảo nghiệm, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc dùng trong thú y cho động vật trên cạn phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học, sinh học;
Cơ sở khảo nghiệm, xuất khẩu, nhập khẩu thuốc dùng trong thú y cho động vật thủy sản phải có bằng Đại học trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học, sinh học.
+ Người phụ trách kỹ thuật của cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm thuốc thú y được quy định như sau:
Cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm thuốc là dược phẩm dùng trong thú y cho động vật trên cạn phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, dược sỹ, hóa dược; dùng trong thú y cho động vật thủy sản phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản, dược sĩ, hóa dược;
Cơ sở sản xuất, kiểm nghiệm thuốc là vắc xin, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất dùng trong thú y cho động vật trên cạn phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành thú y, chăn nuôi thú y, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học, sinh học; dùng trong thú y cho động vật thủy sản phải có bằng đại học trở lên chuyên ngành nuôi trồng thủy sản, bệnh học thủy sản, sinh học, dược sĩ, cử nhân hóa dược, hóa học.
 |
| Chi nhánh cơ sở Bệnh viện Thú y TROPICPET và trụ sở Bệnh viện Thú y GoldPet (Công ty cổ phần Bệnh viện Thú y GoldPet). |
Ngoài các quy định trên, các bệnh viện, phòng khám cần lưu ý một số quy định khác:
Quy định về quảng cáo, nhãn mác: Nếu kinh doanh sản phẩm thức ăn, phụ kiện cho thú cưng, cửa hàng cần tuân thủ quy định về ghi nhãn hàng hóa và quảng cáo sản phẩm đúng sự thật, không gây nhầm lẫn cho khách hàng.
An toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC): Đối với cửa hàng có diện tích trên 300m² hoặc kinh doanh hóa chất, vật liệu dễ cháy, cần có phương án PCCC theo quy định.
Quy định pháp lý về Chứng nhận hợp quy thức ăn cho động vật cảnh.
Hàm lượng tối đa cho phép các chỉ tiêu an toàn trong thức ăn động vật cảnh (Phụ lục III – QCVN 01 – 190: 2020/BNNPTNT):
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về thức ăn chăn nuôi QCVN 01-190: 2020/BNNPTNT, các sản phẩm thức ăn chăn nuôi, bao gồm cả thức ăn cho động vật cảnh, phải tuân thủ các quy định về hàm lượng tối đa cho phép của các chỉ tiêu an toàn nhằm đảm bảo chất lượng và an toàn cho sức khỏe của vật nuôi. Dưới đây là bảng hàm lượng tối đa cho phép các chỉ tiêu an toàn trong thức ăn động vật cảnh.
Hợp quy thức ăn chăn nuôi là văn bản xác nhận việc đánh giá chất lượng sản phẩm thức ăn chăn nuôi phù hợp với các chỉ tiêu kỹ thuật theo quy định của pháp luật. Khi nhà sản xuất nộp hồ sơ đăng ký, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét và đưa ra kết luận thức ăn và nhà máy có đạt tiêu chuẩn hay không. Tất cả các tổ chức sản xuất thức ăn chăn nuôi muốn đưa sản phẩm của mình ra thị trường đều phải thực hiện điều này.
Vai trò quản lý của cơ quan chức năng
Tại Điều 9 Luật Thú y 2015 quy định Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp:
Một là Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi chung là cấp tỉnh) có trách nhiệm sau đây:
Ban hành theo thẩm quyền hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành văn bản hướng dẫn tổ chức thi hành pháp luật về thú y;
Xây dựng và tổ chức thực hiện quy hoạch vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh động vật; kế hoạch phòng, chống dịch bệnh động vật; chương trình giám sát, khống chế, thanh toán dịch bệnh động vật;
Quyết định phân bổ, quản lý, sử dụng kinh phí, huy động nguồn lực của địa phương theo quy định của pháp luật để phòng, chống, giám sát dịch bệnh động vật; kiểm tra, giám sát chất lượng thuốc thú y lưu hành trên địa bàn; bố trí kinh phí xử lý, tiêu hủy động vật, sản phẩm động vật, thuốc thú y vô chủ tại địa phương và hoạt động khác có liên quan đến thú y;
Chỉ đạo, tổ chức phòng, chống dịch bệnh động vật; thống kê, đánh giá thiệt hại do dịch bệnh gây ra; thực hiện chính sách hỗ trợ ổn định đời sống, khôi phục chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản sau dịch bệnh động vật;
Chỉ đạo, tổ chức tuyên truyền, phổ biến, bồi dưỡng, tập huấn kiến thức, giáo dục pháp luật về thú y;
Chỉ đạo, tổ chức thanh tra, kiểm tra hoạt động thú y, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thú y theo thẩm quyền.
Hai là Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh và đơn vị hành chính tương đương (sau đây gọi chung là cấp huyện) có trách nhiệm sau đây:
Chỉ đạo, tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức, giáo dục pháp luật về thú y;
Yêu cầu cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp huyện giám sát, dự báo, cảnh báo dịch bệnh động vật;
Bố trí kinh phí và tổ chức phòng, chống dịch bệnh động vật; thống kê, đánh giá, hỗ trợ thiệt hại cho người chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản sau dịch bệnh động vật;
Chỉ đạo, tổ chức thanh tra, kiểm tra hoạt động thú y, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thú y theo thẩm quyền.
