Tại Hội thi Bonsai & Suiseki Tây Ninh mở rộng lần thứ I năm 2026, bên cạnh những tác phẩm bonsai, suiseki được tạo tác công phu, sự xuất hiện của những tác phẩm kết hợp cây, đá và gỗ lũa đã mang đến một góc nhìn mới về nghệ thuật cảnh quan thu nhỏ. Trong đó, “Rừng Tùng trên phiến gỗ” gây chú ý bởi cách thể hiện khác biệt, đưa nghệ thuật bonsai vượt ra khỏi giới hạn quen thuộc của một chiếc chậu.
Khi bonsai trở thành một cảnh quan thu nhỏ
 |
| Nghệ nhân Phạm Văn Siên bên tác phẩm Tùng Kim Cương trên chậu đá và gỗ lũa. |
Có thể nói, “Rừng Tùng trên phiến gỗ” là một cách tiếp cận thú vị đối với nghệ thuật bonsai. Thay vì chỉ tập trung vào vẻ đẹp của một cá thể cây, tác phẩm hướng người xem đến một không gian cảnh quan thu nhỏ, nơi nhiều yếu tố cùng được kết nối trong một tổng thể.
Ở đó có cây, có địa hình, có khoảng trống, có tiền cảnh – trung cảnh – hậu cảnh. Mỗi chi tiết đều góp phần tạo nên chiều sâu cho tác phẩm, đồng thời mở ra khoảng không để người thưởng lãm tự do liên tưởng và cảm nhận.
Điểm đáng chú ý của tác phẩm không chỉ nằm ở hình dáng những cây tùng, mà còn ở cách tác giả khai thác phiến gỗ làm nền cho toàn bộ bố cục. Cây không còn đơn thuần là một cá thể bonsai được đặt trong chậu, mà trở thành một phần của cảnh quan, cùng đối thoại với địa hình và không gian xung quanh.
Đặt bên cạnh khu vườn đá và gỗ lũa, tác phẩm càng cho thấy sự giao thoa giữa bonsai, suiseki và nghệ thuật vườn cảnh. Đá gợi hình ảnh núi non, gỗ gợi dấu ấn của thời gian, cây gợi sức sống. Ba yếu tố cùng hiện diện, tạo nên một không gian có phần tĩnh lặng, gợi liên tưởng đến tinh thần thiền và mỹ học phương Đông.
 |
Điều thú vị là tác phẩm không cố gắng kể một câu chuyện quá cụ thể. Thay vào đó, người xem được trao cho một khoảng không để tự cảm nhận. Với mỗi góc nhìn, cảnh quan ấy có thể gợi nên một miền núi, một khu rừng hay đơn giản là một khoảnh khắc tĩnh tại giữa thiên nhiên.
Đó cũng là lúc bonsai không chỉ còn là nghệ thuật tạo hình cây, mà trở thành nghệ thuật tạo dựng không gian và cảm xúc.
Dấu ấn Nha Trang tại sân chơi Tây Ninh
 |
| Nghệ nhân Võ Kỳ Thạch và Phạm Văn Siên bên khu vườn thiền tại gian hàng thương mại hội thi. |
Sự góp mặt của các nghệ nhân Phạm Văn Siên và Võ Kỳ Thạch đến từ Nha Trang cũng góp phần tạo nên sắc thái đa dạng cho Hội thi Bonsai & Suiseki Tây Ninh mở rộng lần thứ I.
Mỗi nghệ nhân đến từ một vùng đất, mang theo những kinh nghiệm, quan niệm thẩm mỹ và cách tiếp cận riêng đối với bonsai, suiseki và nghệ thuật cảnh quan. Chính sự khác biệt ấy tạo nên một không gian giao lưu phong phú, nơi những người cùng chung niềm đam mê có cơ hội gặp gỡ và chia sẻ.
Từ Nha Trang đến Tây Ninh, những tác phẩm được mang đến không chỉ là những sản phẩm của quá trình chăm sóc, tạo tác, mà còn chứa đựng tình yêu thiên nhiên và dấu ấn cá nhân của người nghệ nhân.
Một hội thi vì thế không chỉ được nhìn nhận qua số lượng tác phẩm hay những giải thưởng được trao. Giá trị lớn hơn còn nằm ở việc tạo ra một không gian để nghệ nhân gặp nhau, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi lẫn nhau và cùng mở rộng cách nhìn về nghệ thuật.
Mở rộng không gian sáng tạo
 |
Hội thi Bonsai & Suiseki Tây Ninh mở rộng lần thứ I năm 2026 vì thế không chỉ có những tác phẩm bonsai đẹp hay những tác phẩm suiseki giàu giá trị về hình sắc, mà còn xuất hiện những cách tiếp cận mới đối với nghệ thuật cảnh quan.
Ở đó, đá, gỗ lũa và cây cảnh không tồn tại một cách riêng lẻ. Khi được đặt trong cùng một bố cục, chúng có thể bổ trợ cho nhau để tạo nên một không gian giàu tính biểu đạt.
Đá mang dáng dấp của núi non, gỗ mang dấu vết của thời gian, cây mang sức sống của thiên nhiên. Khi ba yếu tố ấy được kết hợp bằng tư duy nghệ thuật, tác phẩm không chỉ để ngắm nhìn mà còn tạo ra một khoảng lặng để người thưởng lãm suy ngẫm và cảm nhận.
Có lẽ, đó cũng chính là một trong những giá trị đáng quý của nghệ thuật sinh vật cảnh hôm nay: không ngừng mở rộng giới hạn sáng tạo nhưng vẫn hướng con người trở về với thiên nhiên và sự tĩnh tại trong tâm hồn.
