Xây dựng thương hiệu "Thịt lợn trà xanh": Gia tăng giá trị nông sản địa phương

Không chỉ góp phần nâng cao giá trị phụ phẩm chè, mô hình còn mở ra hướng phát triển chăn nuôi an toàn, tạo nên sản phẩm khác biệt, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Ý tưởng bắt nguồn từ nguồn phụ phẩm chè dồi dào sau chế biến. Các nhà khoa học Trường Đại học Nông Lâm (Đại học Thái Nguyên) đã nghiên cứu bổ sung bột lá chè xanh vào khẩu phần ăn của lợn thông qua đề tài "Nghiên cứu, xây dựng quy trình nuôi lợn lấy thịt từ thức ăn tự nhiên có bổ sung nguyên liệu chè xanh Thái Nguyên".

Mô hình được triển khai thí điểm tại Hợp tác xã Toàn Liễu, xã Tân Cương trên 140 con lợn trắng và 60 con lợn bản địa.

Bà Nguyễn Thị Liễu, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Toàn Liễu cho biết, thời gian đầu đơn vị khá băn khoăn vì đây là phương thức chăn nuôi hoàn toàn mới. Tuy nhiên, sau quá trình thử nghiệm, đàn lợn sinh trưởng tốt, sức đề kháng cao, tỷ lệ mắc bệnh giảm rõ rệt. Chất lượng thịt cũng được cải thiện với độ săn chắc, thơm ngon và hương vị khác biệt so với lợn nuôi theo phương pháp thông thường.

Từ hiệu quả của mô hình điểm, quy trình chăn nuôi lợn có bổ sung bột lá chè xanh nhanh chóng được nhân rộng. Hiện gần 10 hộ chăn nuôi tại xã Tân Cương đã áp dụng với tổng đàn khoảng 980 con.

Theo ông Nguyễn Đức Tiếp, một hộ chăn nuôi ở xóm Đức Hòa, chi phí nuôi chỉ tăng không đáng kể nhưng giá bán lợn hơi cao hơn khoảng 20% so với lợn thông thường. Đặc biệt, HTX thu mua ổn định nên người chăn nuôi yên tâm mở rộng sản xuất.

Bà Trần Thị Cương, cũng là hộ chăn nuôi tại địa phương, cho biết việc sử dụng thức ăn có bổ sung bột lá chè xanh giúp đàn lợn khỏe mạnh, lớn đồng đều, giảm tỷ lệ bệnh và đầu ra thuận lợi hơn.

Không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế, "thịt lợn trà xanh" còn được kiểm chứng bằng các kết quả phân tích khoa học. Các mẫu thịt trên cả lợn ngoại và lợn bản địa cho thấy việc bổ sung chè xanh giúp giảm tỷ lệ mỡ, tăng độ đỏ tự nhiên, cải thiện khả năng giữ nước của thịt. Đặc biệt, các mẫu kiểm nghiệm đều không phát hiện tồn dư kháng sinh và hormone.

Bột chè xanh sử dụng trong chăn nuôi lợn thịt.

Theo bà Phạm Thị Trang, giảng viên Khoa Chăn nuôi - Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, các hoạt chất sinh học tự nhiên trong chè xanh có tác động tích cực đến quá trình trao đổi chất của vật nuôi, góp phần nâng cao chất lượng thịt và đáp ứng các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm.

Bên cạnh thịt tươi, HTX Toàn Liễu còn phát triển nhiều sản phẩm chế biến như giò, chả, xúc xích, lạp sườn... góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao giá trị gia tăng. Với chất lượng ổn định cùng nguồn gốc rõ ràng, các sản phẩm ngày càng được người tiêu dùng tin tưởng lựa chọn.

Một dấu mốc quan trọng là nhãn hiệu "Thịt lợn trà xanh - Tinh hoa Thái Nguyên" đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp văn bằng bảo hộ, tạo nền tảng pháp lý để xây dựng và phát triển thương hiệu một cách bài bản.

Nhằm đẩy mạnh phát triển nhãn hiệu, UBND tỉnh Thái Nguyên đã ban hành văn bản về quản lý, sử dụng và phát triển nhãn hiệu "Thịt lợn trà xanh - Tinh hoa Thái Nguyên". Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm hoàn thiện chuỗi giá trị sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ, nâng cao giá trị kinh tế và thu nhập cho người chăn nuôi.

Tiếp nối kết quả nghiên cứu, năm 2026, Trung tâm Khuyến nông và Môi trường tỉnh Thái Nguyên triển khai mô hình chăn nuôi lợn bằng thức ăn tự nhiên có bổ sung bột lá chè xanh tại xã Tân Cương với quy mô 50 con, có 3 hộ dân tham gia. Mô hình hướng tới đánh giá hiệu quả thực tế, đồng thời từng bước nhân rộng phương thức chăn nuôi mới tại địa phương.

Sản phẩm mang nhãn hiệu "Thịt lợn trà xanh - Tinh hoa Thái Nguyên" đã được cung cấp ra thị trường.

Để người dân nắm vững quy trình kỹ thuật, Trung tâm đã tổ chức hội nghị tập huấn cho 20 hộ chăn nuôi trong và ngoài mô hình về kỹ thuật phối trộn bột lá chè xanh vào khẩu phần ăn, quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, chống dịch bệnh trên đàn lợn. Qua đó giúp các hộ tiếp cận quy trình chăn nuôi an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm và từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung theo cùng một tiêu chuẩn kỹ thuật.

Theo PGS.TS Nguyễn Hưng Quang, Hiệu trưởng Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, đây là mô hình tiêu biểu cho việc đưa kết quả nghiên cứu khoa học vào thực tiễn sản xuất. Sự kết hợp giữa khoa học, doanh nghiệp, hợp tác xã và người dân đã tạo nên một chuỗi giá trị khép kín, góp phần nâng cao giá trị nông sản địa phương và thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng xanh, an toàn và bền vững.

Từ những lá chè vốn quen thuộc, Thái Nguyên đã tạo nên một sản phẩm chăn nuôi mang bản sắc riêng. "Thịt lợn trà xanh - Tinh hoa Thái Nguyên" không chỉ góp phần nâng cao giá trị phụ phẩm của cây chè mà còn mở ra hướng phát triển chăn nuôi gắn với truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và phát triển chuỗi giá trị bền vững. Đây được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những đặc sản mới, góp phần khẳng định vị thế nông sản Thái Nguyên trên thị trường trong và ngoài nước.