Mỗi độ xuân về, những đồi chè quanh khu vực Tây Hồ ở thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang lại bước vào vụ thu hoạch quan trọng nhất trong năm. Đây là nơi sản sinh ra trà Tây Hồ Long Tỉnh, một trong những loại trà xanh nổi tiếng và đắt đỏ nhất thế giới.
Hiện nay, những mẻ trà Tây Hồ Long Tỉnh thượng hạng có giá khoảng 8.800 USD, tương đương hơn 220 triệu đồng mỗi kg. Đặc biệt, vào năm 2012, một lô trà cao cấp từng được giao dịch với mức giá lên tới khoảng 56.000 USD/kg, vượt giá trị của cùng khối lượng vàng tại thời điểm đó. Theo giới chuyên môn, mức giá này phản ánh sự khan hiếm của nguồn nguyên liệu được thu hoạch trong vùng lõi sản xuất truyền thống.
 |
| Đồi chè Long Tỉnh ở Hàng Châu. Ảnh: China Road |
Danh tiếng của Long Tỉnh đã được lưu truyền suốt nhiều thế kỷ. Tương truyền vào thế kỷ XVIII, trong một chuyến vi hành đến Hàng Châu, vua Càn Long đặc biệt yêu thích hương vị thanh nhã của loại trà này. Sau đó, ông đã sắc phong cho 18 cây trà cổ tại khu vực chùa Long Tỉnh và dành sản lượng từ những cây trà này để tiến cung.
Tại các nông trại chè ở Hàng Châu, việc thu hái vẫn được thực hiện hết sức cẩn thận. Những người trồng trà dùng tay ngắt từng búp non đạt chuẩn, bởi chỉ cần sai lệch về thời điểm thu hoạch cũng có thể ảnh hưởng lớn đến chất lượng sản phẩm.
Trong giới trà Trung Quốc, Long Tỉnh được phân loại rất nghiêm ngặt theo lịch tiết khí. Giá trị cao nhất thuộc về trà “Minh tiền” – loại trà được hái trước tiết Thanh minh, thường rơi vào ngày 4 hoặc 5/4 hằng năm. Vào thời điểm này, khí hậu mát mẻ cùng những cơn mưa phùn đầu xuân khiến búp chè phát triển chậm, tích lũy hàm lượng axit amin cao hơn, tạo nên hương thơm hạt dẻ đặc trưng cùng vị ngọt thanh kéo dài.
Tại nhiều nông trại, chỉ 500 gram trà Minh tiền đã có giá hơn 30.000 nhân dân tệ, tương đương khoảng 4.400 USD.
Trong khi đó, trà “Vũ tiền” được thu hoạch muộn hơn, trước tiết Cốc vũ vào khoảng ngày 19 hoặc 20/4. Khi nhiệt độ tăng và lượng mưa nhiều hơn, cây chè sinh trưởng nhanh, làm tăng hàm lượng polyphenol trong lá. Điều này khiến vị trà đậm và đắng hơn, đồng thời giá trị thương mại cũng giảm xuống.
Tuy nhiên, khoảng thời gian vàng kéo dài chỉ khoảng hai tuần để thu hoạch trà Minh tiền đang chịu ảnh hưởng ngày càng rõ rệt từ biến đổi khí hậu. Sự thay đổi bất thường của thời tiết khiến việc xác định thời điểm thu hái tối ưu trở nên khó khăn hơn trước.
Sau khi được hái, búp chè phải được chế biến ngay bằng phương pháp sao chảo truyền thống. Những nghệ nhân lâu năm sử dụng chảo nóng ở nhiệt độ khoảng 200 độ C và liên tục đảo trà bằng tay không. Kỹ thuật này giúp ngăn quá trình oxy hóa, giữ màu xanh đặc trưng của lá trà và tạo nên hình dáng dẹt như lưỡi giáo – dấu hiệu nhận biết của Long Tỉnh chính gốc.
Mặc dù công nghệ hiện đại đã được ứng dụng rộng rãi nhằm nâng cao năng suất và bảo đảm tính đồng đều của sản phẩm, nhiều nghệ nhân vẫn cho rằng trà sao tay sở hữu hương vị tinh tế hơn nhờ khả năng cảm nhận nhiệt độ và độ ẩm của lá trà trong từng công đoạn chế biến.
Theo các chuyên gia trà, Long Tỉnh không phải loại đồ uống gây ấn tượng mạnh ngay từ ngụm đầu tiên như cà phê hay trà đen. Giá trị của nó nằm ở sự thanh khiết, hương thơm nhẹ nhàng và hậu vị kéo dài, đòi hỏi người thưởng trà phải dành thời gian cảm nhận.
 |
| Một tách trà Long Tỉnh. Ảnh: iTea World |
Để bảo vệ danh tiếng và chất lượng sản phẩm, Trung Quốc hiện giới hạn khu vực được phép sử dụng tên gọi “Tây Hồ Long Tỉnh” trong phạm vi khoảng 168 km². Trà được trồng ở những khu vực khác của tỉnh Chiết Giang chỉ được phép mang tên “Long Tỉnh”, còn sản phẩm ngoài vùng quy hoạch phải được phân loại là trà xanh thông thường. Mỗi sản phẩm chính gốc đều được gắn tem chứng nhận và mã QR nhằm truy xuất nguồn gốc.
Trong bối cảnh làn sóng yêu thích văn hóa truyền thống ngày càng phát triển, nhu cầu đối với trà Long Tỉnh chính gốc liên tục gia tăng. Điều này không chỉ nâng cao giá trị kinh tế của ngành trà mà còn góp phần hồi sinh các làng nghề lâu đời.
Nếu trước đây nhiều gia đình lo ngại lớp trẻ sẽ rời quê để tìm kiếm cơ hội tại các thành phố lớn, thì nay xu hướng đang dần thay đổi. Ngày càng nhiều người trẻ lựa chọn trở về tiếp quản trang trại của gia đình, tiếp nối nghề làm trà truyền thống.
Đối với họ, hương thơm của những đồi chè mỗi độ xuân sang không chỉ là mùi hương của một sản phẩm nổi tiếng, mà còn là ký ức, bản sắc và tình yêu dành cho quê hương.
