Trong những năm gần đây, hoa lay ơn cùng với sản xuất hoa, cây cảnh ở tỉnh Nam Định cũ, nay thuộc tỉnh Ninh Bình đã có bước phát triển mạnh mẽ, trở thành ngành hàng mang lại giá trị kinh tế cao cho địa phương.
Loài hoa này được thị trường trong và ngoài tỉnh ưa chuộng, diện tích trồng tăng từ 45 ha năm 2019 lên 69 ha năm 2023. Tuy nhiên, sự phát triển nhanh cũng bộc lộ khó khăn, đặc biệt là vấn đề giống. Nông dân phụ thuộc nhiều vào nguồn nhập ngoại giá cao, gặp rủi ro khi tự nhân giống dẫn đến thoái hóa, đồng thời màu sắc chưa đa dạng, chưa đáp ứng hết nhu cầu ngày càng phong phú của thị trường.
 |
| Các dòng/giống hoa lay ơn mới được đánh giá tại Ninh Bình |
Trước thực tế đó, Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh thuộc Viện Nghiên cứu Rau quả đã triển khai trồng thử nghiệm các dòng giống hoa lay ơn mới trong vụ Đông Xuân 2024-2025 tại phường Nam Phong, thành phố Nam Định (nay là phường Vị Khê, tỉnh Ninh Bình). Quá trình khảo nghiệm và đánh giá cho thấy hai giống lai K1 và K2 nổi bật với nhiều ưu điểm vượt trội, đủ điều kiện để bổ sung vào cơ cấu giống hoa của địa phương.
Theo kết quả nghiên cứu, giống K1 – còn gọi là Lay ơn Đỏ Nam Định (LoĐ_NĐ) – có hoa màu đỏ, phù hợp thị hiếu của đông đảo người tiêu dùng. Thời gian sinh trưởng của giống này từ 80 đến 85 ngày, chiều dài cành đạt 125–138cm, trung bình 13–15 hoa mỗi cành. Tỷ lệ thu hoạch đạt 96,3%, trong đó phần lớn là hoa loại I, có giá trị thương phẩm cao, dễ tiêu thụ.
 |
| Các giống lay ơn mới được tuyển chọn tại Ninh Bình |
Trong khi đó, giống K2 – Lay ơn Hồng Nam Định (LoH_NĐ) – lại gây ấn tượng mạnh nhờ màu hồng cam mới lạ, tạo điểm nhấn khác biệt so với các giống hoa hiện có. Giống này sinh trưởng trong khoảng 84–90 ngày, chiều dài cành hoa đạt 140–145cm, số hoa trung bình 14–16 bông/cành. Tỷ lệ thu hoạch đạt tới 98,3%, cao hơn hẳn so với giống đang trồng phổ biến tại địa phương. Nhờ vậy, giống K2 nhanh chóng nhận được đánh giá tích cực từ nông dân lẫn thương lái.
Không chỉ nổi bật về năng suất và phẩm chất, cả hai giống mới đều thể hiện khả năng chống chịu sâu bệnh tốt, đặc biệt là bệnh khô đầu lá – một trong những loại bệnh gây hại nghiêm trọng đối với sản xuất hoa lay ơn lâu nay.
 |
| Cả hai giống lay ơn mới đều thể hiện sức chống chịu tốt với sâu bệnh, đặc biệt là bệnh khô đầu lá – vốn là nỗi lo lớn trong sản xuất hoa lay ơn tại đây |
Thêm vào đó, chúng có hệ số nhân giống vô tính cao, giúp người trồng thuận lợi và chủ động trong khâu giống, giảm bớt sự lệ thuộc vào nguồn nhập ngoại vốn tốn kém. Đây là lợi thế quan trọng để đảm bảo sản xuất ổn định, lâu dài.
 |
| Giống hoa lay ơn mới có hệ số nhân giống cao |
Khảo sát thị trường cũng cho thấy phản hồi rất tích cực từ cả nông dân lẫn thương lái. Các ưu điểm về màu sắc đẹp, bông to, cành dài, độ đồng đều cao khiến sản phẩm từ hai giống này dễ dàng tiêu thụ. Với thị trường hoa ngày càng chú trọng đến yếu tố thẩm mỹ và sự đa dạng, việc có thêm những giống hoa mới như K1 và K2 sẽ giúp nông dân mở rộng cơ hội kinh doanh, nâng cao thu nhập.
Việc tuyển chọn thành công hai giống hoa lay ơn K1 và K2 mang lại nhiều ý nghĩa quan trọng cho ngành hoa cảnh tỉnh Ninh Bình. Trước hết, chúng giúp địa phương đa dạng hóa cơ cấu giống, từng bước giảm phụ thuộc vào nguồn nhập ngoại. Bên cạnh đó, hai giống này còn mở ra cơ hội xây dựng thương hiệu hoa lay ơn đặc trưng gắn với vùng đất Ninh Bình, nâng tầm vị thế của địa phương trên bản đồ hoa cảnh trong nước.
Với ưu thế về năng suất, chất lượng và khả năng thích ứng, K1 và K2 hứa hẹn sẽ trở thành những giống chủ lực, góp phần giúp nông dân gia tăng thu nhập, ổn định đời sống. Đồng thời, đây cũng là minh chứng cho hiệu quả của việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, thúc đẩy ngành hoa cảnh phát triển theo hướng hiện đại, bền vững, đủ sức cạnh tranh với các vùng sản xuất hoa lớn khác.
Có thể khẳng định rằng, kết quả nghiên cứu và tuyển chọn của Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Hoa, Cây cảnh không chỉ giải quyết được những khó khăn trước mắt về giống, mà còn mở ra một hướng đi mới cho sản xuất hoa lay ơn tại Ninh Bình. Với sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan chuyên môn và sự hưởng ứng tích cực của nông dân, hai giống hoa lay ơn K1 và K2 chắc chắn sẽ nhanh chóng được nhân rộng, trở thành nền tảng cho việc xây dựng thương hiệu hoa lay ơn Nam Định – Ninh Bình, góp phần đưa sản phẩm hoa cảnh Việt Nam vươn xa hơn trên thị trường trong nước và quốc tế.
