Cách đây vài năm, khi sản xuất lúa ngày càng bấp bênh, thu nhập thấp, anh Trần Thanh Phong (xã Tân Xuân, tỉnh Vĩnh Long) bắt đầu trăn trở tìm một loại cây trồng mới: phù hợp thổ nhưỡng đất phèn, mặn; dễ canh tác; cho thu hoạch thường xuyên và đầu ra ổn định. Sau nhiều tìm hiểu, anh quyết định thử sức với rau đắng Nhật – một loại rau còn khá xa lạ tại địa phương.
 |
| Anh Trần Thanh Phong đang thu hoạch rau. |
Những ngày đầu, mô hình trồng rau “ngoại” này không tránh khỏi ánh nhìn nghi ngại của nhiều nông dân xung quanh. Không ít người lo ngại đầu ra khó khăn, thị trường tiêu thụ thiếu ổn định.
Bản thân anh Phong cũng phải đối mặt với hàng loạt khó khăn ban đầu: rau sinh trưởng chậm, sâu bệnh phát sinh, kỹ thuật chăm sóc chưa phù hợp, đầu ra chủ yếu tự tìm các mối nhỏ lẻ. Có thời điểm, anh gần như phải làm lại từ đầu.
“Trồng rau cũng giống như nuôi con, phải hiểu nó cần gì thì mới mong nó phát triển tốt”, anh Phong chia sẻ.
Từ việc cải tạo đất, điều chỉnh lịch xuống giống đến học hỏi kinh nghiệm canh tác, anh dần rút ra quy trình phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương.
Sau thời gian gắn bó, anh Phong nhận thấy rau đắng Nhật có khả năng thích nghi rất tốt với vùng đất phèn, mặn, sinh trưởng khỏe, ít kén đất. Trung bình mỗi tháng có thể cắt một lứa, năng suất cao và ổn định.
Theo tính toán, 1.000 m² rau đắng Nhật cho sản lượng khoảng 1 tấn rau tươi mỗi tháng. Đây là loại rau được người tiêu dùng ưa chuộng nhờ dễ chế biến, có thể luộc, xào, nấu canh, ăn lẩu, nên đầu ra khá thuận lợi.
Nhờ hiệu quả kinh tế rõ rệt, anh Phong mạnh dạn mở rộng diện tích, sắp xếp lại quy trình thu hoạch để đáp ứng yêu cầu của thương lái và các mối tiêu thụ lâu dài. Hai năm gần đây, mô hình còn được áp dụng quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, giúp sản phẩm đứng vững hơn trên thị trường.
“Làm nông bây giờ không chỉ biết trồng, mà còn phải hiểu thị trường, nếu không rất dễ bị loại khỏi cuộc chơi”, anh Phong nói.
Thấy hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều lần so với trồng lúa và dừa, anh Phong tiếp tục chuyển đổi thêm diện tích dừa xiêm sang trồng rau đắng Nhật, đồng thời ký hợp đồng thuê đất với hợp tác xã để mở rộng quy mô sản xuất.
Từ cánh đồng rau đắng hơn 3 ha cách đây hai năm, đến nay vùng trồng tại xã Tân Xuân đã mở rộng đáng kể, hình thành một khu sản xuất tập trung, xanh mướt giữa vùng ruộng kém hiệu quả.
Không chỉ mang lại thu nhập cho gia đình, mô hình của anh Phong còn tạo việc làm thường xuyên cho hơn 10 lao động địa phương, chủ yếu là người trung niên và phụ nữ nông thôn, giúp họ có thu nhập ổn định, gắn bó với quê hương.
Sau khi trừ chi phí, lợi nhuận của gia đình anh đạt trên 15 triệu đồng mỗi tháng – mức thu nhập từng là mong ước của nhiều nông dân trong vùng.
Điều đáng quý là anh Phong sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cải tạo đất, nhân giống, chăm sóc và thu hoạch rau đắng Nhật cho bà con xung quanh. Nhiều hộ trong và ngoài xã Tân Xuân đã tìm đến tham quan, học hỏi và cùng tham gia mô hình.
Với anh, sự phát triển chỉ thực sự bền vững khi có thêm nhiều nông dân cùng làm, cùng hưởng lợi. Thực tế cho thấy, mô hình trồng rau đắng Nhật đang dần khẳng định là hướng đi phù hợp với điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng địa phương, góp phần chuyển đổi hiệu quả đất ruộng kém năng suất, tạo sinh kế ổn định và lâu dài cho nông thôn miền Tây.
