Việc Chính phủ ban hành Nghị định số 263/2026/NĐ-CP về khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống chính sách phát triển nông nghiệp hiện đại. Không chỉ quy định các điều kiện thành lập, Nghị định còn mở rộng cơ chế hỗ trợ đầu tư theo hướng hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và thương mại hóa sản phẩm. Đây là định hướng phù hợp với mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn, phát thải thấp và nâng cao năng lực cạnh tranh của nông sản Việt Nam trong bối cảnh hội nhập.
 |
| Nghị định 263/2026/NĐ-CP thiết lập nhiều cơ chế hỗ trợ mới cho các dự án đầu tư trong khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, từ ưu đãi nghiên cứu, đào tạo nhân lực, sở hữu trí tuệ đến thương mại hóa công nghệ, tạo động lực thu hút nguồn lực xã hội và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. - (Ảnh minh họa) |
Điểm nổi bật của Nghị định là nâng cao tiêu chuẩn thành lập khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Theo đó, khu vực đề xuất phải phù hợp quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và chỉ tiêu sử dụng đất đã được phê duyệt; đồng thời bảo đảm kết nối đồng bộ với hệ thống giao thông, điện, cấp nước, xử lý nước thải, viễn thông và hạ tầng kỹ thuật bên ngoài. Đặc biệt, khu phải có phương án hợp tác với các viện nghiên cứu, trường đại học và tổ chức khoa học để phục vụ nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.
Lần đầu tiên, hạ tầng số được quy định là điều kiện bắt buộc. Khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phải bảo đảm an ninh thông tin, kết nối và chia sẻ dữ liệu, đồng thời có đầy đủ phòng thí nghiệm, khu nghiên cứu, khu sản xuất thử nghiệm, cơ sở trình diễn, ươm tạo và chuyển giao công nghệ, cùng nơi lưu trú cho chuyên gia và nhà khoa học. Những yêu cầu này cho thấy mô hình khu nông nghiệp công nghệ cao đang được định hướng trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo của ngành nông nghiệp, thay vì chỉ là vùng sản xuất tập trung như trước đây.
Bên cạnh việc nâng chuẩn điều kiện thành lập, Nghị định 263/2026/NĐ-CP còn thiết lập hệ thống chính sách hỗ trợ đầu tư với phạm vi rộng. Các địa phương được chủ động ban hành chính sách và bố trí nguồn lực nhằm thu hút dự án đầu tư, nhân lực chất lượng cao, hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thương mại hóa công nghệ. Nguồn vốn đầu tư được huy động đa dạng từ ngân sách nhà nước, vốn ODA, vốn vay ưu đãi, nguồn lực xã hội hóa, doanh nghiệp và đối tác công tư (PPP).
Nhà nước ưu tiên bố trí vốn đầu tư công để giải phóng mặt bằng, xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, hạ tầng khoa học và công nghệ, đồng thời đầu tư các cơ sở nghiên cứu, phát triển, ươm tạo và đào tạo nhân lực. Đây là nền tảng quan trọng giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu, tạo sức hút đối với doanh nghiệp và hình thành các vùng sản xuất công nghệ cao quy mô lớn.
Đối với các dự án đầu tư trong khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, Nghị định quy định nhiều cơ chế ưu tiên như hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính theo cơ chế một cửa, một cửa liên thông; ưu tiên tiếp cận các chương trình nghiên cứu, đổi mới công nghệ, chuyển giao công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo, xúc tiến đầu tư và xúc tiến thương mại. Những quy định này góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ, đồng thời cải thiện môi trường đầu tư theo hướng minh bạch và thuận lợi hơn.
 |
| Nghị định số 263/2026/NĐ-CP đã tạo dựng một khung chính sách toàn diện, bao quát từ quy hoạch, hạ tầng, nguồn vốn, khoa học công nghệ, nhân lực đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu.- (Ảnh minh họa) |
Một trong những điểm đáng chú ý nhất là chính sách hỗ trợ nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Theo Nghị định, các nhiệm vụ khoa học và công nghệ trong khu có thể được Nhà nước tài trợ tới 100% kinh phí đối với một số chương trình thực hiện theo hình thức đặt hàng hoặc hợp tác công tư. Trường hợp mua công nghệ, bí quyết công nghệ phục vụ chương trình phát triển công nghệ chiến lược cũng được hỗ trợ tối đa 100% kinh phí. Đồng thời, các dự án còn có thể tiếp cận Quỹ phát triển khoa học và công nghệ quốc gia, Quỹ đổi mới công nghệ quốc gia cùng các quỹ của bộ, ngành và địa phương.
Nghị định cũng dành nhiều ưu đãi đối với hoạt động sở hữu trí tuệ và thương mại hóa công nghệ. Nhà nước hỗ trợ đến 100% chi phí đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trong nước và tối đa 50% chi phí đăng ký ở nước ngoài đối với công nghệ cao; hỗ trợ định giá, khai thác, chuyển giao và thương mại hóa tài sản trí tuệ. Đây là cơ chế quan trọng nhằm khuyến khích các kết quả nghiên cứu nhanh chóng đi vào sản xuất, gia tăng giá trị kinh tế của các sản phẩm công nghệ cao trong nông nghiệp.
Đối với doanh nghiệp, chính sách hỗ trợ lãi suất vay cũng tạo thêm động lực đầu tư. Mức hỗ trợ bằng 70% lãi suất vay theo hợp đồng tín dụng nhưng không vượt quá 8%/năm trong thời gian tối đa 5 năm đối với các dự án ứng dụng và thương mại hóa công nghệ cao. Cơ chế này góp phần giảm áp lực tài chính, đặc biệt với các dự án có vốn đầu tư lớn trong lĩnh vực tự động hóa, công nghệ sinh học, nông nghiệp chính xác và chuyển đổi số.
Nguồn nhân lực chất lượng cao tiếp tục được xác định là yếu tố then chốt. Nhà nước hỗ trợ tối đa 100% kinh phí đào tạo, bồi dưỡng cho cá nhân thực hiện nghiên cứu, đồng thời khuyến khích xây dựng chính sách thu hút chuyên gia, nhà khoa học thông qua các chế độ về thu nhập, nhà ở và điều kiện làm việc. Đây là nền tảng để hình thành đội ngũ nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp.
Bên cạnh các chính sách ưu đãi, Nghị định cũng quy định rõ các trường hợp dự án không được hưởng hoặc bị chấm dứt hưởng ưu đãi nếu không đáp ứng, không duy trì các tiêu chí của khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao hoặc không khắc phục vi phạm theo quy định. Quy định này thể hiện nguyên tắc ưu đãi phải gắn với hiệu quả đầu tư, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và hạn chế tình trạng đầu tư hình thức.
Có thể thấy, Nghị định số 263/2026/NĐ-CP đã tạo dựng một khung chính sách toàn diện, bao quát từ quy hoạch, hạ tầng, nguồn vốn, khoa học công nghệ, nhân lực đến thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Đây không chỉ là bước hoàn thiện thể chế phát triển nông nghiệp công nghệ cao mà còn tạo động lực thu hút doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và xây dựng hệ sinh thái nông nghiệp hiện đại. Về lâu dài, các cơ chế này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao giá trị gia tăng, sức cạnh tranh của nông sản Việt Nam và hiện thực hóa mục tiêu phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Xem và tải Nghị định số 263/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định việc thành lập khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại đây
