Krông Pắc nằm giữa đại ngàn Tây Nguyên nắng gió, là một vùng đất như thế. Bên những triền cà phê xanh thẳm, những mùa sầu riêng trĩu quả, vẫn có những con người lặng lẽ dành năm tháng của mình để nâng niu dáng cây, thế đá, giữ lại trong từng thân gỗ một phần ký ức của đất trời.
Trong hành trình tìm về những giá trị xanh của Tây Nguyên, chúng tôi có dịp ghé thăm khu vườn rộng khoảng 2.000m² của Nghệ nhân Ngô Thế Hiển - Đại tá Công an đã nghỉ hưu, Uỷ viên Ban Thường vụ Hội Sinh vật cảnh tỉnh Đắk Lắk, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh xã Krông Pắc. Sau những năm tháng công tác trong lực lượng Công an, ông tìm cho mình một khoảng trời khác - nơi không còn những nhịp sống khẩn trương của nghề nghiệp, mà có những thân cây lặng lẽ lớn lên qua năm tháng.
 |
| Nghệ nhân Ngô Thế Hiển - Đại tá Công an đã nghỉ hưu, Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh xã Krông Pắc (người đội mũ cối). |
Có lẽ, giữa nghề nghiệp đã đi qua và thú chơi mà ông đang theo đuổi hôm nay vẫn có một điểm gặp gỡ rất đẹp: sự kiên nhẫn, kỷ luật và trách nhiệm.
Nếu những năm tháng trong màu áo Công an gắn với trách nhiệm giữ gìn bình yên cho cuộc sống, thì hôm nay, trong khu vườn của mình, Nghệ nhân Ngô Thế Hiển lại dành sự tận tâm để gìn giữ những giá trị của thiên nhiên và nghệ thuật sinh vật cảnh.
Ông không vội vàng trước một thân cây.
Bởi ông hiểu, cây có thời gian của cây. Một tác phẩm đẹp không thể được tạo nên chỉ bằng kỹ thuật, càng không thể ép buộc bằng sự nóng vội. Đằng sau một dáng thế có hồn là rất nhiều năm tháng chăm sóc, quan sát, chờ đợi và lựa chọn.
Có lẽ chính những năm tháng từng trải trong cuộc đời đã giúp ông nhìn cây bằng một ánh mắt khác: không chỉ nhìn hình, mà tìm thần; không chỉ tạo dáng, mà giữ lại ký ức của cây.
 |
| Có lẽ chính những năm tháng từng trải trong cuộc đời đã giúp ông nhìn cây bằng một ánh mắt khác: không chỉ nhìn hình, mà tìm thần; không chỉ tạo dáng, mà giữ lại ký ức của cây. |
Bước qua cánh cổng, cảm giác đầu tiên không phải là sự đồ sộ của một nhà vườn, mà là sự tĩnh tại.
Cây ở đây dường như không chỉ để ngắm. Mỗi thân cây, bộ rễ, đường chuyển của cành hay một khoảng rêu phong trên thân gỗ đều mang theo dấu vết của thời gian. Có những dáng cây khiến người thưởng lãm phải chậm bước; có những bộ rễ khiến người ta đứng thật lâu để nhìn; và cũng có những thân cây tưởng như bình dị nhưng càng ngắm càng nhận ra cái đẹp nằm ở sự từng trải.
Mai chiếu thủy, khế cổ, sanh búp đỏ, bồ đề… hiện diện trong khu vườn không theo cách của một bộ sưu tập đơn thuần. Chúng được sắp đặt trong một chỉnh thể hài hòa, nơi bàn tay con người không lấn át thiên nhiên mà tìm cách đối thoại với thiên nhiên.
Đó cũng có lẽ là điều đáng quý nhất trong nghệ thuật sinh vật cảnh: không phải bắt cây phải trở thành một hình hài nào đó, mà là biết lắng nghe cây để tìm ra dáng vẻ đẹp nhất vốn đã được thời gian gieo sẵn trong nó.
