Vĩnh Hòa (xã Đông Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An) vốn là một làng quê yên bình với rặng tre xanh và những cánh đồng lúa trải dài. Thế nhưng, khi tháng Chạp về, bức tranh thanh bình ấy lập tức khoác lên mình diện mạo mới. Những ngôi nhà ven đường rộn ràng tiếng nói cười, xen lẫn tiếng lá dong sột soạt, tiếng dao chẻ lạt tre và tiếng nước sôi lục bục trong những nồi bánh đỏ lửa suốt ngày đêm. Không khí Tết ở đây dường như đến sớm hơn, bởi nghề làm bánh chưng đã ăn sâu vào nhịp sống, trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người dân.
 |
| Không nơi nào sôi động và đậm đà hương vị Tết hơn làng nghề bánh chưng Vĩnh Hòa. Ảnh: Xuân Bắc |
Ngay từ đầu tháng Chạp, các hộ gia đình đã bắt tay vào chuẩn bị nguyên liệu. Gạo nếp được lựa kỹ, vo sạch; đậu xanh đãi vỏ, đồ chín; thịt lợn chọn phần ba chỉ tươi ngon; lá dong rửa sạch, lau khô, xếp gọn gàng. Mỗi công đoạn đều đòi hỏi sự tỉ mỉ và kinh nghiệm. Cả làng như bước vào một guồng quay khẩn trương nhưng đầy hứng khởi. Người cao tuổi dù mái tóc đã bạc vẫn thoăn thoắt buộc lạt, chỉnh từng góc bánh cho vuông vức. Thanh niên, phụ nữ đảm nhận việc rửa lá, đong gạo, xếp nhân. Tất cả cùng chung mục tiêu làm ra những chiếc bánh chưng xanh mướt, dẻo thơm, giữ trọn hương vị truyền thống.
 |
| Làng nghề gói yêu thương qua từng chiếc bánh hơn 100 tuổi, đã trải qua 4 thế hệ. Ảnh: Xuân Bắc |
Bà Nguyễn Thị Nhường (58 tuổi), chủ cơ sở bánh chưng Thủy Nhường, cho biết gia đình bà đã gắn bó với nghề qua bốn thế hệ. “Từ đời ông cố, ông bà đến vợ chồng tôi, nay con gái tiếp nối. Bánh làm quanh năm nhưng vụ Tết là lớn nhất, đơn hàng tăng gấp nhiều lần ngày thường”, bà chia sẻ. Những ngày cao điểm, cả gia đình phải làm việc từ sáng sớm đến khuya để kịp tiến độ giao hàng.
Cách đó không xa, cơ sở bánh chưng Khánh Châu cũng nhộn nhịp không kém. Anh Trần Quốc Khánh (54 tuổi) cho biết, riêng vụ Tết năm nay, cơ sở đã nhập khoảng 50.000 lá dong phục vụ sản xuất. “Chúng tôi làm liên tục đến ngày 28 Tết mới nghỉ. Những ngày này hầu như không có thời gian nghỉ ngơi”, anh nói.
 |
| Công đoạn chuẩn bị lá dong, mỗi năm cơ sở đã nhập khoảng 50.000 lá dong phục vụ sản xuất. Ảnh Xuân Bắc |
Với người dân Vĩnh Hòa, nghề gói bánh chưng không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niềm tự hào của quê hương. Kinh nghiệm chọn lá, căn chỉnh lượng gạo, đậu, thịt và kỹ thuật buộc lạt sao cho chặt tay để khi luộc bánh không bị bung được truyền lại qua nhiều thế hệ. Bí quyết giữ được màu xanh đẹp mắt và hương vị đặc trưng nằm ở sự cẩn trọng trong từng công đoạn. Vì thế, mỗi chiếc bánh chưng nơi đây không chỉ là sản phẩm ẩm thực mà còn chứa đựng câu chuyện về sự gìn giữ truyền thống của cả cộng đồng.
Không chỉ phục vụ thị trường trong tỉnh, bánh chưng Vĩnh Hòa còn được chuyển đi nhiều địa phương khác, từ các tỉnh phía Bắc đến miền Nam, đặc biệt là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh. Thương lái đặt hàng từ rất sớm. Vào cao điểm, sản lượng bánh tăng gấp bốn đến năm lần so với ngày thường. Nhiều gia đình phải huy động thêm người thân, thuê nhân công thời vụ để kịp giao hàng đúng hẹn.
 |
| Theo người dân địa phương, vụ bánh chưng Tết là thời điểm bận rộn nhất trong năm. Mỗi chiếc bánh được gói không chỉ để bán mà còn gửi gắm lời chúc sức khỏe, may mắn và một năm mới đủ đầy. Ảnh: Xuân Bắc |
Theo người dân địa phương, vụ bánh chưng Tết là thời điểm bận rộn nhất trong năm. Mỗi chiếc bánh được gói không chỉ để bán mà còn gửi gắm lời chúc sức khỏe, may mắn và một năm mới đủ đầy. Trong không khí hối hả ấy vẫn vang lên tiếng cười rộn rã, tạo nên nét đặc trưng riêng của làng nghề mỗi dịp xuân về.
 |
| Những chiếc bánh chưng vuông vức, xanh mướt ấy tiếp tục mang theo hồn Tết Việt đến với mọi miền đất nước. Ảnh: Xuân Bắc |
Giữa nhịp sống hiện đại, làng bánh chưng Vĩnh Hòa vẫn giữ được nghề truyền thống, vừa đáp ứng nhu cầu thị trường, vừa góp phần lan tỏa hương vị Tết Việt. Khi những chuyến hàng cuối cùng rời làng, cũng là lúc người dân chuẩn bị đón giao thừa trong niềm tự hào và hy vọng. Những chiếc bánh chưng vuông vức, xanh mướt ấy tiếp tục mang theo hồn Tết Việt đến với mọi miền đất nước.
