Vải Bắc Ninh được săn đón, doanh nghiệp lo thiếu nguyên liệu chế biến và xuất khẩu

Mùa vải năm nay tại Bắc Ninh đang ghi nhận những diễn biến sôi động khi giá thu mua liên tục tăng cao, nhiều thời điểm thiết lập mức giá kỷ lục mới. Tuy nhiên, cùng với niềm vui của người trồng vải là nỗi lo của các doanh nghiệp xuất khẩu khi nguồn cung giảm và chất lượng quả chịu nhiều tác động từ sâu bệnh.

Cùng với các kênh tiêu thụ truyền thống, vải thiều Bắc Ninh tiếp tục được quảng bá rộng rãi trên các nền tảng số. Ảnh: Phan Hậu/Báo Thanh

Tại nhiều vùng trồng vải trọng điểm của tỉnh Bắc Ninh, giá vải những ngày cuối tháng 5 liên tục tăng. Theo ghi nhận từ các nhà vườn, thương lái trong và ngoài nước đẩy mạnh thu mua khiến giá vải thay đổi từng ngày. Đặc biệt, một số lô vải lai Thanh Hà chất lượng cao được thu mua với mức giá lên tới 70.000 đồng/kg, cao hơn đáng kể so với thời điểm đầu vụ.

Tại xã Nam Dương, nơi tập trung nhiều điểm cân phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc, hoạt động thu mua diễn ra sôi động. Nhiều thương lái theo sát các xe hàng ngay từ khi người dân vừa thu hoạch để lựa chọn những lô quả đạt tiêu chuẩn. Trong khi đó, tại xã Phúc Hòa, vùng vải chín sớm của tỉnh, sản lượng đã gần như được tiêu thụ hết chỉ sau hơn 10 ngày thu hoạch.

Theo các nhà vườn, mặc dù giá bán đang ở mức cao nhưng sản lượng năm nay giảm đáng kể so với năm trước do ảnh hưởng của thời tiết và quá trình sinh trưởng của cây. Nhiều hộ chỉ đạt khoảng 60-70% sản lượng so với các vụ được mùa.

Sức hút của vải Bắc Ninh không chỉ đến từ thị trường trong nước mà còn từ nhu cầu nhập khẩu ngày càng tăng của nhiều quốc gia. Các doanh nghiệp xuất khẩu cho biết đã ký kết nhiều đơn hàng ngay từ đầu vụ để đưa vải tươi sang các thị trường như Nhật Bản, Mỹ, Australia và Trung Quốc.

Tuy nhiên, bên cạnh lợi thế về giá, vấn đề chất lượng đang trở thành mối quan tâm hàng đầu. Nhiều doanh nghiệp phản ánh tỷ lệ quả bị sâu đầu xuất hiện cao hơn so với các năm trước. Đây là loại sâu bệnh khó phát hiện bằng mắt thường nhưng có thể khiến lô hàng không đạt yêu cầu kiểm dịch tại các thị trường nhập khẩu có tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Do phải tăng cường phân loại và loại bỏ những quả không đạt chất lượng, tỷ lệ hao hụt trong quá trình thu mua tăng lên đáng kể. Điều này làm phát sinh nguy cơ thiếu nguyên liệu để đáp ứng các hợp đồng xuất khẩu đã ký kết.

Trước nhu cầu thị trường ngày càng lớn, nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước đã chủ động khảo sát vùng nguyên liệu, xây dựng kế hoạch thu mua dài hạn. Ngoài tiêu thụ quả tươi, lĩnh vực chế biến sâu như sản xuất vải sấy cũng đang nhận được sự quan tâm lớn nhờ khả năng bảo quản dài ngày và mở rộng thị trường tiêu thụ quanh năm.

Để bảo đảm chất lượng sản phẩm, ngành nông nghiệp Bắc Ninh đang tăng cường kiểm soát các mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu. Công tác giám sát sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, kiểm soát sinh vật gây hại và truy xuất nguồn gốc được thực hiện chặt chẽ nhằm đáp ứng yêu cầu của các thị trường nhập khẩu.

Đối với các vùng vải chuẩn bị bước vào thu hoạch chính vụ từ giữa tháng 6, cơ quan chuyên môn khuyến cáo người dân chú trọng chăm sóc vườn cây theo hướng an toàn, cân đối dinh dưỡng, duy trì độ ẩm và thực hiện các biện pháp hạn chế sâu bệnh nhằm nâng cao chất lượng quả.

Trong bối cảnh nhu cầu thị trường tiếp tục tăng, giá bán duy trì ở mức cao và xuất khẩu thuận lợi, vụ vải năm nay được kỳ vọng sẽ mang lại giá trị kinh tế lớn cho người sản xuất. Tuy nhiên, bài toán đảm bảo chất lượng và nguồn cung ổn định vẫn là yếu tố quyết định để giữ vững thương hiệu vải Bắc Ninh trên thị trường trong nước và quốc tế.