Ba là Ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn (sau đây gọi chung là cấp xã) có trách nhiệm sau đây:
Tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức, giáo dục pháp luật về thú y;
Quy định địa điểm và tổ chức xử lý, tiêu hủy động vật mắc bệnh, sản phẩm động vật mang mầm bệnh, thuốc thú y giả, kém chất lượng, không rõ nguồn gốc xuất xứ, nhập lậu;
Tổ chức giám sát phát hiện sớm và thông báo tình hình dịch bệnh động vật; triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh động vật; tổng hợp, báo cáo thiệt hại do dịch bệnh động vật gây ra; hướng dẫn thực hiện chính sách hỗ trợ phòng, chống dịch bệnh động vật;
Phối hợp với cơ quan quản lý chuyên ngành thú y cấp huyện giám sát dịch bệnh động vật, thống kê về thú y;
Tổ chức kiểm tra hoạt động thú y, giải quyết khiếu nại, tố cáo, xử lý vi phạm pháp luật về thú y theo thẩm quyền.
 |
| Trụ sở Hệ thống Bệnh viện thú y 2Vet và Bệnh viện Thú y PetOne Center |
Cũng tại Điều 10 Luật Thú y 2015 quy định Trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức thành viên của Mặt trận và tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội:
Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên của Mặt trận trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ của mình có trách nhiệm tuyên truyền, vận động nhân dân, đoàn viên, hội viên thực hiện chính sách, pháp luật về thú y; tham gia ý kiến xây dựng pháp luật, thực hiện giám sát, phản biện xã hội trong lĩnh vực thú y theo quy định của pháp luật.
Tổ chức xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội tham gia ý kiến xây dựng pháp luật trong lĩnh vực thú y; tuyên truyền, phổ biến kiến thức, pháp luật về thú y; tư vấn, tập huấn kỹ thuật về thú y.
Theo luật sư Lê Đức Minh (Đoàn Luật sư TP Hà Nội), việc mở bệnh viện, phòng khám thú cưng không chỉ là một dịch vụ tiêu dùng, mà là một dịch vụ y tế đặc thù, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt pháp luật thú y, an toàn sinh học, quản lý chất thải, môi trường và bảo vệ cộng đồng.
Trong bối cảnh phúc lợi động vật, chăm sóc sinh vật cảnh, nuôi thú cưng văn minh ngày càng được người dân quan tâm, việc chuẩn hóa pháp lý và nâng cao chất lượng dịch vụ thú y trở thành yêu cầu tiên quyết.
 |
| Trụ sở Bệnh Viện Thú Y Funpet và Bệnh Viện Thú Y PetHealth (Công ty cổ phần tập đoàn PetHealth Việt Nam) |
Trước thực trạng trên, Tạp chí Việt Nam hương sắc, cơ quan ngôn luận của Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, là tạp chí chuyên ngành cung cấp thông tin chuyên sâu, đăng tải các kết quả nghiên cứu và thông tin tuyên truyền, phản ánh các vấn đề liên quan đến sinh vật cảnh, môi trường sinh thái và chăm sóc vật nuôi. Tạp chí luôn hướng đến mục tiêu xây dựng và phát triển lĩnh vực sinh vật cảnh, hỗ trợ đăng tải thông tin về các đơn vị, cơ sở chăm sóc, khám, chữa bệnh dành cho thú cưng phù hợp với chủ trương, chính sách của các cơ quan quản lý nhà nước và các quy định của pháp luật hiện hành.
Nhằm phục vụ cho công tác thông tin, tuyên truyền, đồng thời có được những số liệu, dẫn chứng thực tiễn phục vụ hoạt động nghiên cứu và truyền thông, Tạp chí Việt Nam hương sắc triển khai thực hiện khảo sát chuyên đề: "Nâng cao chất lượng dịch vụ chăm sóc, khám, chữa bệnh dành cho thú cưng tại các bệnh viện, phòng khám trên địa bàn TP Hà Nội.”
Để có thông tin đầy đủ, khách quan phục vụ chuyên đề nêu trên, ngày 19/12 chúng tôi đã gửi thông tin và nội dung làm việc đến một số cơ sở bệnh viện, phòng khám thú y trên địa bàn Thành phố Hà Nội như: Bệnh viện Thú y TROPICPET và Bệnh viện Thú y GoldPet (Công ty cổ phần Bệnh viện Thú y GoldPet); Hệ thống Bệnh viện thú y 2Vet và Bệnh viện Thú y PetOne Center; Bệnh Viện Thú Y Funpet và Bệnh Viện Thú Y PetHealth (Công ty cổ phần tập đoàn PetHealth Việt Nam)... nhằm ghi nhận các ý kiến của các đơn vị liên quan đến công tác quản lý, định hướng phát triển về dịch vụ chăm sóc, khám, chữa bệnh và kinh doanh thức ăn chăn nuôi dành cho thú cưng. Đồng thời cũng muốn lâng nghe, chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai hoạt động trên thực tế và các đề xuất, kiến nghị thiết thực từ phía các đơn vị để từ đó có thể mang đến cho khách hàng chất lượng dịch vụ ngày một tốt hơn.
