 |
| Xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung - Ảnh: CTV |
Hình thành vùng sản xuất tập trung nhưng đầu ra còn nhiều thách thức
Theo thống kê, hiện nay xã Phong Thổ có trên 700 ha cây ăn quả, sản lượng ước đạt khoảng 978 tấn mỗi năm. Bên cạnh đó là 895 ha sắn, hơn 67 ha mía, 15 ha cà phê, 55 ha khoai sọ và khoảng 15 ha rau màu. Những con số này cho thấy quy mô sản xuất nông nghiệp tại địa phương đang ngày càng được mở rộng, từng bước chuyển từ sản xuất nhỏ lẻ sang hàng hóa.
 |
| Quy mô chăn nuôi, sản xuất nông nghiệp tại Phong Thổ ngày càng được mở rộng - Ảnh: CTV |
Không chỉ trồng trọt, lĩnh vực chăn nuôi và thủy sản cũng được duy trì ổn định. Tổng đàn gia súc toàn xã đạt trên 10.000 con, sản lượng thịt hơi xuất chuồng khoảng 195 tấn mỗi năm. Diện tích nuôi trồng thủy sản hơn 15 ha, góp phần đa dạng hóa nguồn thu nhập cho người dân.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy, khi được mùa, nông sản lại rơi vào tình trạng “được giá mất mùa, được mùa mất giá”. Phần lớn sản phẩm vẫn tiêu thụ theo hình thức nhỏ lẻ, phụ thuộc vào thương lái thu mua tại vườn. Việc thiếu liên kết bền vững với doanh nghiệp khiến đầu ra thiếu ổn định, giá cả bấp bênh.
 |
| Phần lớn sản phẩm nông nghiệp tại Phong Thổ vẫn tiêu thụ theo hình thức nhỏ lẻ - Ảnh: CTV |
Một trong những hạn chế lớn là khâu sơ chế, bảo quản sau thu hoạch chưa được chú trọng. Nông sản chủ yếu bán tươi, chưa qua chế biến sâu nên khó kéo dài thời gian bảo quản, buộc người dân phải bán nhanh, bán gấp. Điều này khiến họ dễ bị ép giá, đặc biệt vào thời điểm thu hoạch rộ.
Tăng cường liên kết doanh nghiệp - nông dân, mở rộng thị trường tiêu thụ
Trước những khó khăn đó, chính quyền địa phương cùng các doanh nghiệp đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ điểm nghẽn về đầu ra cho nông sản.
 |
| Hướng phát triển nông sản trọng tâm của Phong Thổ là tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và người dân - Ảnh: CTV |
Một trong những hướng đi trọng tâm là tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp và người dân. Chính quyền xã Phong Thổ đã phối hợp với các đơn vị thu mua, chế biến để khảo sát vùng nguyên liệu, từ đó từng bước hình thành các điểm liên kết tiêu thụ ngay tại cơ sở. Không chỉ dừng lại ở việc thu mua, các doanh nghiệp còn tham gia ngay từ khâu sản xuất, hướng dẫn người dân về quy trình kỹ thuật, tiêu chuẩn chất lượng.
Thông qua các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm địa phương, nông sản Phong Thổ cũng đang dần tiếp cận với nhiều thị trường hơn. Một số sản phẩm đã được đưa vào sơ chế, đóng gói, góp phần nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh.
 |
| Ông Lò Văn Biên - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Phong Thổ (Lai Châu) - Ảnh: CTV |
Ông Lò Văn Biên - Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Phong Thổ cho biết: “Địa bàn xã có nhiều thuận lợi khi giáp khu vực biên giới, có cửa khẩu kinh tế Ma Lù Thàng, rất thuận lợi cho bà con giao thương hàng hóa. Trong quy hoạch phát triển, xã gắn với vùng kinh tế cửa khẩu nên có nhiều chính sách thu hút đầu tư, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp. Chúng tôi tập trung hỗ trợ hợp tác xã, các chủ thể tham gia sản phẩm OCOP, đồng thời định hướng người dân phát triển nông nghiệp hàng hóa, gắn sản xuất với tiêu thụ”.
