Khi chú chó cưng 10 năm tuổi qua đời, Lý Bình tìm đến một cơ sở tổ chức tang lễ thú cưng tại Bắc Kinh và được báo giá 10.000 tệ (khoảng 35 triệu đồng) cho gói dịch vụ cao cấp nhất. Sau khi cân nhắc, cô chọn phương án chi phí thấp hơn với giá 4.000 tệ (14 triệu đồng), bao gồm các hạng mục như hỏa táng, cúng 7 ngày, in dấu chân, lưu giữ một phần lông hoặc móng thú cưng làm kỷ niệm.
Tại cơ sở này, các gói dịch vụ được chia làm ba cấp độ: 1.500 tệ (5,2 triệu đồng), 4.000 tệ và 10.000 tệ. Ngoài ra, khách hàng có thể chọn thêm dịch vụ khắc chân dung thú cưng quá cố với chi phí lên tới 19.000 tệ (khoảng 66 triệu đồng).
Không gian phục vụ được bố trí bài bản, bao gồm khu tiếp khách, phòng tổ chức nghi lễ chia tay theo phong cách phương Đông hoặc phương Tây, khu cầu nguyện và khu chế tác đồ lưu niệm. Việc hỏa táng được thực hiện tại khu vực ngoại thành, khách hàng có thể trực tiếp tham gia hoặc nhận video ghi lại quá trình.
 |
| Khu để tro cốt thú cưng tại một cửa hàng chuyên tổ chức tang lễ thú cưng ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Ảnh: new.qq. |
Theo một báo cáo về thị trường thú cưng Trung Quốc năm 2025, số lượng chó nuôi trong nước đạt khoảng 51,75 triệu con, tăng trung bình 1,1% mỗi năm. Trong khi đó, mèo cưng đạt 70 triệu con, tăng trưởng 6,8% hàng năm. Sự gia tăng này kéo theo nhu cầu dịch vụ hậu sự cho vật nuôi phát triển mạnh.
Tính đến tháng 4/2024, Trung Quốc có hơn 5.100 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tang lễ thú cưng. Riêng trong vòng hai năm gần đây, có tới 1.329 đơn vị mới được thành lập. Sự bùng nổ này phản ánh nhu cầu thực tế từ người nuôi thú cưng coi vật nuôi như người thân trong gia đình.
Tại thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Bạch Linh – người sáng lập một công ty tổ chức tang lễ thú cưng mang tên "Mao's Memory Castle" – cho biết cơ sở của cô tiếp nhận trung bình hơn 260 trường hợp mỗi tháng, với xu hướng tăng đều theo thời gian.
Theo Bạch Linh, hai yếu tố chính đang thúc đẩy nhu cầu này: một là sự thay đổi trong quan điểm sống của giới trẻ – ngày càng nhiều người không muốn sinh con; hai là tình trạng già hóa dân số khiến việc nuôi thú cưng trở thành một hình thức bầu bạn phổ biến. "Phần lớn khách hàng của chúng tôi là người độc thân làm văn phòng, hay những người lớn tuổi. Họ đối xử với thú cưng như một thành viên trong gia đình", cô nói.
Ngoài tổ chức tang lễ, cơ sở của Bạch Linh còn cung cấp các sản phẩm lưu niệm từ tro xương, lông hoặc móng chân của thú cưng, được chế tác thành vòng tay, vòng cổ, móc khóa...
 |
| Hình ảnh về phòng tổ chức tang lễ cho thú cưng được quảng cáo trên website tại một cửa hàng ở thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang. Ảnh: news.qq. |
Tháng 9/2023, Tiểu Vũ – một thanh niên sống tại Hàng Châu – đã lựa chọn gói dịch vụ cơ bản trị giá 800 tệ để chia tay chú chó tên Momo. Dịch vụ bao gồm vận chuyển thi thể bằng xe riêng, vệ sinh, trang điểm lần cuối, hỏa táng và tạo quà lưu niệm từ tro cốt. Anh cho biết quá trình chăm sóc và hỗ trợ tâm lý từ phía nhân viên khiến anh cảm thấy xứng đáng với số tiền bỏ ra.
Tuy vậy, không phải ai cũng hài lòng với chi phí phát sinh và cách thức minh bạch thông tin tại một số cơ sở. Trong một trường hợp khác, sau khi hỏa táng chó cưng, cô Lý Bình được nhân viên gợi ý gửi tro cốt lại cửa hàng trong 49 ngày để làm lễ mỗi ngày với đồ cúng và vật dụng khác nhau. Tuy nhiên, theo lời cô, phía cửa hàng không thông báo rõ ràng rằng đây là dịch vụ tính phí riêng biệt. Ngoài chi phí ban đầu, cô phải chi thêm 2.500 tệ (8,7 triệu đồng) cho lễ vật và đồ lưu niệm trong suốt 49 ngày thờ cúng.
Lý cũng chia sẻ rằng, ban đầu được thông báo rằng cửa hàng sẽ đặt khung ảnh in dấu chân thú cưng cạnh tro cốt trong quá trình làm lễ. Tuy nhiên, cam kết này không được thực hiện. Khi phản ánh, cô chỉ nhận được lời giải thích rằng "có sự nhầm lẫn trong quá trình báo giá".
Ngoài ra, với những người không muốn mang tro cốt thú cưng về nhà, cửa hàng cung cấp hai phương án xử lý. Một là chôn cất tại chùa với chi phí mua đất 5.999 tệ (21 triệu đồng) và phí duy trì hàng năm 365 tệ (1,3 triệu đồng). Phương án thứ hai là chôn dưới gốc cây trong khuôn viên chính điện hoặc sảnh phụ của chùa, giá dao động từ 3.800 tệ (13 triệu đồng) đến 4.800 tệ (16,7 triệu đồng).
Một số khách hàng chia sẻ thêm rằng các sản phẩm lưu niệm tại các cửa hàng tang lễ thường có giá cao hơn từ 3 đến 4 lần so với các mặt hàng tương tự trên các nền tảng thương mại điện tử. Ngoài ra, dịch vụ lưu trữ tro cốt cũng không được tính trọn gói mà phát sinh thêm chi phí tạm gửi hoặc lưu giữ dài hạn.
Dù phát triển nhanh chóng, hoạt động tổ chức tang lễ thú cưng tại Trung Quốc vẫn chưa được đưa vào danh mục ngành nghề chính thức và thiếu hành lang pháp lý rõ ràng. Phần lớn các đơn vị kinh doanh trong lĩnh vực này chưa có chứng nhận liên quan đến tiêu chuẩn phòng chống dịch bệnh, quy định về khoảng cách khu hỏa táng với khu dân cư hoặc cơ sở y tế...
Luật sư Hà Kiện – giám đốc một công ty luật tại tỉnh Hà Nam – nhận định việc tổ chức tang lễ cho thú cưng có thể góp phần giảm thiểu tình trạng vứt xác vật nuôi bừa bãi. Tuy nhiên, để đảm bảo quyền lợi người tiêu dùng và quản lý minh bạch, cần có những quy định rõ ràng từ phía cơ quan chức năng.