Với Nghệ nhân Vũ Thế Hiển, hành trình ấy không thể tính bằng một vài mùa cây. Đó là sự kiên nhẫn của nhiều năm tháng, là những lần cắt một cành, giữ một rễ, chờ một mùa; là sự chắt chiu từng chút để từ một sinh thể tự nhiên hình thành nên một tác phẩm có thần, có hồn.
Trong khu vườn ấy, câu chuyện về cây nhanh chóng trở thành câu chuyện về người.
 |
| Những người yêu sinh vật cảnh gặp nhau bên những tác phẩm tâm huyết. |
Những người yêu sinh vật cảnh gặp nhau bên những tác phẩm tâm huyết, cùng cúi xuống nhìn một bộ rễ, ngước lên theo một đường cành, rồi trao đổi với nhau về cách nuôi cây, tạo tán, xử lý thân, giữ thế và quan trọng hơn cả là giữ được thần thái tự nhiên của tác phẩm.
Có những cuộc trò chuyện bắt đầu từ một nhánh cây nhưng rồi mở ra thành chuyện nghề, chuyện đời.
Bởi với những người thực sự gắn bó với sinh vật cảnh, cây không chỉ là một thú chơi. Đó còn là cách họ tìm về sự cân bằng trong tâm hồn; tìm thấy tình bạn trong những cuộc gặp gỡ; và tìm thấy giá trị của sự bền bỉ trong một xã hội mà mọi thứ dường như đang diễn ra quá nhanh.
Khu vườn 2.000m² vì thế không chỉ là nơi lưu giữ cây cảnh. Nó còn là một không gian kết nối những người cùng chung một niềm yêu mến thiên nhiên, nơi kinh nghiệm được trao truyền, cảm hứng được đánh thức và những giá trị đẹp của sinh vật cảnh được tiếp nối.
Ở cương vị Chủ tịch Hội Sinh vật cảnh xã Krông Pắc, Nghệ nhân Ngô Thế Hiển không chỉ chăm chút cho khu vườn của riêng mình.
Điều đáng trân trọng hơn là từ tình yêu cá nhân, ông đang góp phần tạo nên một điểm gặp gỡ của phong trào sinh vật cảnh địa phương - nơi những người cùng sở thích có thể tìm đến, cùng học hỏi, cùng chia sẻ và cùng nuôi dưỡng một thú chơi ngày càng hướng đến giá trị nghệ thuật, văn hóa và sinh thái.
Từ một Đại tá Công an đã nghỉ hưu đến một nghệ nhân dành những năm tháng sau quân ngũ để chăm cây, chơi cây và kết nối những người yêu cây, hành trình của ông gợi ra một chuyển tiếp thật đẹp: từ giữ bình yên cho cuộc sống đến gìn giữ những giá trị làm cho cuộc sống thêm đẹp.
Giữa vùng đất đỏ bazan vốn đã được thiên nhiên ban tặng sức sống mãnh liệt, những khu vườn như thế trở thành những khoảng xanh có ý nghĩa đặc biệt.
Ở đó, con người không đứng ngoài thiên nhiên để thưởng ngoạn, mà sống cùng thiên nhiên, chăm sóc thiên nhiên và gửi vào thiên nhiên một phần tâm hồn mình.
 |
| Nghệ nhân Ngô Thế Hiển, người không đứng ngoài thiên nhiên để thưởng ngoạn, mà sống cùng thiên nhiên, chăm sóc thiên nhiên và gửi vào thiên nhiên một phần tâm hồn mình. |
Có lẽ bởi vậy, khi rời khu vườn của Nghệ nhân Ngô Thế Hiển, điều còn đọng lại không chỉ là hình ảnh những tác phẩm cây cảnh.
Đó là cảm giác về một “giấc mơ xanh” đang âm thầm lớn lên trên vùng đất đỏ Krông Pắc - nơi những thân cây mang dấu thời gian, những thế đá mang hơi thở đại ngàn và một người từng khoác màu áo Công an nay đang cùng những người đồng điệu viết tiếp câu chuyện về cái đẹp.