Từ phía doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Nhạc - Phó Giám đốc Công ty Cổ phần Nông sản Tây Bắc chia sẻ: “Năm nay, công ty thu mua cho bà con khoảng 2.000 đến 4.000 tấn nông sản. Tuy nhiên, hệ thống máy móc hiện vẫn còn thô sơ. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ đầu tư nâng cấp để nâng cao năng lực chế biến, phục vụ tốt hơn cho bà con. Đồng thời, mong muốn nhận được sự hỗ trợ từ các cấp, ngành về chính sách, vốn, thuế để doanh nghiệp phát triển, góp phần tiêu thụ nông sản và nâng cao đời sống người dân”.
Hướng tới xây dựng chuỗi giá trị và thương hiệu nông sản bền vững
Sự tham gia của doanh nghiệp cùng với định hướng từ chính quyền đã tạo ra những chuyển biến tích cực trong tư duy sản xuất của người dân Phong Thổ. Nhiều hộ đã bắt đầu chú trọng hơn đến tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, áp dụng quy trình chăm sóc, thu hoạch và sơ chế theo yêu cầu của thị trường.
 |
| Nhiều Doanh nghiệp Hợp tác xã được tiếp cận các nguồn quỹ, qua đó có thêm nguồn lực tài chính để đầu tư sản xuất, từng bước tham gia vào chuỗi liên kết tiêu thụ - Ảnh: CTV |
Ông Nguyễn Xuân Anh - Giám đốc Hợp tác xã Xuân Anh cho biết: “Địa phương luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã phát triển. Chúng tôi được tiếp cận các nguồn quỹ từ Liên minh Hợp tác xã, Hội Nông dân, qua đó có thêm nguồn lực tài chính để đầu tư sản xuất, mở rộng quy mô, từng bước tham gia vào chuỗi liên kết tiêu thụ”.
Các hình thức liên kết theo nhóm hộ, tổ hợp tác cũng dần hình thành, giúp người dân nâng cao tính chủ động trong tiêu thụ sản phẩm, hạn chế tình trạng bị ép giá khi vào vụ thu hoạch.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy các mối liên kết hiện nay vẫn chưa đồng đều giữa các lĩnh vực sản xuất. Một số ngành hàng vẫn thiếu doanh nghiệp “dẫn dắt”, chưa có chuỗi liên kết hoàn chỉnh từ sản xuất đến tiêu thụ. Điều này đặt ra yêu cầu cần tiếp tục tổ chức lại sản xuất theo hướng tập trung, gắn với phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã.
Bên cạnh đó, việc đầu tư vào chế biến sâu và xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương vẫn còn hạn chế. Đây là yếu tố then chốt để nâng cao giá trị gia tăng và mở rộng thị trường tiêu thụ, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.
 |
| Việc Phong Thổ chủ động kết nối doanh nghiệp, cùng với sự thay đổi trong tư duy của người dân đã góp phần hình thành chuỗi giá trị nông sản bước đầu - Ảnh: CTV |
Có thể thấy, từ những bước chuyển ban đầu, xã Phong Thổ đang dần tìm được hướng đi phù hợp trong phát triển nông nghiệp hàng hóa. Việc chính quyền chủ động kết nối doanh nghiệp, cùng với sự thay đổi trong tư duy của người dân đã góp phần hình thành chuỗi giá trị nông sản bước đầu.
Tuy vậy, để các giải pháp phát huy hiệu quả lâu dài, cần có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn nữa từ các cấp, ngành. Trong đó, trọng tâm là nâng cao năng lực chế biến, hoàn thiện hệ thống bảo quản sau thu hoạch, đẩy mạnh xúc tiến thương mại và xây dựng thương hiệu cho nông sản địa phương.
Khi những “nút thắt” về đầu ra được tháo gỡ, nông sản Phong Thổ không chỉ dừng lại ở việc “được mùa” mà còn có thể “được giá”, qua đó góp phần nâng cao thu nhập, ổn định đời sống và hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững cho người dân vùng cao Lai Châu.
